Monday, May 18, 2015

Fwd: ZAKSAKNA


Dear Akua Mapeuh,

Malaysia gam mun leh mual kigam latna hang leh aituam nasep tuamtuamte hangin kawlgam pan ih sap ih siate innkuan tawh kimuh theih nading hun a ngah lo pawlkhat ki om hi. Tua ahih manin ahun leh amun tawh kizui in homecell-te siate'n hong paipih kawikawi ding hi. 

Hong tung ding Kiginni (May 22, 2015) nitak Dorcas kikhop ah Sianu (Mrs. Khaipu) in kha-an vakna hong nei ding ahih manin ahi thei zahzah kikhop theih sawm tek ni. 

Hong tung ding Sabbath (May 23, 2015) ni-in biakinn ah Pr. Khaipu' makaihna tawh khe kisilsakna leh nekkhawm kinei ding ahih manin akua mapeuh nekkhawm sung alut thei dingin kiging khol, kisiansuah khol ciat ni. Ih lawmte zong gensawn ciat ni. (Antang aa thunget lunggulhte'n hong zasak un, Dorcas thungen group tawh hun la khawm ni).

Tua ban-ah tua nitak AY hun ah VOP Lesson Graduation kibawl ding ahih manin, hih laihuanna azo khinsate pelh lo aa nong kihel hamtang nangun itna tawh kong zasak phapha hi. Letmat piakna Pr. Khaipu in hong neihsak ding hi.

Pr. Khaipu a hopih nuam tading in, ph: 011-1178 2799 (Umobile). A zawdeuh in nitak 7pm-11pm leh Sabbath ni cihte pen biakpiak hun ahih teh, hundangte ah hopihna lem zaw ding hi. 


Geelnate Topa'n hong gualzawhpih leh May 27, 2015 ni in ih siate innkuan in kawlgam hong ciahsan kik ding uh hi. Vai khempeuh Topa'n Ama' deihna bangin hong gualzawh pih nang, thungetna tawh pang khawm ciat ni. 

Sia Mungtong,
church pastor
KL pawlpi


Sunday, May 17, 2015

SINNA 8 May 16 - 22 "ZEISU’ NASEP MASUAN"

NIPINI (Sabbath) Nitak lam May 16
SIM DINGTE: Luke 15:4-7, 11-32; Luke 16:19-31; Luke 18:35- 43; Luke 19:1-10.

KAMNGAH: "Mihing Tapa in amangthang mite zong ding
leh gum ding in hong pai ahihi." (Luke 19:10).

Zeisu nasep masuan gen ding hi leng Ama gen sa
sang a ih gen theih ding om peuh mah lo hi: "amangte zong
a hotkhiat ding" ahihi. (Luke 19:10, NIrV).

Amang bang hi mawk hiam? Pasian kiang pan
kikhenkhia mihingte ahihi. Sih ding thei gige a launa,
lungkiatna, leh lamet beina tawh kidim uh hi. Bang mah ki
hih sak kei leh amangthang ding uh ahihi. Zeisu tung ah
lungdam ih ko hi, lametna tawh ih dim theihna thupha ih
nei hi.

"Mawhna hang in mihingte Pasian kiang pan
akikhenkhia uh ahihi. Leitung pen vantung pan kikhenkhia
hi. Tua kikal a Pasian tawh kizopna om lo hi. Ahi zong in
Khazih tungtawn in leitung pen vantung tawh hong kizom
kik hi. Khazih in Ama nasepna tawh, mawhna' bawl a apiang
te kikal leii dawh kik khin hi. . . . Mihingte thanemna hanga
apiang Pasian vangliatna pan aki-khenkhiatna pen Khazih
in hong zop sak kik hi." E.G. White, Khazih Kiang Zuatna,
SC. p. 20.

Piancil pan Mangmuhna dong, Laisiangtho buppi in
amangthang mihingte Pasian zon kikna tangthu ahihi. Hih
thumann Luke in gentehna 3 hong zang in hong lahna ah:
amang tuu (Luke 15:4-7), amang dangka tang (aneu 8-10),
leh tapa taimangte (aneu 11-32) ahihi.

NIMASANI (Sunday) May 17
Amang Tuu leh Dangka Tang (Luke 15:4-7)

Luke 15:4-7 sim in. Hih thu in Pasian hong itna thu
bang hong gen hiam? Tuu mang azong pen tuu cingpa ahihna
thu bang hang in ih tel ding thupi hiam?

Leitung pen awlmawh nei lo, hong ki thudon lo tawh
kibang kha thei zel hi. Ahih hang in hih gentehna in
alamdang thumann hong lak hi. Pasian in hong it mahmah
ahih man in Ama kiang ah hong sam kik ding in Amahmah
hong pai in hong zong hi. Pasian azong mite thu ih gen thei
zel hi. Pasian in eite hong zong hi zaw hi.

"Khazih akipia mi in, Ama mai ah leitung buppi sang
in manpha zaw hi. Mi khat bek in hotkhiatna ngah ding hi
leh zong Zeisu in Calvary ah gimna thuak ding hi. Amau
tang a sihna athuak' saksa mite kua mah nusia lo ding hi.
Anungzuite in Amah zuih ding atell nak uh leh Amah in
kiptakin amaute len ding hi. E.G White, Khangcin
Lunggulh, D.A. p. 483.

Luke 15:8, 9 sim in. Hih gentehna Luke thubu bek
ah om hi. Dangkatang mang in, khiatna 2 nei thei hi.
Akhatna ah Juda gam pen Zeisu hun lai in mizawngte tawh
dim hi. Inn tam zaw te ah dangka tang khat in ni khat tha
sang tam zaw a, nek khop mialmial zah ahihi. Nihna ah,
pasal nei khin nupite in dangka tang 10 lukhu zepna in
zang in, mizawng innkuan ading in sauveipi akhol uh ahihi.
Athu nih tuak ah, tua matsuah pen vaipi khat ahihi.

Tua hi a nupinu dah mahmah in meivak a (tua lai innte in
tawlet neu khat bek nei ahihkeh neilo lai) munphiah khat la
in amuh ma teng in lumlet liang in zong hi. Amuh ciang in
lungdam mahmah a aveng apaamte leh alawmte hilh hi.
"Tua dangkatang lei lak ah om mah taleh ngun
ahihkeh khamh hi veve hi. Anei te in manpha ahih man in
zong tangtangh hi. Mihingte mawhbang mah taleh Pasian
in manpha sa hi. Dangkatang tungah ukpipa' maitang leh
thu tuang hi. Tua mah bang in, mihing akipian sak in Pasian
sunn a Ama thu tungtawn a hong nungta ahihi. Mawhna
huzaap tawh leitung ah ih teng hi. Ahita zongin Pasian
sutna khat ih nei lai veve hi." E.G. White, Khazih Gentehna
Thute, COL p. 194.

Hun thak pilna leh ngaihsutna ah eite pen khiatna
neilo vannuai kawm ah a om khak mawk ih hihi. Ei leh ih
mailam thu bangmah hong don lo hi cih hong gen hi. Hih
gentehna 2 te ah atuamdang thu bang hong ki gen hiam?

NINIHNI (Monday) May 18
Tapa Taimang Gentehna Khen 1 (Luke 15:13-16)

Luke bek in hong gen hi a, tangthu tom zaknoppen,
itna in amaisak zia genna in kilim gen mahmah hi. Hih
gentehna ah amangthang tapa, pen itna tawh kidim
amangthang tapa 2 te' pa zong cih huai mahmah hi. A
khat in apa itna sangin mundang ah nuntak siahuai teel
zaw hi. Akhat zaw in inn ah om na pi'n apa itna thei cian lo
hi. Sanggamte cih akhiatna zong tel lo hi. Hih gentehna
pen thu 7 in kisin thei a a 4 te amangthang tapa tawh, 2 te
apa tawh, leh khat pen a upa vai te ahihi.

1. "Hong pia in" (Luke 15:12). Tapa nau zaw pa in
ama gamh nget ding khentatna pen tha khat thu a piang hi
lo hi. Mawhna ih cih pen adik lo nuntakna sung ah sau vei
pi omna pan a piang ahihi. Mundang ah thu hoih vai pen
alawmte kiang pan a atheih hi kha ding hi. Inn sung nuntak
pen khauh pai lua hi. Itna om na pi akilawm ciang om hi.
Mun gamla ah ut bang a tat theih hi. Apa'n kem lua in
aitna uang" lua hi ding hi. Suahtakna deih a, azon na lam
in apa langdo kha hi.

2. Bang hang in ken tuak mawk ka hi hiam? Luke 15:13-
16. Agamh teng sum suah in gamlapi apai hi. Apa omna
tawh kigamlatna mun hi. Itna leh thukhun huang pua lam
ah hih thukhunte ki phawk kha lo hi. "Pheng tatna" mun
ahihi. Greek kammal "asotos" pen (phengtat) cihna lam in
3 vei Laisiangtho thak ah kizang a: 1. Zuu kham luatna
(Eph. 5:18), 2. Leh tatna (Titus 1:6), leh 3. Tatsiatna (1 Pet.
4:3, 4) cih te ahihi. Tua bang Pasian lo a nopzonna in
cidamna leh hauhnate susia in sum neilo, lawm neilo, leh
nek ding neilo suak hi. Alawp lawp nuntakna pen hawm
suakna tawh tawp mawk hi. Gilkial zawngkhal in vok cinna
mun Jew mite ading a munsia hong tung hi.

3. Na deih bang in hong bawl in (Luke 15:17-19).
Tua mipa teltheihna tawh tapa hi thei lai hi. "Hong lungngai
thei ta a" inn cih hong ngaihsun in, pa cih khat zong hong
thei kik a, itna omzia hong phawk thei hi. Inn lam hong
zuan in apa kiang a thumna ding kammalte ngaihsun kawm
sa in "na deih bang in hong bawl in" cih thu hi. Nangma
itna tawh kepna donna sung ah hong omsak in. Pa lungtang
sang a hoihzaw koi lai ah om thei mawk ding.
Hih leitung pen iplahhuai ihsak khak hun om kha
mah ding hi. Hih leitung a bang nate "hih te, asia hi sam
kei e;" cih kawmkal ah asiat lam lungsim tawng ah ih thei hi.

NITHUMNI (Tuesday) May 19
Tapa Taimang Khen 2 (Luke 15:17-20)

4. Inn lam zuan (Luke 15:17-20). Tapa pa ciah kikna
lampi pen kisikna hi. "Akiphawk ciang in" (NKJV) kilehkikna
hong kipan hi. Ama omna mun apa inn sang in tel
theih zaw hi. Apa kiang zuat ding hong khentat hi. Kisikna
atellah kamgui tomno 4 te tawh inn lam hong zuan hi.
Amasa pen ah apa pen "ka pa" (aneu 18) hong ci ta
hi.

A taimang tapa in vantung a ih pa hong itna leh
hong maisakna ih muan ding ahih mah bang in tu in apa
itna leh maisakna muang hi.

Nihna ah, mawh suutna: Ataimang tapa pen akhial
kha pak hi bek lo in Pasian leh apa mai ah amawh ahihi.
Athumna ah, akilawm loh zia kiphawkna: "Kei
kilawm nawn peuh mah keng" (aneu 19). Akilawm loh lam
leh Pasian kilawmna hong saikaak thei ta hi.
Lina ah, thumna tauna: "Na deih bang in hong bawl
in (aneu 19). Pasian deihna ah ki apna in ki siikna lak hi.
Tapa-pa hong ciah kik hi.

5. Angak den Apa (Luke 15:20, 21). Ngakna leh
vilna, dahna leh lametna, inn pan ataikhiat lim in kipan
khin hi. Ngak hun hong beita a, apa in "gamla pi pan" galmuh
a "hehpih in hong delh a ngawng-kawi in namh hi." (aneu
20, NKJV). Ih Pa Pasian omzia pen hih angak gige apa sang
alakkhia thei zaw dang om lo hi.

6. Alungdam Innkuante (Luke 15:22-25). Apa in
atapa kawi in, puan thak silh sak a, khut buh bulh sak in
khedap bulh sak a, pawi bawl ding in thu pia hi. Innkuan
bup in kipak uh hi. Inn nusiat pen sihna in tuat leng, hong
ciah kik pen thawhkikna ahihi. Pawi kham taak peuhmah
hi. Tapa pa pen avakthap ahih hang in tapa hi lai veve hi.
Tua hi a, akisik tapa pepeuh hang in vantung ah lungdamna
om hi.

7. Tapa upa zaw (Luke 15:25-32). Tapa neu zaw pa pen inn
pan apaikhiat, mundang azuat in amangg ahihi. Tapa uzaw
pa pen apa inn ah om na pi, alungsim gamlapi ah oma
amang ahihi. Tua bang lungsim pen hehna, lungkim-lohna,
kisiansuah tawmna (aneu 29), leh asanggamte san' noplohna
nei hi. Sum athang zat, apheng tat "Na tapa" cih bek in mu
hi. A u zaw pa in apa tung a angaihsutna pen Zeisu amawhzon
Pharisee te ngaihsutzia tawh kibang hi: "Hih pa'n
mawhneite sangg in ann nekhawm ta zen" (Luke 15:2, NKJV).
A pa'n atapa u zaw pa agen nunung pen kammal in adah
huai mawhneite tung a vantung' ngaihsutzia hi a: "Lungdam
a ih kipah ding thudik ahihi. Bang hang hiam cih leh na
sanggampa si a hong nungta kik hi; mangg a kimu kik hi
(aneu 32, NKJV).

A upa mun ah kikoih sin dih in. A ngaihsutzia adik
lo phial zong in tua bang a ngaihsutna pen "ngaihsut" huai
mahmah khat suak hi. Hih thu pen lungdamna thu in
hihding bawlding a hong sawl leitung mite ading a "tellsiam
theihloh thute hong koici lah hiam?

NILINI (Wednesday) May 20
Amangthang Hunphate (Luke 16:19-31)

"Zeisu in mawhna sung a gammangte zong ding gum
ding in hong pai hi. Ahi zongin amah in apiak hotkhiatna
sangsak tangmawk lo hi. Hotkhiatna in akhon-khong hi a
mi khempeuh' ngah theih ahihi. Ahi zong in, mi khat peuh
in upna tawh asan' kul a. tua in Pasian deihna bang manhnop
nuntak-nop lamah makaih hi. Tua bang a ih hih theih
hun pen leitung a ih nuntak hun sung hi a hunpha dang
om tuan lo hi.

Luke 16:19-31 sim in. Hih gentehna thu in athupi
athupuak bang ahi hiam?

Hih gentehna thu pen Luke thubu bek ah kiciamteh
hi. Hih thu in hotkhiatna vai athupi thu 2 hilh a: 1. Gupkhiat
hihna thu ah "Tu ni" cih athupitzia leh 2. Sih khit ciang in
hotkhiatna hunpha dang om nawn lo hi.

Tu ni in hotkhiatna ni ahihi. Hih gentehna in hauhna
ah siatna om hi aci hi lo in, zawnna hoih hi aci zong hi lo hi.
Agen nop thu in gupkhiatna thu leh hotkhiatna tawh kipawl
nuntakna pen hih leitung ih om sung in ih dapkoih loh ding
ahihi. Azawng ahau, apil ahai, avang nei leh anei lo te
khempeuh ading in, hunpha 2 veina om tuan lo hi. Tu ni tu
mahmah a ih lungsim puak tungtawn in hotkhiatna leh
thukhenna kingah ahihi. "Ngai un, tu hun in sanhuai hun
hia, tu-ni in gupna ni ahihi" (2 Cor. 6:2, NKJV).

Tawntung thamanh sanna pen leitung a ihneih
ihlamh tawh bang mah kisai lo hi. Mihaupa in "kumpi puan
nel leh puan pak hoih tawh kizem hi. Amah nisim in noptak
a omnate tawh nungta hi (Luke 16:19, NIrV). Ahi zongin
amah in nuntakna ah athupi pen: Pasian thei lo hi. Pasian
aki phawk loh na mun ah mihingte kiphawk kha lo hi.
Mihaupa mawhna pen ahauh man hi lo hi. Tua ahih sang
sik in Pasian innkuan pen ama sannop zah sangin zaizaw
pek a, tua thu adon loh man' ahihi.

Sih khit ciangin kipuah-thak kik theihna vai om lo
hi. Anihna thumann in, sih khitciang in hunpha om kik
nawn lo cih thu ahihi. "Mihingte khat vei ih sih kul hi. Tua
nung ciang in Pasian thukhenna hi ding hi (Heb. 9:27, NIrV).
Ih nuntakna ah Pasian teelzaw maw adangte cih kitheihna
thu tuamtuam akituak toto ahihi. Sih khitciang a teltheihna
hunpha cih ahilh biakna peuh mah zuaupi ahihi.

Pasian in bang zah dong a hong it a, hong gup nang
in hong sepsakna te ih gen nuam hi. Ahi zongin hih gentehna
in, Pasian in itna tawh hong piak gupkhiatna ih pingaihsut
khak loh ding alauhuai zia hong koici hilh hiam?

NINGANI (Thursday) May 21
Mittaw Ka Hi Ngeia Tun Ka Mu Thei Hi (Luke 18:35-43)

Zeisu' nasep masuan in amangte zong a gupkhiat
ding ahihi. Mite cidam kimna tawh pumpi, lungsim, kha
lam vai leh mihingte kikholhkhawmna vaite hong kikhel ding
hi. Luke in Zeisu' damsak kik zia gentehna 2 hong pia hi.
Khat pen pumpi mittaw hi a, akhat pen khalam mittaw ahihi.
Anih un mipi theih hi khollo hi. Akhat pen khut dawh ngen
hi a, akhat pen siahdong ahihi. Ahi zong in, anih tuak un
khazih gupna vai kisam tuak uh hi. A nih tuak un Ama
ngaihsut khak loh hi lo uh hi.

Luke 18:35-43 sim in. Hih thu in Pasian tung ah
akinga ih hih zia hong koici hilh hiam? "Hong hehpih in" aci
ngei lo om lo kha sop ding hi hang; hi lo hiam?

Mark in amin Bartimaeus (Mark 10:16) cih min tawh
na ciamteh hi. Amahn Jericho khuapua lam a khutdawhngenpa
khat ahihi. Amah pen apoi, azawng, leh mipi
san' noplohpa khat ahihi. Tua kimlai van nalamdang hong
tuak kha hi. "Nazareth khua mi Zeisu hong pai lai tak hi a"
(Luke 18:37, NKJV) upna tawh "David Tapa aw, hong hehpih
in!" ci in awng hi (aneu 39, NKJV). Upna in mit leh bil neih
kisam lo a, leitung piangsakpa tawh aki zomh lungtang bek
kisam hi.

Luke 19:1-10 sim in. Hih thu a "mittaw" pa kua hiam?
Luke bek mah in Zacchaeus thu, mi paktat-lohte lak a
anunungpen ahihi. Amangte zongding gumding a hong pai
Zeisu' masuan hih thu ah hong picing hi. Jericho khuapi a
siahdong makaipipa ahihi. Tua khua a Pharisee ten
mawhneipipa in ngaihsun uh hi. Ahi zong in amah pen

honpa in a zon a ahotkhiat mawhneipa khat ahihi. Sepzia
leh munpiandangte ah na sem a: theithek kung tung pan
Topa muh ding ahanciam pa Zacchaeus kiang ah, tuaksuk
dinga thu apia, itna tawh kidim Zeisu ahihi. Zeisu in amah
mah Zacchaeus inn ah sun ann nek kisam sak hi. Athupi
zaw ah, gen ding thu nei a "tuni in hotkhiatna hih inn hong
tung hi" (Luke 19:9, NKJV). Zacchaeus in kipuahpha a avai
asiansak phot kul hi (aneu 8).
Midangte khialhna leh thanemna te muh baih hi. Ei
a kimu kha thei lo hi. Tu mahmah in kipan a sauveipi a na
lelh den ngeite ngaihsun in thum in ko loding nahi hiam?

KIGINNI (Friday) May 22

SINBEH DING: "Tuu mang gentehna ah Zeisu in mawh nei
mimal mahmah hi ta leh mawhna tawh asiasuak leitung
bup mahmah zong agen nuam ahihi." E.G. White, Khazih
Gentehnate, COL p. 190.

Kha khat i manh: " kha khat i manh kuan gen thei
hiam? Amahn zah theih nang in Gethsemane ah pai inla
Khazih' thuaknate en phot dih in. Sisan mal banga atak
khia khuaulte en in. Singlamteh tung a kikhai honpa
mitsuan in. . . . Singlamteh phung a, mawhnei mi khat ading
in Khaizh in anuntakna pia ding hi. Tua hileh kha khat i
manh na seh thei ding hi. E.G. White, Khazih Gentehnate,
COL, p. 196.

KIKUP DINGTE:
1. Biakna dang tuamtuamte in Pasian azong mihingte thu
gen hi. Ahi zong in Christian biakna ah Pasian in hong zong
hi zaw a: Adam koi ah om na hi hiam? Cain aw na sanggampa
koi ah om hiam (Pian. 4:9)? Elijah, nang' hiah bang hih khongg
(1 King 19:9)? Zacchaeus hong kum suk o' (Luke 19:5). Nang
Pasian in hong zon in, na ki koici tuah khak uh a?

2. Ni thumni sinna a dotna nunung pen enkik in. A u zaw
pa khialh khak pi pen bang ci bang hiam? Bang kha lam
tha nemna angaihsutzia pan kidawk hiam? Tua bang
lungsim puak ih ngaihsut sang neih baihzaw thei hi lo maw?
Matt. 20:1-16 zong sim in.

3. Mihaupa leh Lazarus tangthu vai a Zeisu genna ah misi
sa khat tho kik mah leh zong a um lo om veve ding hi. Zeisu
thawhkikna thu mi pawlkhatte ngaihsutzia bangci genkholh
hiam? Gentehna in, pawlkhatte in athawhkikna teci nasia
mahmah ta leh um tuan lo hi.

4. Alungkim huai mahmah Zeisu nasepzia thu in,
mi khempeuh kibang kim in mu hi: Gentehna in mittaw
khutdawh- ngen pa Zacchaeus, Nicodemus leh Samaria
numeinu. Na dang khat peuh sang in singlamteh in Pasian
muhna ah mi khempeuh ki kiim cih hong lak hi. Midangte
tawh ih kizopzia hih thu in hong koici huzaap kul ding hiam?

5. Tapa taimang thu leh Lazarus leh mihaupa thu
saikaak in. Koici bang in kilek kim tuak uh hiam?


PAULAMDANG (OR) KAMTUAM PAU




                                                         PAU LAMDANG (OR) KAMTUAMPAU

 

                                                                        PAU THAK

 

       Marka 16:17 ah pen ,"A um mite tung ah hih  vangliatna limte  ka pia dinghi:keima hang in dawi hawl khia theiding uha,pau dangte pau thei ding uhhi," ci in Zeisu in na gen hi.Hih thu pen tulai a Penticostal pawlpi te in suanglam in,tu lai a apawlpi pau lamdang "seidei na" mumal neilo, agen te in zong atheih loh, khuang neu te tawh alam pih te tawh lampih vak ci te pawl in na nei uha , ahih hang in na hih mel khawllo hi.Hih lai a "pau thak"acih te banghiam cih a omzia ih theih cian phot kul ding hi.Greek pau in "thak" cih pen nih om hi.Khat pen "KAINAIS" ahihi.Hih pen Quality (hoihna) lam genna ahihi.Gentehna in second hand puante lei inah, ei aa ding in ih neih thak ahih man in,"Puan thak nei ing" kici hi hang.Na a om khin diimdiam sa ih neih thak pen ahihi.Tua pen "KAINAIS"   omzia ahihi.Tua ban ah Greek pau ah "THAK" cihna adang khat peh "NEOS" ahihi.Mangpau inah NEWS na cihi.Hun tawh kisai a genna in kizang hi.Gentehna in:Ni sim a thuthang hong om thak,a om ngeilo, ahong om thak te genna ahihi.Tua pen "NEOS" omzia ahihi.

 

     Tua hi in Mark 16:17 (NKJV) a pau thak  gena pen "NEOS" pen nazang lo in "KANAIS" na zang hi.Tua adeihna pen, minam pau aom khinsa, ahih hang in a siam ngeiloh uh leh azat ngeiloh uh theih zong atheih nailoh uh hihi.Khasiangtho hang a pau theihna pau lam silpiak angah na hang in, mi nam dang pau pen na pau uhhi.Tua pen  "pau thak" "KAINAIS "ahihi.Hih pen bel kamsang Isaiah kiang ah "A mantakin,note in ka thugen na ngaih kei uhleh Topa in apau na theih loh uh gamdang mite, note tung ah thu  hong hilhsak ding hi" ci in Topa in na gen hi..Isaiah 28:11 "Alamdang kampau na tawh amau te hopih in, minamdang te pautawh thu ka gen ding a" 1Kor 14:28 a cih nopna zong  hih mah ahihi.Namdang te pau nam tuam te zangin khasiangtho in hong pau sak ding a, tua pen thu umlo mite aa ding Pasian nasepna hi cih ciamtehna  hi dinghi.1Kor 14:22(NKJV).Tua ahih man inMark 16:17 a Zeisu in pau thak acih pen , minam te pau genna na hi a, tua lai a mi alawp mahmah akici mi pawlkhat te omzia leh mumal omlo a,seidei a lam nate tawh na kibang  mel hetlo mai hi. ..zop lai ding ..thulu….PENTICOSTAL NI A PAU LAM SILPIAK….


Pastor. P.L Biakchhawna

 

Thukham nuai aa om te acih


1. Paul in, Thukham nuai aa om cih kamal azatna te en leng, thukham palsat lailai te, khuazing sung omte agenna hipipen hi. Zudawn te zunuai aa om hi, zateepte zanuai aa om hi, thukham palsat te thukham nuai aa omte ahi hi. (tua pen ciantak in telphot ni)- deikaihna hi lo, LST gen hi. 

2. Zeisu upna, itna nuai aa a nungta te un, khuazingsung nungta nawnlo in, mawhna bawl, thukham palsat sese nuam nawnlo ding uh hi. Tua te khuavak sung anungta te hi aa, thukham palsat lo te hi. Zeisu itna sung a nungta taktak te ahi hi. GRACE sung a nungta te ahi hi. Thukham palsat aa, Zeisu gupkhiatna a awlmawh lo te pen, GRACE hehpihna, Topa dikna, asaang nailo te a hi hi.

3. Judah mite un, zuih a kisam nawnlo Law of Moses ahi, Zehtan thukham zuizui lai uh hi, Zuih a kul vet nawnlo khat a zuih uh man in, mawhnei te hi aa, khuazing sung a anungta lai te hi. Zeisu mesiah hong pai khin napi, umlo. Gangawh biakna zehtan thukham te zangh lai uh hi. 

Tua te, zol nuam ahihman in, Paul in, Zehtan thukham nuai aa, a om lai te- pawl bawl, zol bawl, tuam bawl lo acihna ahi hi. 

4. Paul in, Pasian thukham palsat lo ahih man in, Pasian thukham nuai aa, om nawnlo khuazing sung aa nungta nawnlo. Ahizong in, Pasian thukham a palsat lai, khuazing sung aa a nungta lai te- hon khia nuam ahi hi. Zeisu zong, Pasian thukham palsat lo  ahih hang, Pasian thukham a palsat mawhnei te  gumkhia nuam ahihman in, mimawh te tawh ki khawl khawl den hi. Marry Magdalence bang tawh ki naak kholh mahmah hi lo ahi hiam? Mimawhte nawl khinlo acihnopna hi.  

Gal 4:5 to redeem those are under the Law. Kuate hotkhiat kisam, (mawhnei thukham palsat te agena hi).

5. Topa tawh ih kinaai semsem leh, Topa thukham zui semsem ding hi zaw hi. Heb. 8:10 Heb 10:16 James 2:10,11 Rev. 22:18,19 Thukham sungpan mal khat zong eithu in paihkhiat theih hi lo. Pasian in lah paai khia ngeilo. Rev. 11:19 Vantung biakbuuk siangtho pen mun, Pasian thukhena Tokhum ah thukham 10 kikoih lai. Tua tawh mihing khempeuh thu hong ki sitel gige hi. Ih nuntak lai tak mahmah in maw. Romans 2:12, James 2:12, Ecclesiastis 12:13,14 

6. Topa Ni ... Rev. 1:10 ahia ah agen pen, Sabbath ni, Saturday ni agen na a hi hi. Mark 2:28 ah Sabbath ni, Saturday ni ii Ukpa, Topa, pen Zeisu hi ci ahihman in, Topa Ni pen Sabbath Ni ahih kul hi. Sunday ni peuhman Topa Ni LST in ci ngei ngiat lo hi. 

Christians tampitak te un, thukham nuai aa om cih, a khiatna tel zo lo. Paul ii genop telzo lo uh hi. Pastor pipi, minister pipi te un tel tuanlo uh hi. 

Under the law cih tawh kisai et kaakna:
Romans 8:14  Pasian khasiangtho in hong makaih leh Pasian tate kisuak.... (thukham palsat lo, mawhna bawl lo) Verse 15 Mawhna i sila hong suaksak nawnlo. 
Romans 10:4 Zeisu pen, thukham khempeuh kicina, a um khempeuh thumaan na sang ding. 
Gal 3:13 Thukham palsat te, thukham haamsiatna thuak. Zeisu in hong gum khia. Hong gupkhiat khitciang, thukham haamsiatna nuai zuan kik kik ding maw. Thukham palsat kik kik ding maw. 
Gal 3:26 Zeisu sung ah, Upna tawh Pasian tate kisuak. James 2:17-22 gamtatna omlo upna, upna sii. Zeisu upna, itna, Zeisu nungzuihna te a tonkhawm den ding. Zeisu i up leh a thukham zuih ding. Thukham 1-10 mel hem sak lo ding. Khasiangtho in, Joseph a huh bangin Zeisu it takpi te thukham palsat lo in, khuavak sung nungta sak ding hi. Upna maan leh zuihna maan a tonkhawm ding hi. 


Romans 8:14
For those who are led by the Spirit of God are the children of God.

Romans 8:15
The Spirit you received does not make you slaves, so that you live in fear again; rather, the Spirit you received brought about your adoption to sonship. And by him we cry, "Abba, Father."

Romans 10:4
Christ is the culmination of the law so that there may be righteousness for everyone who believes.

Galatians 3:13
Christ redeemed us from the curse of the law by becoming a curse for us, for it is written: "Cursed is everyone who is hung on a pole."

Galatians 3:26
So in Christ Jesus you are all children of God through faith,



Pu Tong Seal

Nuntak Zia A Khel Thu


Nuntak Zia A Khel Thu

            Michigan-a Bushnell khua ah evangelist khat in crusade bawl hi.  Tui kiphum a om hangin upna ah zung kha nai lo pi-in nusia hi.  Amaute damdamin lung kia uha, a zongsatna hoih lote uh a zang kik zong om hi.  Mi 10 khawng 12 khawng bek om lai-a, pawlpi-in ding zo nawn mahmah kei ni, ci uh hi.  A nunung pen a kikhopna uh hi dinga a up mawh uh kiman ta-a, a ciahciah lai takun, lai taite hong tunga, laikhak lomte lakah Review and Herald zong hong kihel hi.  Pastor White-te nupa khual zin kawikawina ding geelna ah, Bushnell khua pen 1867 July 20 ni ding a hihna mu uh hi.  Tua pen kaal khat bek in sam lai hi.  A ciah khin sate, naupangte sam kik sak uha, kikhopna mun dingin sing nuai mun nuam khat a hah ding mi seh uh hi.  A nung tolh sate deuhdeuh leh mi dangte zong kikhopna ah zot ding vai hawm uh hi.

            July 20, Sabbat zing sangin Pastor White-te nupa tua sing nuai mun nuam mihing 60 a kikhopna hong tung takpi uh hi.  Pastor White in zingsang lam thu hilh hi.  Sun kikhopna ah thugen dingin Mrs. White ding to-a, a Lai Siangtho mun a sim khit ciangin buai gawpin om hi.  Thu dang a zop ma-in a Lai Siangtho khupin a mimal om zia zui-in thu gen hi.

            "Tu-in note' mai ah ka din lai takin, tu ma kum 2 lai-a ka mang muhna-a ka muh sa maitang pawl khat ka mu hi.  Na mai uh ka muh ciangin na gam tatna uh ka tel muh kika, note' a ding Topa' thupuak gen ding ka nei hi.

            "Hua taak sing phunga tu sanggam pa, nang tawh kiho nai lo ih hih manin na min kong lo khia thei kei-a, a hi zongin na meel kong thei-a, na gam tatnate ka mai-ah tel takin hong kilak hi," ci hi.  Tua panin sanggam pa' nung tolhnate gen khiat sak hi.  Hong kihei kika, Pasian' mite tawh a ton khawm dingin hansuah hi.

            Tua ciangin mipi lak mun khata om numei khat lam nga-in, "Greenville pawlpi mi Sister Maynard kiang a tu sanggam nu, na min hong kihilh lo a hih manin ka lawh khiat theih loh hangin, tu ma kum 2 lai-in na thu teng hong kilak zo-a, na om zia tel takin ka thei hi," ci-in Mrs. White in tua nu hansuah leuleu hi.

            "Tua banah tawsaw phunga tu sanggam pa zong, maitang kimu nai lo ih hih manin na min kong lo khia thei kei hi.  A hi zongin na om zia tel takin hong kilak zo hi," ci hi. Mipi' zakin tua pa' om zia leh a lungsim teng gen khiat sak hi.

            Tua bangin khat khit ciang khat, tua kikhopna sunga om mite, tua ma kum 2 lai-a a mangmuhna teng gen pih hi.  Tua bangin thu hilha, taaina leh hansuahna a neih khit ciangin Mrs. White tu kik hi.  Mipi lak pan khat hong ding khia-a, "Mrs. White in tu suna hong thugente a maan mah a hi hiam thei nuam ing.  Bang hang hiam cih leh Pastor White-te nupa hih lai-ah hong pai ngei lah hi lo-in, amau tawh a kimeel theih lah ih om kei hi.  Sister White in ih minte zong thei nai lo napi, tu ma kum 2 lai-in mang muhna tawh ih pian zia teng ama tungah kilak hi, ci-in khat khit teh khat ih om ziate hong lakin ih lungsim sung tawnga om thute nangawn hong pho laak khia khin hi.  Tua a gente khempeuh a maan kim takpi mah a hiam?  A phuah tawm peuh a om kha diam, thei nuam ing," ci hi.

            Khat khit khat hong ding uh hi.  Taak phunga pa ding to-in, Mrs. White in kei leh kei ka kipulaak ding sanga a tel zawin ka om zia khempeuh maan takin hong gen sak hi, ci hi.  A mawhna teng kipulaak hi.  Hong ki hei-a Pasian' mite tawh ton khop ding a khen satna pulaak hi.  Greenville pawlpi mi Maynard kianga tu nu in zong teci hong pang leuleu hi.  Amah leh amah a kipulaak ding sangin a tel zawa Mrs. White in a om zia teng gen khiat sak a hihna gen hi.  Tawsaw phunga tu pa in zong tua mah bangin ama om zia khempeuh ama'n a gen khiat theih zah sangin a tel zawin Mrs. White in pulaak sak thei a hihna gen hi.  Mawhnate nusia uh hi.  Pasian' Kha Siangtho hong lutin Bushnell ah khanlawhna hong om hi.

            Pastor White-te nupa Sabbat ni kik teh hong pai uha, tuiphumna kinei-in, Bushnell-a pawlpi hong kipin hong hing hi.

            Topa in Amah a lamen khempeuh a it mah bangin Bushnell-a om mite zong it hi.  "Ka it mite taai-in ka thuhilh hi.  Thanuam un la kisik kik un" (Mangmuhna 3:19), cih thu in mite' lungsim lawng hi.  Pasian in amaute a muh bangin mite amau' lungsim uh hong kimuh uh ciangin a om zia uh hong kithei-in a gam tat uh hong kikhel nuam uh hi.  Mrs. White tunga a kipia mangmuhna tampite tua ding tanghial a hihi.

            Pastor White sih zawh a sawt lo-in Healdsburg College kiangah Mrs. White teeng hi.  Nungak tampi mah sang kah kawmin ama inn ah om uh hi.  Tua lai hunin numeite in sun niloh a sam uh a phiah lohna dingin dial pa vang silsial tawh a lu uh tuam thei uh hi.  Ni khat nungak khat in Mrs. White omna a nawk leh lim taka kibawl sam tuamna dial khat mu-a, deih gawh mahmah hi.  Lak loh theih loh dingin ngaihsuna, la takpi-in, a bumgua sungah koih hi.  Tua zawh a sawt lo-in Mrs. White in vak khiat sawma a kisep leh a sam tuamna mu lo hi.  A nitak innkuan a kim uh ciangin Mrs. White in a sam a tuamna a muh lohna gena, kuamah a pau a ham om lo hi.

            Tua zawh ni 1 ni 2 khawng ciangin tua nungak' omna nawkin Mrs. White a pai leh, aw khat in, "Tua bumgua hong dih in," ci hi.  Tua bumgua ama'a hi lo a hih manin hong nuam lo hi.  Nih vei a kisawl ciang-in vantung mi a hih lam thei hi.  Bumgua a hon leh a sam tuamna mu takpi hi.  Innkuan a kim tak uh ciangin Mrs. White in a sam tuamna kanin, 'Ama thu-in mang thei lo ding hi,' ci hi.  Kuamah a pau a om loh ciang-in Mrs. White in zong gen nawn lo hi.

            Ni tawm khat khit ciangin a lai gelhna pan Mrs. White a tawl ngak lai takin, mang muhna tawmno khat mu hi.  Nungak khat' khut in sam tuamna khat meivak tungah bi suka, a sam tuamna kuanga a kang tum a mu hi.  A mangmuhna tua teng hi ziau hi.

            Innkuan kikhopna hong om kik ciangin, tua dial om loh hiau mawkna thu gen kik leuleu-a, kuamah a pulaak om lo, thei ing a ci kuamah om lo lailai hi.  Tua zawh a sawt lo-in Mrs. White in nungak nu samin aw khat in hilha a bumgua sungah a dial a muhna leh mang muhna tomno khat tawh meivak khat tungah tua dial kihal a muhna gen hi.  Tua thu teng a gen cingin numei nu in a dial laak gena, hal tum kei leh a kitheih khak ding a launa pulaak hi.  Mrs. White tung leh Pasian' tungah thuum hi.

            Hih sam tuam lel thu neu mahmah khat a hih teh Topa'a dingin bang buai tham hiam, ih ci kha ding hi.  Tua nu Seventh-day Adventist khat a hihi.  Amah leh amah a hoih kisa kha-a, a gam tat khialhna kimu lo hi.  Gukna leh khemna a zang sak a huai hamna kimu lo hi.  Tu-in amah in tua na neng them khat ah Pasian in Ama kamsang kicinglah kawm kalah, mang muhna tawh lak helzen cih ciangin bang zahin phamawh a hih lam thei ta hi.  Tua nungak in thumaan khawvak hong mu ta hi.  Tua thu in a nuntakna kikhel saka, Khristian nuntak kician nei pai suak sak hi.

            Tua a hih manin Mrs. White tungah mang muhnate kipia hi.  Mrs. White in a gelh teci panna tampite in kawk tang tuam a neih hangin, leitung bupa pawlpi' kitang sapnate zong a hong lak a hihi.  Teci pannate in kawk mun leh tupna nei a hih lam Mrs. White in hih bangin hong gen hi:

            "Ka gelh teci pannate khawvak thak hi lo hi.  Hong kilak sa thumaan in mite' lungsim a but theihna ding hi zaw hi.  Pasian' tung leh mi pihte' tung a ih tavuan Lai Siangtho in tel takin hong lak hi napi, mi tawm bek in na mang uh hi.  Thumaan hong behlap hi lo hi.  Hong kipia sa thumaante 'Teci pannate' tung tawnin Pasian in hong hilh tel hi zaw hi.  'Teci panna te' in Lai Siangtho a thu neu sak ding hi lo-in, thumaan in mi khempeuh' lungsim a but theihna dingin, Lai Siangtho a pahtawi ding leh a lawp huai sak ding hi zaw hi."

            Mrs. White in a khan tawnin Pasian' Kammal mite' mai ah hilh hi.  A laibu masa a tawpna ah hih bangin gelh hi:  "Hih lai a sim ka it mite aw, na upna uh leh na gam tatna uh Pasian' Kammal uk sak un, ci-in kong sawl hi.  Tua Kammal tawh thu hong kikhen ding hi.  Pasian in tua Kammal sung ah, hun nunung ciangin mang muhna piak ding hong khaama, tua in upna thak neihna ding hi lo-in, Ama mite' lungnopna ding leh, Lai Siangtho thumaan a khialte puah kikna ding hi zaw hi," ci hi.

Source: Pawlpi Thu Lamlak, Book 1


  


Wednesday, May 13, 2015

KHAWKPI 36. IH TANOTE HILH PILNA

KHAWKPI 36

IH TANOTE HILH PILNA

https://www.youtube.com/watch?v=6Q4_7MX_zrE&feature=youtu.be


          Khangnote amau' lungsim phut bang ciata gamtat sak ding pen tulai leitung paizia hi mai hi. A neu lai-in a ginat kei phial leh zong nute pate in, mai lamah hong hoih nading hi, kum sawm leh kum guk, kum sawm leh kum giat bang hong phak uh ciangin, thu hong ngaihsun thei ding uha, a zongsatna hoih lo te uh nusia-in, a nung ciangin mi-hoih hong suak nading uh hi, ci uh hi. Khial mahmah uh hi! Kum tampi sung lungsim huan sungah galpa khaici vawh sak uh hi. A maan lo thuguite khangto sak uha, a khawnung cianga tua huan sunga kisem khempeuh phial pen a mawkna suak lel ta hi.

          Satan pen a tei mahmah, nasep a kuhkal, sihna tawh kipawl galpa ahi hi. Khangnote a sukha dinga ngaihsun khol lo-a kammal khat peuh a kipau khiat pak ciangin, phat bawlna a hi-a mawhna kimkhat a kihhuai lua khol lo dinga a ngaihsut theihna ding uh ahi zongin, tua pen mah Satan in ai-in man pahin, zung kha-a gah tampi a gah theihna dingin tua khaici hoih lo pen khang sak pah hi. Nute pate kimkhat in a tate uh zongsatna hoih lo tawh khang khia sak uha, a khantawnun sia paisuak pah uh hi. Tua mawhna pen nute pate' tung tu ding hi. Tua tanote Khristian a suak phial uh zongin, a lung sung uah hehpihna in nakpi-in na sema a nuntakna uh a kibit khel sak keingal leh, a khantawnun a zongsatna lui uh kidawkdawk dinga, amaute' khanpin dinga a nute a pate un a phal zia-le-tong mah kimu-mu ding hi. 1 T, laimai 403.

          Nute pate in a tate uh a uk uh kula, a lunggulhnate uh puah sakin, a thuzawh uh kul hi. Tua hi kei leh Pasian in Ama thangpaihna ni ciangin tua tanote susia takpi dinga, a tate uh a uk lo nute pate pen mawhsakna tawh kipelh lo ding uh hi. A zawdiakin Pasian' nasemte in a innkuan sung uh uk ding uha, thumang diamdiam sak ding uh hi. Amau' innkuan sung hoih taka a uk theih kei uh leh pawlpi vaite ah vai a hawm ding leh thu a khen dingin amaute a kiging nai lo a hih [216] lam ka mu hi. Amaute in a innkuan sung uh a hoih sak masak phot uh kula, tua khit ciangin amaute' thukhenna leh huzapte in pawlpi sungah thu hong nei pan ding hi. 1 T, laimai 119.

          Tanu leh tapa khatpeuh nitakin inn ah a om kei leh sittel ding kisam hi. A tate uh kua tawh kikhawla, kua' inn ah nitakin hawh hiam cih nute pate in a theih ding uh kisam hi. 4 T, laimai 651.

          Pasian' theihna zah sangin mihing' pilna in tam mu zaw tuan lo hi. Tate makaih dan zong Pasian' hong hilh na zah sangin a hoih zaw geel thei tuan lo hi. Amaute a Piangsakpa sangin tanote' kitangsapna kua'n thei zaw mah ding hiam? Ama sisan tawh amaute a lei-Pa sangin kua in amaute' nopsakna ding kin zaw mah ding hiam? Pasian' thu lim takin kisim hen la, pha takin kizui hi leh, ta gilote' gamtatna hoih lo hanga lung khamna tawm zaw ding hi.

          Nute pate in a tate uh' aading a theih ding uh leh a ngaihsut sak ding uh om hi. Hih leitung ah amaute kimanna a nei, a kizahtak, a ki-it mite suak saka, nung ciangin a siangtho vantunga om mite tawh a kikholh theihna dingun gamtat hoih a nei sak ding pilna leh pattahna a ngah ding uh kisam hi. Khangnote in tu leh nung cianga nop sakna a ngahna ding uh pen a neu lai a moi lai uha a zongsatna uh tawh kisai pha mahmah a hihna amaute hilh ding kisam hi. AH, laimai 306.

          Lai Siangtho ka zahtaka a thute ka zui a ci numei pasal tampi in mun tampi ah Lai Siangtho' deihna zui lo veve uh hi. Tate pattahna bangah Pasian' deihna zui lo-in amau' hoih sak bang zui zaw uh hi. Tua hang mahin mi a tul tulin mangthang uh hi. Tate hilh pil dan ding Lai Siangtho in hong lak hi. Tua bangin
Pasian' deihnate nute pate in mang uh hi leh, leitung ah khangno a tumdang honpi khat tu ni-in ih mu ding hi. Lai Siangtho ka sim hi, Lai Siaugtho ka zui hi a ci nute pate mah tua Lai Siangtho' hilhna tawh a kilehbulhin
gamta mawk uh hi. A tate uh' gamtatna hanga a kap nute pate' dahna leh mauna aw ih za hi. Tua dahna leh [216-217] maunate amau leh amau' kibawl a hih lam zong phawk mel lo uh hi. A itna dan uh maan lo a hih manin a tate un siat lawh hi. A tate uh a neu tung uha kipan zongsatna hoih a neih sak ding uh Pasian' piak tavuan amaute in don lo uh hi. 4T, laimai 313.

          Khristian a hi tanote in, leitung thupha khempeuh sangin Pasian a zahtak nute pate' itna leh pahtakna deih zaw ding uh hi. A nute a pate uh itin pahtawi ding uh hi. A nute a pate uh bang ci lungdam sak ding cih a nuntak sung uha a kisin pi pen khat uh a hih ding kisam hi. Langpanna tawh kidim tu lai hunin a maana pattahna leh hilh pilna a ngah lo tanote in a nute a pate tung uha a tavuan uh thei lo uh hi. A nute-a pate un amaute lim bawl semsem leh amaute lungdam lo zaw semsem uha, zahtak lo zaw semsem thei uh hi.

          Mai lama a tate uh' nopsakna ding pen nute pate' khut sungah a tam penin om hi. Tua tanote' zia-le-tong a hoihna ding a thupi nasepna pen amau' sep ding ahi hi. A neu tung uha hilhna in a khantawnun amaute zui ding hi. A sia lam a hih kei leh a pha lam gah a gah dinga a hong po khia dingin nute pate in khaici a vawh ahi hi. A tanute a tapate uh' nopsakna ding a hih kei leh lungkhamna ding pen amaute in bawl thei uh hi. 1 T, laimai 392,393.

Nu Leh Pa Kithuhual Ding

          "Tanote in phawk theihna leh it theihna nei uh hi. A lungdamna ding uh baiha a dahna ding uh zong baih hi.  Itna kam khum leh bawldante tawh dam taka hilh pilna panin nute in a tanote uh amau' lungsim tawh hen khawm thei hi. Tate' tunga thukhauhna leh hih-ciltelna in khialhna lianpi ahi hi. Thukip thukho tawh heh gam gamna om lo-a kithuhilh ding pen innkuan khempeuh ah kisam hi. Na cih nop pen dam takin gen in. Ngaihsutna tawh gamtang in. Na cih bangbang peel lo-in sem khia in. 3 T, laimai 532.

          Nute pate in zong amau' neu lai-in hehpihna leh itna bang zahta-in deiha, kimawh saka a kitai gawpgawp ciangin bang zahta-in a lungsim uh na hiam cih a mang [211-218] ngilh loh ding uh kisam hi. A tate uh' deihnate a theih theihna dingun a lungsimte uh khia sukin, a ngaihsutna uah a moi kik ding uh kisam hi. A hi zongin, itna tawh a kithuah thukip thukho tawh amaute in a tate uh' tung panin thu manna a nget ding uh kisam hi. Nute Pate thu man lianlian ding ahi hi. 1 T, laimai 388.

          Innkuan ki-ukna ah thukip thukho a om kei leh siatna lianpi piang paha, ki-ukna a om vet lo zah mahin siahuai hi. Bang hangin biakna a kin mite' tate uk hakin, khel tatin, lang-pan hat deuh se uh hiam, ci-in dotna om thei zel hi. Innkuan sung kipattah dan panin a thu kimu ding hi.

          Nute pate a kilem kei-a kitotna ding peuh a om leh a kilem theih masiah uh a tate uh' muhna ah tua bangin om kei zaw uh hen. Hilh pilna ah nute pate kipumkhat le-uh, bang a hih ding uh kideih hiam cih tate in hong theithei ding uh hi. Nu in a tate a taaina hoih a sak Iohna, pa in a kampau hiam a mithah hiam tawh a kilat sak leh; nu pen khauh lua-a, tua ngawh bawlna teng zolna leh a nop uh zuihna tawh bawl phat kul hi ci-a pa in a ngaihsut leh a tate kisia ding hi. A ut bang peuh uh a hih thei ding a hih lam hong thei pah ding uh hi. A tate uh' tunga hih bang mawhna abawl kha nute pate in a tate uh' kisiatna hangin thusitna thuak ding uh hi. AH, laimai 310-315.

          Nute pate amau leh amau a ki-uk zawh masak ding uh kisam hi. Tua hi leh a tate uh hoih takin uk thei zaw ding uh hi. Amau leh amau a ki-uk zawh loh sial, lungduai zo lo-a a pau khiat a tat khiat sialun, amaute Pasian' tungah a mawh uh ahi hi.  A tate  uh tawh kikum masa-a, a khialhnate uh laka, a mawhna uh hilha, nute pate' tungah a mawh bek hi lo-a Pasian' tungah zong a mawh a hih lam uh theih sak ding kisam hi. Na lungsim uh niam khiatin, a khial na tate uh hehpihna leh dah pihna tawh, amaute na taai ma-un thu ngen khawm un. Tua hi leh na taaina hangin na tate in hong mudah lo ding uh hi. Hong it zaw ding uh hi. Hong lungkim sak lo ahih mana amaute dan pia na hih loh [218] lam, amaute' tunga na hehna a tu sak nuam na hih loh lam hong mu ding uh hi. Mawhna sungah a khang khia dinga amaute a kikoih khong hi lo-a, amaute' hoihna ding tavuan na neihna na phawkna hanga a taai na hih lam amaute in hong thei ding uh hi. 1 T, laimai 398.

Nakpi-a Pattahna Lauhuai

          Hilh pilna hun sunga hoih taka a kipantah a hi ding tawh a kibang naupangte a omna innkuan tampi om hi. A hi zongin amaute a len, ngeina paiziate a kisiat ciangin, amaute in a ngaihsutna ding uh, a gamtatna ding uh thei nawn lo-in, amau' thutawmin khensatna nei thei lo thei uh hi.

          Amau' hih theih zah leh a lungsim un a zawh zah uh tawh kizui-a amau' thutawma ngaihsutna leh gamtatna a nei thei dinga hoih taka lam lahna lo tawh khangnote nakpi-a pattahna in lungsim leh gamtat thanem mi piang sak ding hi. Amau' hih theih zah leh a lungsim un a zawh zah tawh kizui-a amau' thutawma ngaihsutna leh gamtatna a nei thei dinga hoih taka lam lahna panin amaute a ngaihsutna uh khangin, amau leh amau zong kithupi muh thei-in, a siamna uh a zang khia dingin kimuang thei bek ding uh hi. Amau' thutawma a gamta dinga mite' mai ah a hong om uh ciangin, amaute a pil dingin kipantah lo-in ganhing bangin kipantah ahih lam hong kilang ding hi. Amau' utna lungsim pen kimakaih zaw lo-in nute pate leh siate' hilh gam gamna a mang dingin kizawhthawh bawl zaw hi.

          Amau' khut nuai-a om naupangte' utna leh lungsimte uk zo gawp ing, ci-a a kisial nute pate leh siate in, zawhthawhna leh lau sakna tawh thu a man sakna pan uha a hong khang khia naupangte' mai lam nuntak zia kan khia thei uh hi leh, kisial ngam nawn lo ding uh hi. Tua  bang naupangte, nuntak nasep haksate a sem dingin a kiging khol mahmah lo uh hi zaw phial hi. A sang naupangte uh' lungsim uk zo gawp ing ci-a a lung kim siate pen tawl khat sung pahtak huai a bat hangin, nasep a zo mahmah siate hi lo zaw uh hi. [218-219]

          Amau leh amau kilian sak gemgamin, a thuneihna uh hehpihna om lo-in zang guapguap uha, tua bangin a tanote uh leh a sang naupangte uh' lungsim la zo lo uh hi. Amaute in a kiang nai uah a tanote uh kai khawm- in, amaute a itna uh lak hen la, amaute' hanciamna khempeuh leh a kimawlnate nangawn uah a lawpna uh lakin, naupangte' lakah naupang bangin khat veivei va om leh, naupangte a lung uh dam mahmah dinga, amaute' itna leh muanna ngah zaw ding uh hi. Tua hi leh naupangte in a nute a pate uh leh a siate uh' thuneihna zahtakin, thu hong mang baih zaw ding uh hi.

          Lam khat panin, a nute a pate uh leh a siate uh' khensatna lo tawh amaute' thutawma a gamta dingin khangnote koih khong ding hi lo hi. Thu theisate' khensatna zahtaka, a nute a pate uh leh a siate uh' makaihna a mang dingin naupangte hilh ding kisam hi. A nute a pate uh leh a siate uh' lungsim tawh amaute' lungsim a kihual dingin hilh ding kisama, amaute' kuppihna man ding a hoih a hihna zong a muh theihna dingun tua bang mahin hilh kul hi. Tua hi leh a nute a pate uh leh a siate uh' makaihna khut nuai panin a pai khiat uh ciangin, amaute' zia-le-tong pen huih muta kivuang pumpeng tawh kibang nawn lo ding hi. 3 T, laimai 132-135.

Naupangte Hilh Lo-a Khantoh Sakna In Mawhna Hi

          Nute pate kimkhat in a tate uh biakna lam pilna sin sak lo uha, sang lam pilna zong don sak lo uh hi. Tua te don loh ding hi lo hi. Naupangte' lungsim pen phevela, thatang tawh na a sem hiam, lai a sim hiam khat a hih kei leh, amaute siatna huzap sung tung ding hi. Tua a hih manin naupangte hilh lo-a khantoh sak ding pen nute pate'a dingin mawhna ahi hi. Kimanna nei-a a lawp huai laibute a guat ding uh, nasep a hilh ding uh, thatang nasep hun a neih sak ding uh leh, lai sin hun leh lai sim hun a neih sak ding uh ahi hi. Nute pate in a tate uh' lungsim a laptoh sak ding uh leh, a ngaihsut siamna uh a khantoh sak na'ng uh a hanciam ding uh ahi hi. Kikoih dapa a kihah lo lungsim pen [219 220] niam hamtangin, zualzangin, kisia hi. Satan in a hun hoih zang pahin, a thadah lungsimte zol pah hi. 1 T, laimai 398,399.

          Nu' nasep pen naungek tawh kipan pah hi. A tano' lungsim leh utna a uk zawh ding, thu a man sak zawh ding leh thu a mang dinga a hilh ding kisam hi. Naupang hon gol zawk deuh ciangin, a khut om khong sak kei un. Nu khempeuh in a tate uh tawh thu kikup ding, a khialhnate uh hilh ding leh lungduai taka amaute lam maan hilh ding hun a zat ding uh ahi hi. Khristian nute pate in a tate uh Pasian' ta a suak dingin hilhin puah uh ahih lam a kitheih ding uh kisam hi. Naupangte a biakna nuntak buppi uh pen a neutung uha kipan a kihilh dan leh zia-le-tong a kipuah dan tawh kisai hi. A neutung uha kipan a kithu zawh kei-a, nute pate' thu a mang dingin a kibawl kei leh a khaw nung ciangin hilh ding hong haksa ta ding hi. A kithu zawh ngei nai lo lungsim pen Pasian' thu a mang ding a bawl ding haksa mahmah hi! Hih nasep thupi, a awlmawh lo nute pate in khialhna lianpi a bawl uh hi-a, a tanote uh' tung leh Pasian' tungah a mawh uh ahi hi. 1T, laimai 390,391.

          Nute pate aw, na tate uh na hilh ding uha Pasian in a hong sawl pilna na hilh kei uh leh a piang bangbang thusitna na thuak ding uh hi. Tua hanga a piangte na tate uh' tung bek ah a bei ding hi lo hi. Lo lai-a a kikho khia lo ling kung khat tampi a hong phak mah bangin nangma ginat lohna hanga a piang mawhnate in amaute' kikholh pih khempeuh zong sia sak lai ding hi. CG, laimai 115.

          A citak lo nute pate' tungah Pasian' samsiatna tung takpi ding hi. Amaute in hih leitung ah amaute a sun ding  ling kung a suan bek hi lo-in, thukhenna hun ciangin amau' ginat lohna hangin thuak kik lai ding uh hi. Thukhenna ah mi tampite hong dingin, amaute a khaam lohna hangin a nute a pate uh mawh sakin, suksiatna a thuakna uh amau' hang hi, hong ci ding uh hi. Nute pate in a maan lo hehpihna leh itna tawh a tate uh' khialhnate mai saksak uha, hilh loh taai lohin koih [220] khong uh a hih manin, a tate un siat lawh zaw uh hi. Amaute' sisan pen a citak lo a nute a pate uh' tung mah tu ding hi. 1 T, laimai 219.

 

Thadahna A Siathuaina

          Thadahna hangin mawhna tampi tak piang a hihna kei hong kilak ngei hi. A thanuam khutte leh lungsimte in galpa' mawh zolna donin nei man lo-a, a thadah khutte leh khuakte pen Satan' uk dinga a baihsa hi pah hi. Lungsim hoih taka a ki-uk loh ciangin, aihoih lo nate hong ngaihsun pah hi. Thadahna pen mawhna a hih lam nute pate in a tate uh a hilh ding uh ahi hi. 1T, laimai 395.

          Naupangte' tung pana vangik khempeuh dom khiat sakna, thadaha tup mel nei lo-a om khong sakna, bangmah sem lo-a a ut peuh uha tat sakna sanga siatna lam a tun zaw na dang bangmah om lo hi. Naupangte' lungsim pen phevela, kimanna a nei a hoih lam ngaihsutna tawh a kidim kei leh a sia lam mah hong ngaihsun pah ding hi. Amaute a tawlngak ding uh a kitangsam a hih zah khatin, na a sep ding uh, thatang nasepna, lai simna leh sinna hunte zong maan maana a neih ding uh hilh ding zong kisam hi. Amau' kum tawh kizui-in nasep nei sak un la, kimanna a nei a lawp huai laibute zong guan un. AH, laimai 284.

          Naupangte in nasep khat peuh lawp takin hong sep uh hangin, hong cimtak pah uha, a dang khat peuh khelin matut mel nei lo thei uh hi. A tate un nasep a khel themthum ding uh nute pate in a phal ding uh hi lo hi. A khangto ding lungsimte lungduai taka hilh pilna hun a om lo ding zahin na a tuamtuam tawh hun a bei sak ding uh hi lo- hi. Hansuahna kam tawm khat peuh, a hun liana huh pakna khat peuh in, amaute' buaina leh lungkiatna bei sak thei hi. Nasep masuan khat a zawhna uh pana a ngah uh lungkimna in nasep a haksa zaw amaute sem nuam sak ding hi. 3 T, laimai 147,148.

          A kizol bawl a kidon bawl diak naupangte in a tua bang ding lamen den uha, a lametna bangun a kibawl [220-221] loh ciangin, lungkim lo-in heh thei uh hi. A khan tawn-un tua bangin om thei hi. Amaute cimawhin, a huh ding deihin, amau a maiet ding leh a zol bawl ding mi lamen den uh hi. Amaute' thu kinial kha leh, nupi papi a suah khit nangawnun zong, amaute a kikhel bawlin ngaihsun uh hi. Tua bangin amaute in a masuan khempeuh uh bing sakin, amau' thutawmin phu zo lo-in, na khempeuh amau' deih bangin piang lo a hih manin phun phunin hanghang uh hi. 1 T, laimai 392,393.

Nupi in ama sep ding tawh a innkuan pihte' sep ding tawh a vekpi-in sema, a pasal leh a tate mei kiang-ah tu hit hiata a om lai takin, amahmah in sing la-in, tui tawi-in, sing ehna ding hei nangawn a lak ciangin, amahmah tung leh a innkuan pihte' tungah khialhna lianpi a bawl ahi hi. Zite leh nute pen a innkuan pihte' sila dinga Pasian' seh hi lo hi. Inn sung vangikte a puak pih dingin a tate pantah se lo-in, nupi tampi in lungkhamna vangik lelin om uh hi. Tua hang mahin teek baihin, a hun nai lopi-in si-in, bangmah thei nai lo a tate makaih ding a kisap pen lai takin a nu in sih san hi. Kua' mawhna hiam?

          Pasalte in a zite uh a buai luat lohna ding leh a lungnop theihna dingin a hih theih zahun a hanciam ding uh ahi hi. Hong zongsang pah ding uh a hih man-in naupangte thadaha om mawk sak ding hi lo hi. 5 T, Iaimai 180,181.

 

Na Tate Uh Khris Kiangah Kha Un

          Naupangte in a maan gamta nuamin, a nute a pate uh leh a kemte' tungah migi-in thuman nopna lungsim zong nei kha ding uh hi. A hi zongin amaute, huh ding hansuah ding kisam lai hi. Lungsim khensatna a hoih zong nei uh hi. A hi zongin tuate pen biakna lam tawh tha pia-a, Pasian' hehpihna tawh a nuntakna uh a thak suah kei leh a tupna zah uh tung zo lo ding uh hi.

          A tate un hot khiatna a ngahna dingin nute pate a hanciam thuahthuah ding kisam hi. Amau' pilna ding amau' thu-in zong tawm sak lo-in, lim takin a hilh ding uh kisam hi. Mai lam hun khat ciangin a pha [221-222] hong gual zo-in, a sia hong mai mang nading hi ci-a ngaihsutna tawh, a sia leh a pha khen tel siam lopi-in khangnote koih khong ding hi lo hi. A hoih lam sangin a sia lamah hong khangto baih zaw ding hi.

 

          Nute pate aw, Khristian hong suah theih matengun a neutung lai mahun na tate uh' lungsim na hilh pil pah ding uh ahi hi. Na hanciamna khempeuh uh amaute, in hotkhiatna a ngahna ding hi sak un. Pasian' Gam sunga a taang ding suang manpha a suahtheihna dingun, na khut sung uha hong kikoih a hihna tawh kizui-in sem un. Amaute taai tham dingin khangham nai kei, a mawhnate uh kisika Khris a saang dingin khangham nai kei ci-a ngaihsut khialhna tawh siatna dum sungah a ihmu dingin amaute na awih dan uh kidawm un.

          A moi lai lungsimte in a tel theih khom dingin a tate uh' tungah nute pate in hot khiatna thu siang taka a gen ding uh ahi hi. Mimal in biakna neih kul a hih- na hilhna dingin naupang kum giat, kum sawm leh, kum sawm leh nih gualte a hun hi ta hi. Mai lam a khangham zawk deuh uh ciangin mawhna kisikin thumaan um thei ding cih bangin na tate uh hilh kha kei un. Limtakin kihilh peuh leh a moi lai mahmah te in zong mawhnei a hihna uh leh Khris pan bekin hot khiatna kingah a hih lam mu thei veve uh hi. Naupangte in hot khiatna a ngahna ding thuhilh siate in thupi ngaihsut khol lo thei uha, a hanciam ding zahun hanciam lo uh hi. Naupangte' lungsim a kizawhna ding kham hun pha pen zat lohin bei pahpah hi. IT, laimai 396-400.

Nute leh pate aw, note hong kiguan nasep a thupi-na na phawk uh hiam? Zongsatna hoih lo te panin na tate uh na kep ding uh a kisap lam na phawk uh hiam? Amaute' tunga huzap hoih a nei thei ding mite bek tawh na tate uh kikhawl sak un. Koi ah om dinga bang hih ding uh cih na theih keingal leh nitakin amaute vak khia sak kei un. Gamtat siangtho a neihna dingun hilh un. Amaute gual khat tung gual khat, thu khat tung thu khat, hiah tawm khat, huah tawm khat cih banga na hilh nai kei leh tu mahmahin hilh ding kipan pah in. [222-223] Na masuan kipan in la tu leh a tawntung'a ding sem in. Na tate' tunga na masuan na sep loh mawhna pulak lo-in ni dang khat tum sak nawn kei in. Pasian' hong piak, na masuan a sem ta ding na hih lam amaute gen in. Kipuah phatna ah nang tawh a pang khawm dingin amaute cial in. A beisa hunte a loh kik dingin hanciam in. Loadikia pawlpi dinmun ah omom nawn kei in. Innkuan khempeuh in na meel taktak ciat uh a hong lak dingin Topa' min tawh kong cial hi. Na inn sung ciat panun pawlpi hong puah pha un. 7 T, laimai 66,67.

 

 Lungsim' Deihnate Don Lo Kei In

          Pasian a zahtaka kinei nute pate in a tate uh don lo thei a hih lam kei hong kilak ngei hi. Amaute in-a tate uh' lungsim omziate kanin, a deihnate uh a piak ding uh ahi hi. Nute pate kim khat in a tate uh' deih- nate lim takin pia uh hi. A dammawh uh ciangin lim takin donin khoi uha tua pen a masuan khinin kingaih- sun uh hi. Tua mun ah khial uh hi. A nasep uh a kipan hi pan hi. A lungsim uh' deihnate zong a don ding uh ahi hi. Lungsim liamsate a dam sak dingin zatui a kituak zat siam ding kisam hi.

          Khanghamte' thuak mah bangin naupangte in zong amau' thuak dinga a haksa khop, zia-etna haksa pipi te thuak uh hi. Nute pate mahmah in amaute zahin phawk den lo thei lai uh hi. A lungsim uh buai zelzel hi. Muhna leh phawkna a maan lopi tawh na sem uh hi. Satan in amaute vaata, amaute in mawh zolna mang pah uh hi. A tate uh a hehna dingin hang gawp ngingei thei uha, khat veivei lung tomin ngongtat thei uh hi. Naupangte in tua bang lungsim mah hong pua pah uha, tua buaina a piang sak amau mah hi lel a hih manin, nute pate in a tate uh bawl pha thei tuan nawn lo uh hi. Khat veivei na khempeuh a sia lam ngentangin a piang tawh kibang thei hi. Hehna ding vive hi-in, innkuan bup a lungkham huai a, dah huai-in ki-om thei hi. Nute pate in lah a tate uh mawh sakin, buaina a piang sak amau mahmah hi zaw napi-in, a tate uh leitung ah a gi-lo bel, a thumang lo bel leh a uk hak belin ngaihsun uh hi. [223]

          Nute pate kim khat amau' ki-uk zawh lohna hangin hang kek gawp thei uh hi. Na khat peuh a sem dingin a tate uh awnem tawh sawl zaw lo-in, hanna aw tawh thu pia-in, a hi lo pipi-in a tate uh mawh sakin phunphun thei uh hi. Nute pate aw, tua banga na hihna un na tate uh' lungdamna leh thanopna susia zaw hi. Na sawlna uh a sep hangin deih sakna tawh sem lo-in, sem lo-a om ngam lo a hih manun a sem hi bek uh hi. Tua lai ah a lungsim uh om lo hi. Nuam sa lo-in gim huai sa zaw uh hi. Tua in na sawlna khempeuh uh mang zo lo sak zaw hi. Tua ciangin na hehna uh so semsema, naupangte' aadingin thusia zawkan lai hi. Mawh sakna hong kithuap toto-in, a gamtat hoih lote uh hong kiselpho semsem hi.

          Na tal uh na zin sak lam uh na tate uh mu sak kei un. Mawh zolna a zuih khak uha; a nung ciangin a khialhna uh kimu-in a kisik uh leh vantunga om na Pa un note hong mai sak ding na deih zahun amaute mai sak un. Awnem tawh amaute hilh un la, na lungsim uh tawh amaute hen khawm un. Tua hun pen tate'a dingin thupi mahmah hi. Nang' kiang panin amaute hong sut khia dingin thu tuamtuam in amaute hong bawm dinga, tuate nang' na do kul ding hi. Hong muanna dingin amaute hilh in. A haksatnate uh leh a lungdamnate uh na bil ah kihuau sak in. Tua bangin hong gen ngam le uh Satan in amaute a siahna thang tampi panin amaute na hon khia thei ding hi. Nangma neu lai mangngilhin, amaute zong naupang a hih lam uh mangngilhin na tate ngawh bawl den kei in. Amaute a picing pah dingin lamen ke'n la, a gamtatnate uah nupi papi a bang pah dingin hanciam kei in. Tua bangin hih kha lecin, amaute tawh na kikawmna kongvang a khak na hi dinga, a lauhuai huzapte hong lutna ding, a lauhuai lam na phawk ma-a midangte in amaute' lungsim moi laite gu a buahna dingin kong a hong sak na suak ding hi. 1 T. laimai 384-387.

Heh Laitak Tate Taai Lo Ding

          Na tate in thu a man kei leh taai ding ahi hi. Amaute na taai ma-in nang kia pai in la, na tate' lungsim [223-224] nip saka thu a mang sak ding Ieh amaute na taaina ah siamna hong piakna dingin Topa' kiangah ngen in. Hih banga hihna kikhial lo a hih lam khat vei bek tham lo ka thei khin hi. Hehna tawh na lung a so laitakin khalam thute na tate na thei sak zo kei ding hi.

Na tate itna tawh na taai ding ahi hi. Na heh suaka amaute na gawt bawl dong amau' utthu-in gamta sak kei in. Tua banga taaina in sia sak zawa puah pha zaw lo hi.

          A khial naupang tunga hehna kilat sakna in siatna khan sakna ahi hi. Tua in naupang' hehna suuk sak zaw dinga, amah a don lo hi ci-in nang hong ngaihsun zaw ding hi. Don hi lecin tua bangin amah bawl lo ding na hih lam ama'n ngaihsun hi.

          Tua naupangte a kitaai dan Pasian in a thei lo ding sa kha na hiam? Ama'n thei hi, taanna ding lam sangin ngahna ding lamin kitaai zaw hi Ieh bang thupha piang zaw ding cih zong Ama'n thei hi. CG, 244,245.

 

Tate' Tunga Cihtakna A Thupina

          Cihtnkna ah nute pate pen etteh tham a cin ding uh ahi hi. Tua in ngupangte' lungsima a teeng ding a nisim pilsinn uh ahi hi. Nuntak vai hawmna khempeuh ah, a diak diakin a tate uh a hilhna leh a pattahna uah nute pate in ngeina kip a neih ding uh ahi hi. "Naupang khat nangawn ama nasepna kician ding maw kician lo ding, maan ding maw maan lo ding cih ama gamtatna panin kithei thei hi."

          Khen tel siamna a nei lo, Topa' makaihna a zui lo nupi in, mi-khem thei leh mi-simtat thei a hi dingin a tate hilh thei hi. Tua banga a gamtatnate uh hong ki ngeina seh to-in, husan ding mah bangin zuau ding zong pianpih ngeina-in hong nei ding uh hi. Kineih khemna pen cihtakna leh a hi taktak bangin hong ngaihsun ding uh hi.

          Nute pate aw, hi lah bang hi lo lah bangin thu gen kei un. Na lim na lai uh tawh thumaan lo khat peuh gen kei un. Na tate uh a thumaan ding na deih uh Ieh [224-225] no mahmah thumaan pah un. Thutang gen un la khel themthum kei un. A hi lo ciau khat nangawn zong gen kei un. Nupite in a hi lo ciau khat gen ding Ieh thumaan loh ding ngeina-in a neih uh Ieh naupangte in zong ama lim mah zui pah uh hi.

          Nu' nuntakna buppi ah cihtakna a-om ding kisam hi. Nungaknote hi ta Ieh tangvalnote hi ta Ieh, thu hi lo ciau khat peuh a gen lo ding, thu neuno khat ah zong zuau a gen lo dingin hilh ding pen tate pattahna ah thupi mahmah hi. CG, laimai 151,152.

Zia-Ie-tong Khantohna A Thupina

          Pasian in nute pate tungah nasep pia hi. Pasian' lim-le-lai a suun dinga a tate uh' zia-Ie-tong a puah ding uh ahi hi. Ama hehpihna tawh tua nasep amaute in sem zo ding uh hi. Amaute' utna makaihna a lung-gulhna uh a uk zawhna dingun, lungduaina, hanciamna banah thukhona leh khensatna kisam hi. A kikho lo, lo sungah ling Ieh lopa bek po ding hi. Kimanna Ieh hoihna an a la nuam mi in, a leitang hahin khaici a vawh kula, an kungno phung teng to-in, kiakte kho khia-in a phungvuh kul hi. Tua hi leh an kung hoihin a puah a sepna thaman tampi ngah ding hi.

          Mihing' tunga a kipia ngei nasep khempeuh Iakah zia-le-tong puah tohna a thupi bel hi-a, ni dang sang-in tu hunin hanciam mahmah zawk ding kisam lai hi. Khang masa te' hun lai-in tu-a zaha a thupi nasep ding kisawl ngei nai lo hi. Tu lai nungak tangvalte in a phuut khak uh lauhuainate zaha a lian ni dangin kiphu kha ngei lo hi. CG, laimai 169.

          Zia-Ie-tong thakhauhna ah thu nih kihela, utna-i hatna Ieh pumpi ki-ukna-i hatna ahi hi. Khangno tampi in a ki-uk lo lunggulhna-i hatna pen zia-le-tong hatna sa kha uh hi. A taktakin a lunggulhna in a uk zawhmi pen a thanem mi ahi hi. Mihing' liatna leh thupina taktak pen amah a uk zo lawpna-i hatna tawh hi zaw lo in, ama uk zawh zawk lawpna-i hatna tawh kiteh zaw hi. Mi-thahat ih cih te in a kikhel bawl lam thei gige napi-a, a hehna iip zo-a a galte a mai sak zo te ahi hi. Tua bang mite galhang taktak ahi hi. [225]

          Pasian in amaute a piak hatnate zang uh hi leh a-maute in zia-le-tong hoih nei ding uha, Khris lamah mi tampi ngah theihna ding huzap nei ding uh hi napi-in, mi tampi in a pian dan ding uh neu ngaihsut uh a hih manin, amaute khangto lo-in giautau den ding uh hi. Thu theihna in hatna ahi hi; a hi zongin pilna tawh kisai siamna in, lungsim hoihna a om kei leh siatna lamah hatna ahi hi.

          Pasian in eite, pilna leh gamtat hatnate hong pia-a, a hi zongin mi-kim in eima zia-le-tong ciat a lam ding ih hi zaw hi. Ni sima a kilam toto ding ih hi hi. Bangci lam ih hiam cih ih kingaihsut ding, tawntung Suangpi tungah a lam ih hih ding Pasian' Thu in eite hong hilh hi. Ih nasepna a hi bang liana hong kidawk hun hong tung ding hi. Tu mahmaha kimanna a nei ding leh nung cianga a sang zaw nuntakna'a ding zia-le-tong ih neih theihna dingin, mi khempeuh in Pasian' hong piak hatnate ih puah ding hun pen tu laitak ahi hi.

          Nuntak gamtat khempeuh in bang zahta-in a thupi kei zongin zia-le-tong zuunna ah huzap nei veve hi. Zia-le-tong hoih pen leitung neih-le-lamte sangin manpha zaw-a, tua zia-le-tong zuunna nasep in mihing' sep theih khempeuh lak panin a thupi bel ahi hi.

          Thu khat peuh tawh kizuun zia-le-tongte pen kikhel thei-in kithuhual lo-a, teknek nianua hi. Tua bang zia-le-tong a neite in nuntakna ah ngimna leh tupna a sang nei lo hi. Mi dangte' zia-le-tong tungah zong huzap hoih nei zo lo uh hi. Amaute tupna nei lo, hatna nei lo-in om lel uh hi.

          Tu-a hong kipia tom kal ih nuntakna pen hoih taka ih puah toh ding ahi hi. Pasian in A pawli pen a hing, a ki-ap, na a sem pawlpi a hih ding deih hi. A hi zongin ih mite, pawlpi khat hihna tawh tu laitakin tua bang dinmun tawh kigamla lai hi. Pasian in, etteh tham cing Pa' nung a zui ding, Pasian leh thumaan' aading kician taka huzap a nei ding — a hat, a hang mite, a thanuam, a hing Khristiante hong sam hi. Thupi-a a siangtho bel thumante Topa in eite hong kem sak a [226] hih mah bangin, eite in ih nuntakna leh ih zia ih tong ah tua te' huzap ih kilat sak ding ahi hi. 4 T, laimai 656 ,657.


Tate Hilhna Ah Ka Thu Theih Khat

          Nupi kim khatte in a tate uh a bawl dan kibang kim lo hi. Khat veivei a lauhuai zah dong dingin a nop uh zui napi-in, khat veivei lah a naupang lungsim uh a lungdam mahmah sak thei ding siatna a om lo gualnopnate ah khaam thei zel uh hi. Hih mun ah amaute in Khris et-teh lo uh hi. Khris in naupangnote it hi. A lungsim ding uh zong theih saka, nuam a saknate uh leh haksa a saknate uh zong theih pih hi. MH, 389,390.

          Naupangte in kikholhpih a tuah peuh tawh, vaak ding a hi-a, pawi a tuah peuh ah pai ding a hi zongin a hong nget ciangin, "Tate aw, hong pai sak zo kei ning; tu dih un, a hang hong gen ning. A tawntung'a ding leh Pasian'a dinga na a sem hi'ng. Pasian in kei' kep dingin note ka khut sungah hong pia hi. Ka tate aw, note'a dingin Pasian' taanga a om hi'ng; Pasian' thukhen ni ciangin thusitna thuak ding ka hih mah bangin note kong vil kul hi. A tate' tunga a masuan a zo lo khat, kei' luah ding mun pen galpa a luah masa sak khata vantung laibu sungah na nu uh' min a kiciapteh ding deih na hi uh hiam? Tate aw, lam maan koi hiam cih kong gen ding hi. Tua ciangin na nu uh' kiang panin pai khia-a siatna lampi tot ding na teel zawk uh leh na nu uh ka peng dinga, no na hih uh leh na mawhna uh hangin na thuak ding uh hi," ci un.

          Hih bang danin ka tate ka hih hi. Gen ding teng ka khit ma-in amaute kapin, "Thu hong nget sak lo ding na hiam?" hong ci uh hi. Amaute thu ka nget sak ding ka nial ngei kei hi. A kiang uah khuk dinin amaute tawh thu ka ngen hi. Tua ciangin kei pai khia-in, zingsang ni suah dong zan thapai-in, gaipa' hong bum na a kileh zawhna dingin thu ka ngena, gual zawhna ka ngah hi. Zan khawvakin gimna ka thuak hangin, ka tate, in hong ngawng kawi-a, "Nu aw, ka pai nopna mun uha nong pai sak loh lungdam mahmah ung. Pai hi le [226-2.27] ung kikhial mahmah ding cih ka thei uh hi," a hong cih uh ciangin kimeet ka sa peuhmah hi.

          Nute pate aw, deihna taktak na neih uh leh hih bang dana na hih ding uh ahi hi. Pasian' gam sungah na tate uh na tun sak nop uh leh hih nasep pen ma-suana na neih ding uh ahi hi. AH, laimai 528,529.

          Hih gam ah a hi-a, gam dang khat peuh ah a hi zongin, khuapi liante panin agamla zek ah amaute a kikhen khiat kei uh leh, khangnote tungah pilna hoih ki- pia thei ngei lo ding hi. Khawpi lian sunga ngeinate leh gamtatnate in khangnote' lungsim ah thumaan lut sak thei lo hi. FE, laimai 312.

Pasian' Makaihna Tam Zaw Kisam

          Na tate lim taka pattah ding don kei lecin gawtna thuak lo-in na om kei ding hi. Amaute' ginat lohna in nang' cihtak lohna hong selpho ding hi. Taai lo-a na khah khong tatsiatnate, ngongtatnate, zahtak lohna Ieh thuman lohnate, thadahna leh awlmawh mel neih lohnate in na min uh hong dai sak dinga, na nuntakna uah dahna hong tun ding hi. Na tate uh' masuan ding a tam pen no' khut sungah om hi. Na sep ding uh na sep kei uh leh galpa' khut sungah amaute na tung kha sak ding uha, mi dangte a susia dingin ama khutzat na suak kha sak ding uh hi. A hi zongin lim takin amaute na hilh uha, na nuntakna mahmah uh tawh amaute' mai ah lim hoih na lah uh leh, amaute Khris kiang na tun thei ding uha, amaute in zong mi dangte' tungah huzap nei sawnin, tua bangin nangma hangin mi tampi in hot khiatna a ngah thei ding uh hi. 7 T, laimai 66.

          Ih tate tawh a ol thei thei-a ih kizop ding Pasian in deih hi. Khanghamsate in kum tampi a na sin khaksate uh naupangte in sin kha nai lo uh a hih lam ih mangngilh kha thei hi. Na khempeuh ah ei' ngaihsutna banga naupangte hong tat kei uh leh amaute han gawp dingin ih seh thei zel hi. A hi zongin tua in phattuamna piang sak lo ding hi. Honpa' kiangah amaute pai pih in la, a thu khempeuh Ama kiangah gen in. Tua ciangin amaute' tungah Ama thupha tung ding hi ci'n um in. CG, laimai 287. [227-228]

 

          Naupangte in thunget hun zahtaka a pi-bawlna dingun hilh ding ahi hi. Na sem dingin inn pan kuan khiat ma-in, innkuan bup kikai khawmin, pa in, pa a om loh ciangin nu in, sun tawntung amaute a kepna dingin Pasian' kiangah deihna tak tawh thu ngen ding hi. Lungnemna a dim lungsim leh, no mahmah leh na tate uh' mai-a om mawh zolna leh lau huainate phawk kawmsa-in kiniam khiatin zuan un. Upna tawh biakna tau ah amaute hen un la, Topa in amaute a kepna dingin thum un. Topa' tungah tua banga a ki-ap naupangte, nasem vantung mite in cing ding uh hi. Zingsang leh nitak, deih taka thungetna leh upna kho tawh a tate uh' kimkot ah dai a kaih ding uh pen Khristian nute pate' nasep ahi hi. Pasian' lungkimna dingin bang ci nuntak ding cih lungduai takin amaute hilha, cimtak het lo-in, migi takin amaute a hilh ding uh ahi hi. 1T, laimai 397,398.

          Kha Siangtho baptisna ni sima a ngah ding uh hamphatna khat a hih lam na tate uh hilh un. Ama deihnate a sem khia dinga Ama khutzat na hih lam uh Khris mu sak un. Na tate' aadinga na na sepna na zawh theihna ding siamna pen thungetna tawh na ngah thei ding hi. CT, laimai 131.

          Nu' thungetna-i phattuamna pen ciangtan theih hi lo hi. A neutung uha kipan nupi-papi a suah dong uh, lauhuaina a tuamtuam lakah a tanu a tapate uh' kianga a khukdin nupi in, a tate'a ding thu a ngetsakna a phattuamna pen thukhenna ni masiah thei kha lo ding hi. Upna tawh Pasian' Tapa tawh a kizop leh, nu' khut neem in mawh zolna lak panin a tapa kai khia thei dinga, mawhna sung a tun khak lohna dingin a tanu kham thei ding hi. Leitung lunggulhna in zawhna a ngahna dingin a do ciangin, nu-i itna, khaamna, hanciamna leh cihtakna huzap in thumaan lamah a tate tun pih thei ding hi. AH, laimai 266.

          Na tate tunga na sep ding teng hoih taka na sep khit ciangin, amaute Pasian' kiangah pai pih in la, Ama hong huh na'ng ngen in. Nang' sep ding teng sem na hihna gen in la, nang' hih theih loh a hi, Ama hong [228] sep sak ding teng hong sepna dingin upna tawh Pasian' kiangah ngen in. A lungsim uh a nip sak ding, A Kha Siangtho tawh a neem sak a migit sakna dingin Ama kiangah ngen in. Na thunget hong za ding hi. Na thungetnate Ama'n hong pia nuam hi. Na tate na taai ding a hihna, "a kah uh hangin awi-am loh ding" a hihna leh, hih thute ah Ama Thu man ding a hihna, Ama Thu panin Ama'n nang hong han thawn hi. CG, laimai 256,257.

Zahtak-siamna Leh Thusiamna Hilh In

          Khanghamsate zahtak bawl ding Pasian in deih mahmah hi. "Thumaan lampi ah a om nak leh sam a kang lu in minthanna lukhu ahi hi." ci hi. Paunak 16: 31. Tua in gal a donate, a gual zawhnate hong gen hi; vangik a puaknate leh mawh zolna a nialnate hong gen hi. A tawlnga baih ding a gim khete' thu hong gen-in, mun awng om ding a hih lam zong hong gen hi. Hih thu naupangte ngaihsun sak un. Tua hi leh amaute in thusiamna leh zahtak bawlna tawh khanghamte' lampi a nuam sak suak dinga, "sam kang biaibuai te' mai ah ding un la, khanghamte' maitang zahtak un," Siam.19:32 cih thupiak a zuih uh leh a khang moi lai mahun hoihna leh etlawmna a nei ding uh hi. Ed, laimai 244.

          Thusiamna zong Kha Siangtho thupha khat mah hi-a, mi khempeuh in a neih ding uh ahi hi. Tua in pianziate nunnem sak zo-a,tua om kei leh ngongtatin hiamgam ding hi. Khris' nung a zui hi'ng ci napi-a, a ngongtat, a gi lo, a thusiam lo te in Jesu a thei nai lo ahi hi. Amau' cihtaknate muan lah huai lo kha ding, amau' thumaannate kawk baang lo kha ding a hih hangin, cihtakna leh thumaanna in migit lohna leh thusiam lohna mai sak thei lo ding hi. PK, laimai 237. [228—229].


Zoplai ding...