Saturday, April 11, 2015

Galation 4 Sung Telgenna Part 2


Galation 4 Sung Telgenna Part 2


Thukham Nampi Nih a omlam,  Lstho sungah siangtakin a kikhen sitsetlam Part 1 ah ih gen khin hi. Tu'n a banzom in Colosians 2: 14-17  Sunga Paul gen eite langa pang eite hong do, Singlamteh tungah a kikilh thukham acih koipen hi ding hiam cih ensuk leuleu ni.


Colossians 2: 14-17  "Blotting out the handwriting of ordinances that was against us, which was contrary to us, and took it out of the way, nailing it to his cross; 15And having spoiled principalities and powers, he made a shew of them openly, triumphing over them in it. 16Let no man therefore judge you in meat, or in drink, or in respect of an holyday, or of the new moon, or of the sabbath days: 17Which are a shadow of things to come; but the body is of Christ. (KJV)

Colosse 2: 14-17 "eite langa pang eite hong do, a kigelhsa ngeina-bucing le a zuih ding ngeinate phiat-a, singlamteh ah kilhin a lakhiamang hi. 15 A vangliatnate le a thuneihnate suahkhiatsakin, singlamteh tawh  tuate tungah gualzo-a, amah in tuate mipi muhnop a suaksak hi.16 Tua ahi manin annek tuidawn ahi a, biakna pawikham ni, Kha Det pawi ahikeh Sabbath ni tawh kisai-in note tungah kuamah thu na khensak kei un. 17 Hihte in hong tung ding nate liim ahi hi; a taktak pen ahileh Christ sungah a om hi." (ZIV)


Atunga LStho mun in agente ensuk dih ni:

(1)    Paul  in "handwriting of ordinances", "a kigelhsa ngeina-bucing le zuih ding ngeinate" na ci hi. Thukham nampi nih ah koipen tawh kituak cih kimu pah hi. Thukham Sawm pen Pasian khut mahmah tawh kigelh hi in, ngeina-bucing le zuih ding ngeinate, ordinances cih maimai hilo ahih manin hitenga agen pen Thukham Sawm hithei lo hi.

(2)    "Eite langa pang eite hong do,  kiphiat, singlamtehah kilh, lakhia mang," naci leuleu hi. Paul in thu um mite tungah a gen hi a, Paul leh tua hun a thu ummite langah a pang thukham cih na hi. Koici bangin langpang in do mawk ahi tam?

Hitenga agen pen thukham sawm dingin tuatpak leng:

(i)                Milim bia ken, nu le pa mawhna bawl ke'n, gu ke'n, that ke'n cih te akipan thukham sawm sunga om teng pen Paul leh tua hun a thu ummite langah pang cihna hipah dinga singlamteh ah tuate beita, kila khia mangta cihna hi ding hi.

(ii)               Tua ahih man in singlamteh khitah milim kibia thei dinga, zongh kiguta theita dinga, zongh mi kithat thei ta dinga, amanlo in teci kipang thei dinga, cih a kipan thukham sawm sunga omteng, hih ke'n acihte kihih theita dinga, hih in acihte hih kulnawnlo ding hi.

(iii)             Ahi zongin tua bang na hisam lo in singlamteh ma in milim biak pen mawhna ahih  mah bangin singlamteh khit ah zong mawhna mah hilai hi. Gukna, mi thahna, hazatna, amanlo teci panna, nu-le-pa mawhna bawlna a kipan avekin singlamteh ma leh singlamteh khit kibanglai mawk hi.

(iv)             Thukham sawm sungah kuateng omlai in, khat (ni sagih Sabbath tanna) bei cih bang zongh lah gensam lo hi. A bei leh a sawmin bei dinga, a omlai leh a sawm mah in omlai ding hi. Bang hang in maw? Ahang in James in thukham khat napalsat leh avek in apalsat mah na hi hi ci hi. Khat kituak khen theilo, kimanna neilo theilo cihna hipah hi.  Pasian in thukham 10  % discount in singlamteh nungah pia cih omtuan lo hi.

Tua leh koi bang dan in bang thukham in Paul leh thu ummite langah pangin do a, singlamteh ah kikilh in ki lakhia mang mawk hi ding hiam?

(1)  Aneu 16 ah en suk leng: "… annek tuidawn ahi a, biakna pawikham ni, Kha Det pawi ahikeh Sabbath ni (KJV in Sabbaths ci in, plural form na zangh) tawh kisai-in"  ci hi.

(i)                Thukham sawm sungah  annek-tuidawn, biakna pawikham ni, khadet pawi, sabbath nite  cih bang om vetlo in kisai khavetlo hi. Moses thukham sungah avekin ih mu thei hi.

(ii)              Aneu 17 ah: "Hihte in hong tung ding nate liim" ci hi.   Cihnopna ah singlamteh ma in ataktak om nailo cihna hi. Hong tung ding acih ciangin mailam agen hi a, ni sagih Sabbath ahih leh, PHAWK in Remember ci in, abeisa thu "phawk" ding agen na hizaw hi. Ni sagih Sabbath ahih leh ataktak om khin kisa phawk ding na ci sitset hi. Kileh bulh linlian mawk hi.

(iii)             Koi bangin Paul le thu um mite langpan hiam cih leh:

Topa Zeisu sihma in tuuno tawh biakpiakna pen mawhna hilo hi. Bek thamlo in tuuno or ganhing khat peuhpeuh tawh biakna na piak kei leh mawhmaina ding lampidang omlo hi. Tua pen Zeisu ii liim ahih-man hi. Tua ahih manin tua bangin biakna na piak kei leh mawhna ahi hi. Ahi zongh in Topa Zeisu singlamteh tungah hong sihkhit a kipan in tuuno tawh biakna pia  le cin tuapen mawhna hong suakta hi. Ahangin ataktak Zeisu hong sikhin  ahi man hi. Biakbuuk sunga daalna puanpi atungpan anuailam ah kibal suk khin hi.  Singlamteh khitah tuuno tawh biakna pialai hileng Zeisu sihna asang zolo kisuak dinga, Paul leh  thu um mite langah pangin a dodo kisuak pah ding hi. Tua ahih manin paul in 'eite langa pang, eite hong do ' a cingiat na hi hi.

 

Zoplai ding…………


PS. Ih thulu ah Galatians 4 sung telgenna ih ci hi. Tua sung ih tun ma in ih telbaih theih nadingin a kizoppihteng a gengenphot ih hi hi.

 

Lungdam! Topa'n laisim mimal  telsiamna thupha hong pia ciat tahen!


Lamthang



DOTNA LEN DAWNGNA TE

Dotna: Tua ahih leh,1Samuel 28 na thu ah pen Kumpi te hun lai in,kamsang Samuel sikhinsa pen akha asap kik uh kimu hi.Tua ahih man in ih sih khit ciang in zong kha kinei hi cih pen kitel sitset hilo hiam?Dawngna:Hih thu omzia theitel sitset ding pen amasa in ah amasa lam thu te akipan hih alian buppi tangthu tawm bang ih thei masak kisam ding hi.

Kumpi Saul pen Israel te kumpi masa pen hi in,Samuel pen ahun lai in kamsang ahihi.Pasian in bum azang, van akah sikha te tawh akiho,sikha thu a dong kua mah na om kei ding uhhi ci in (Thuhilhkikna 18: 11,12,20) adeih lohna hang in, Saul in agam sung pan nawh khia khin uhhi.Samuel pen hong si ta in, asih khin ciangin Filistia mite in Israel mite do dingin kikhawm tuah uhhi.Saul kumpi pa in tua thu athei ciang in lau lua in cihna ding thei lo in mangbang in om in, ling hi.Topa a hopih a leh,TOPA in mang tawh ahi zongin, Urim tawh ahi zongin, kamsang tawh ahi zongin na hopih nuam nawn hetlo hi.Amasa lam in Saul in Pasian thu na awl mawh hetlo hang in Pasian ahehsuak in, Akha in amah taisam hi.Kha gilo te in na buaisak ta in Dawi te khut sung ah omta a, tua ahih man in Pasian in bangcih bangcih lam in ahi zongin na dawng nuam nawnlo hi.Tua bang dan in Pasian in Na dawng nuam nawnlohna hang in mangbang lua mahmah ta in sikha te tawh kiho ding pen hong ut mai ta hi.Ana sem te van kahthei zong dingin sawl ta hi.

Tua ciangin,Endor khua ah sikha hopih thei mu uhhi.Tua ahih ciangin Sawl in tua numei nu theitheih loh nading in amel kisel in puandang sikh a numei nukiang ah pai in, zan in tung a" van kahthei nu kiang ah kei adingin asisa kha kiang pan thu hong dot sak inla, na kiang a a min kong gen peuhpeuh te kei a ding in hong saptohsak in" ci hi.Tua numei nu in tuma in Saul in sikha hongpih thei te ahuat zia leh aisan thei te te abeisakna te thei in lauthawng mahmah a, asihna ding thangsiah dan bang in ngaihsun hi.A hih hangin Saul in tua numei nu pen bangmah acih loh nading in gen hi.Tua bang hi kei leh tua numei nu in sikha pen sapsak lo ding hi.Tua ciang in numei nu in " Kua a ka hong sapsak ding te" na cihi.Sawl in," Samuel hong sapsak in," ci hi.Tua ciangin numei nu in sikha hopih hi."Bang hang in hong khemna hi hiam," a cihi.Sawl in "Bangmah lau kei in, bang a na muh uh?" na cihi.Numei nu in "lei sungpan in pasian khat hong paikhia to ka mu hi" na cihi.Sawl in" ama mel bang ci ahiam?" na ci hi.Amah in Putek khat hong paito in , amah in puan tual silh hi" na cihi.Lei ah amai kun in zahtakna pia hi.Hih pen Samuel taktak hilo in , sikha hopih thei nu in sawl akhem nading in, sikha asap sak ahih na kitel mahmah hi.Sawl in Samuel amuh loh thu kitel mahmah hi.

Dawi tawh aki pawl nu in pen," lei sung pan in pasian khat hong pusuak to in puan tual pi silh ka mu" a cih a kipan mahmah in zong taktak hilo, zuau khem a muh bang a lak ahih na ki tel mahmah hi.Hih thu pen ataktak bang in ngaihsut bang hi leng, pasian pen putek mahmah puantual silh, dawi lawm nei sikha sam thei nu thuthu a om hi ding hi.Van ah om hilo in leinuai ah om cihna hiding hi.Tua pen Lai Siangtho tawh kileh bulh hi in, ahi theilo na ahihi.Saul pen,Pasian taisan dawi te ii buai sak,akhut ah a om ahih na hangin, hih dawi lawmnei sikha hopih thei nu in a ut ut in na khem zel a,Saul lungsim tawh kituak ding na agen hi lel hi.

Dawi te pen mihing te sangin na hihthei na leh pilna na nei zaw in, tua ahih man in Pasian in Saul ataisan na hangin dawi te in Saul pen khem nop sa mahmah hi.Samuel a nuntak lai a agen sa mahbang in, hih sikha hopih thei nu lawm, dawi te in zong thu gen na zawm suakhi."Bang hang in kei mah saptohna tawh hong nawngkai sak na hi hiam, Topa nag kiang pan in ki heikhia in na gal suak khin ahih ciang in bang han gin kei hong dong lai zang na hi hiam?"ci in Samuel in na dong hi.Dawi in Saul kiang ah Pasian om nawn lo cih thei ahih manin Filistia mite tawh nakido na ah zong athei ding thu na telthei khol hi.Tua ahih man in Saul kiang ah,"Zingciang in nang leh na tapa te in kei kiang ah hong zuan (si) ding uhhi."Topa in Israel galkap te zong Filistia te khut sung ah pia ding hi," ci in na gen khia zuai hi.

Dawi te in mai lam a thupiang ding te pen bangzah hiam khat amann in na gen khawl thei mawhhi.A vekpi in bel na gen theilo uhhi.Hih thu pen Samuel taktak ,kha ahi zong in hilo hi.Saul in angetna ah zong "kei ading in mi sisa kha kiang pan thu hong dotsak in la, nang kiang ah amin kong gen peuhpeuh kei ading in hong saptohsak in," ci in nan gen hi.Pasian in van kahthei te ii sisa kha sapna zang in mi si thosak ngeilo hi.(2Corin.6:15).A thu limlim ah Pasian in bangci bang lam ahi zong in Saul pen na dawng nawn lo hi.Van kahthei te hang a Saul pen hong dawn kik ding pen apiangthei lo na ahihi.

Mi sisa te hopih limlim pen Pasian ading in kihhuai ahihi.Israel te kiang ah tua bang pen aom ding na hi hetlo hi.Tua ahih man in,Samual asaptoh na thu pen Endor khua a numei van kahthei ii zuau khem na mai hi cih siangtak in kimu hi.Pasian in dawi te pen anasem ding leh ama thu hilh ding in nazang nuam het lo cih ii thei dingin kisam ding hi.Tua ban ah dawi te in mi si te tungah bangmah cih thei neilo hi.Tua ahih man in hih thu pen dawi te ii khemna nasepna mai hi zaw hi.

Dotna:Tua ahih leh," misi te kiang ah zong lungdamna thu kihilh hi (1Peter 4:6 NKJV) ci a agen pen bangcihna ahi ding diam?Mi sit e zong lungdamna thu kihilh hi leh kha kineih cihna hituak hilo maw?

Dawngna:A masa a ih gensa mahbang in, mihing te in kha pen kinei mah hi,ahih hang tua kha neih pen nuntakna huih hi lel a,Job 32:8 ih sih khit ciang bel kha natheithei leh hopih thei kinei lo hi, ci hi hang.Tua ahih man in hih mun (1Peter 4:6) thu "mi site kiang ah lungdamnathu hilh" cih zong a omzia taktak zawk pen hih ahihi.Khatna ah pen Pasian thu in "mi si" acih pen tulai pau tak in piangthaklo te pen misi cihi.Zeisu in, "mi si leh misi ki vui ta hen " acih bang dan mah hi,Matt.8:22;Luka 9:60.

Adang khat ah pen Peter gelh in agen sawmna zawk a kimu pen in, nidang lai a misi khinsa te zong pen lungdamna thu kihilh hi cihna hi in kimu hi.Aneu 3 na leh 4 na thu, " Gential te deihbang dan a omna leh, hukna, pumpi deihna te , milim biakna te tawh nahun uh na beisak uhhi.Tua lai ah amaute nopsak bawl luat banga abawl lo te pen lamdang sa in,na gen sia zel uh ahihi.Amau te in mihing leh misi te ngaihsut ding a kiging khawlsa te kiangah pen athu gen ding uhhi," cih thu kimu hi.Hih lai ah "amaute" acih pen nidang lai a mi gilo sikhinsa te tawh kisai thu te hiding mah in kimu hi.Hih misi te in zong lungdamna thu na thei uhhi, a nungtalai a kihilh khin uhhi, cih hi lel hi.

Taksa si khinsa te asih khinciang a hilh kik hilo in, asih ma in hilh a hih khin thu ahihi.Mi si khinsa te kiang ah lungdamna thu hilh kik thei hi leh pen, dam lai in Pasian thu mang leh up khelkhel in ah phamawhna neilo ding a, sih khit ciang in zong up kik thei ding cihna hi dinghi.Tua pen Pasian thu tawh kilehbulh hi ding hi.Tua ahih man in hih laikhak a at pa in ah agen sawm zawk pen" mi khempeuh te in Pasian mai ah ih thu ih gen tek ding a, misi khin sa te leh, a si lo te zong,deihsak deuh leh gup tuam neilo in mi khempeuh te kiangah gen khia hi.Lungdamna thu pen kihilh khitsa hi uh a, tua ahih man in mawhna bawl khawl leh khawl loh nate zong ei ma mawhpuakna hikhin hi.Pau lap bawl thei ding zong hi ngeingei lo ding hi.Tua ahih man in phumciaat lo in ki it unla,pilvang un.Mawhna te pai san unla, na khempeuh te zong atawpna ding hong nai ta hi" cih pen agen sawm nabel leh agen na ahang pen hi zaw hi.

Dotna: Paul in,"leitung pumpi in damdam in muatlam ding a manawh ahi zongin ka kha nungtakna uh ah a nini in thaksuak semsem hi," na cihi(2Kor.4:16).Ih taksa bek hilo adang kha kinei cihna hilo ding hiam?

Dawngna: Hih thu Paul in agen na hang pen akipatna lam pan in sim leng a kibawl siatna leh simmawhna te, vuak a tuakna te,gimna athual nate agen cih kimu thei hi(2Kor.4:7-9).

A omzia pen, ataksa te bawlsiatna thuak in zawngkhal mah se leh, alungsim tawngsung ah, Pasian aum na lam ah nisim in kip thak semsem hi cih agen na ahihi.Tua ataksa haksakna thuakna hun tawnkal sungin athuakna pen atawntung a dingin thupina nasia tak in bawlsak deuhdeuh hi cih thu agen na mai hilel hi

A mah tung ah ataksa hilo,anungta kha nisim in bawl phatkul om cih hilo in, alungsim laigil tak ah pen nisim in Topa tungah lungdamna leh upna khang semsem hi cih agen na ahihi.Tua bang mah in " mihing sung lam a nunna" hih taksak apua lam nunna mai hilo in,lungsim leh ngaihsutna khuak lam agenna mai na hi zel hi.Tua ahih man in Paul in, "mihing sung a nungta" acih te leh, "ih sunglam a mihing" acih pen "kha atuam vilvel a nei" acih na hilo in, ih lungsim leh ngaihsutna laigil agen na hi zaw hi.

Dotna:Filippi 1:21-24 ah," Banghang hiam cih leh Khrist ading bek in anunta ka hi a, si ta lengzong kei ading in hoih zaw semsem lai hi.Leitung pumpi nunta lai hi leng na amanpha tampi sem thei ding ka hihman in, sih ding leh hin ding tel sawm ding ka thei kei hi.Hih thu nih khen hak kasa mahmah hi.Kei ading in hoih zaw tham pek ahih manin leitung pumpi si in Khrist tawh om khawm ding ka ut hi.Ahih hang in note ading in kei ka hin lai ding kisam pha zaw hi," ci in Paul in agen pen, sih lian leh vangam ah tung a, Zeisu kiang ah om deldel na thu hilo maw?

Dawngna: "Paul laikhak leh thu genna ah pen thu thei ding haksa mahmah ten na om zel in,tua pen theihna kicing lo lungsim kip lo mi pawl khat te in Lai siangtho sungthu autut in kawi hei uh bangin Paul thu gen te zong mann lo lam in khia uh ahih man in siatna atuak lawh uhhi" ci in Peter in zong na gen hi.2Peter 3:16 ah en in.

Paul thu gen awmzia pen thei siam kul mahmah hi.Paul in sih lian leh vantung tung lian thu a gen sawmna hilo hi.Mi si te pen Zeisu hong pai hun ah pengkul awging nunung bel ging hunah bek taksa kithosak kik ding cih thei sitset sa hi khin hi.Sih lian leh vantung ki tung thei lian hilo cih athei sitset pa hihi.(1Cor. 15:51-54; ! Thesa. 4:13-17 en in).

Ahih hang in ah Fillipi 1:21 thu ah, Paul in agen sawm zawk pen , hih leitung ah genthei haksakna thuak a nisim a anuntakna te, nasemna hang a gimna te thuak nawnlo ding in sihsan (or) tawl ngatsan ding in, ih sihsan saisai mai a ut hun na om ngei hi.A ma mimal nun tawl dan leh atawl zia te aki et ciang,sih vat mai pen ama ading in nuam zaw in tawl dam zaw ding cih na thei hi.A ut thu in sih thei lel bang hi leh, sih mai ding pen na tel zaw mawkmawk ngei hi.A hih hang in, lehlam ah pawlpi mi te na it mahmah ahih man in taksa a, anun tak mahbang a nungta a omna pen pawlpi mite ading in manpha mahmah leh hamphat pih mahmah zel uh a,tua pen na deihsak zel hi.Tua ahih man in deih tel theilo in alai zang laklawh ah na tung ahihi. A ma bek awh kisai thu ah kingaih sun leh, leitung haksatn athei lo a sih lel ding in tawlnga a tawlkapt pen adeih pen ahihi.Tua pen "pai khia a Khrist kiang ah om ding pen na ut mahmah hi," acih nopna omzia pen ahihi.Tua ahih man in sih liann leh akha vantung ah tung liann hi cih lam pen alungsim na aom lo in na gen sawm zong na hi hetlo hi.

Pulaakna:Mihring:Siam ANihdan & Thih Hnu Awndan Tur cih laihawm pen Mihing:Akibawl dan & Sih khinciang a omdan ding ci in Zopau tawh aki tuakthei pen ding a akilet khia ahihi….Zop lai ding..Dotna leh Dawngna te.

A user's photo.



Thursday, April 9, 2015

SINNA 3 April 11 - 17 ZEISU KHAZIH KUA HIAM?

NIPINI (Sabbath) Nitak lam Apr. 11


SIM DINGTE: Luke 4:16-30; Luke 6:5; Eph. 1:3-5;
Luke 9:18-27; 2 Pet. 1:16-18.


KAMNGAH: Zeisu in, "note in kei kua hi nong ci uh

hiam?" ci in adot ciang in Peter in, "nang mah
in Pasian' Khazih na hihi" aci hi. (Luke 
9:20).


Zeisu Khazih kua hi mawk hiam? Hih pen "khel dot"

thu hi lo hi. Mihing ih cih kua hi mawk cih vai tawh kisai

thubul ahihi. Athupi zaw lai ah, mailam ciang bang piang

in bang tuak ding cih thu hi lai hi.

Zeisu nasep hoih sa in, athu thupi sa in, alungduaina

phat in, ama lungmuanna vai panpih in, ama dinmun zahtak

in, ama angsung khual lohna thupi sa in, asih zia lamdang

sak huai hi. Mi tampi te in Zeisu pen mi dik mi hoih khat,

thumann thutang mi, ki lawm ki tuak a genna hawmna anei,

cinate adam sak, thuak siatna te ah hehnem siampa khat

bang in sang ding uh hi.


Hi mah hi. Zeisu pen sia siam pen, makai siam

mahmah, mi lungsim thei siam, mihing nuntakna atelsiam

zong kici mai thei hi. Hi bang teng bek ban ah tampi hi lai hi.

Hih thute khempeuh in "kei kua hi hong ci na hi uh

hiam?" ci a adotna dawnna nang in cing zo nai peuhmah lo

hi (Luke 9:20, NKJV).


Hih pen dawn akul dotna ahihi. Hih dawnna tung

ah ih mailam thu teng kinga hi.


NIMASANI(Sunday) Apr. 12

Mite'n Zeisu Koici Ngaihsut (Luke 4:16-30)


Lungdamna thubute leh Laisiangtho thak sim in.

Zeisu in bang sem a ama kua hi mawk cih a up huai zolo

tampi om thei ding hi (ama nasep pen amah kua ahih tawh

akizom ahihi). Amah Pasian hi a honpa zong hi in, Amah lo

buang tawntung nuntakna lampi dang om lo hi. Hih thute

ih ngaihsut cian kisam a mi khempeuh ading in luang leh

ban vai ahihi.


Luke 4:13-16 sim in. Mite bang hang a tua cih tat

uh hiam? John 3:19 zong sim in.

Zeisu khuapihte'n Zeisu muh ding lawp mahmah uh

hi. Na lamdang tampi bawl khin a Nazareth ah hong ciah

hi. "Agen alamdang thute hang in lungmang uh hi."
(Luke 
4:24, CEV). Amaute khialhnate agen ciang in lehtat uh hi.

Luke 7:17-22 sim in. Zeisu vai John in adot sak

bang hiam? Bang hang a dong hi ding hiam?

Tui phumpa John, Zeisu lampi ding abawl sak,

"Pasian tuuno" ci a atangkopa na ngawn in asung tawng ah

lunghei nei veve lai hi. John theih nop thu pen, "hong pai

ding acih pa na hi hiam?" (Luke 7:19, NKJV).

Zeisu in John dotna dawng lian lo sawnsawn hi.

Ahihna teci te ahi asep abawlna thute genn in: "khebaite

lam pai a, aphakte'n damna ngah in, bengngong te'n khua

za uh a, misite tho in, mi zawngkhalte kiang ah lungdamna

thu kitangko hi (aneu 22, NKJV). Zeisu in John dotnate

adawn kisam lo zong ci kha mah ding hi. Asep abawlnate in

ahihna lak khin zo hi.

Thu khat pan in Zeisu dawnnate in John patau sak

thei zawlai ding hi. John ngaihsutna pan, Zeisu in tua te

hih thei ahih leh ken thong inn sung ah bang tuak mawk ka

hi hiam? Hih bang vai ah lamdang asa lo tawm mahmah

ding hi. Pasian in vangliatna khempeuh nei ahih leh, ken

bang hang a hih teng tuak? Bang hang in singlamteh leh

hong kamciamte in dawnna dik tak hi lian mawk hiam?

NINIHNI (Monday) Apr. 13

Pasian Tapa (Luke 1:31, 32, 35)

"Mihing Tapa" leh "Pasian Tapa" cih minte pen

lungdamna thubu sung a Zeisu agenna ah azat minte ahihi.

Amasa pen in Zeisu pen mi bang a hong piang Pasian

cih lak hi.

Anih na in thumgawm Pasian khat lak a anihna

agenna ahihi.

Hih te gel in Pasian leh mi ahi khawm Zeisu Khazih

alamdanzia hong lak minte ahihi. Telsiang ding baih lo hi.

Atelsiang hakna in mi leh Pasian ahi Zeisu pen lametna lianpi

hong piapa ahih lam hong ngaihsun thei sak hong suak thei

zaw hi (Luke 1:31, 32, 35; leh Luke 2:11 sim in). Hih munte

in Zeisu pen kua ahih takpi lam hong gen hiam?

Luke 1:31, 32 sung a vantung mi in, "ZEISU," "sang

pen Pasian Tapa," David tokhom "Topa Pasian in apiak ding

pa" ahihi (NKJV). Zeisu in Pasian Tapa ahihi. Amah in

Khazih, Messiah (teltuampa) David tokhom akip sak kik ding

pa ahihi. Amah in leitung kumpi khat hi bek mawk lo in

Pasian tokhom atuh nuam Satan azo siang ding van kumpipa

ahihi. Vantung mite in tuu cingte kiang ah bawngkuang

sung a naungek Zeisu in "Khazih Topa, honkhiapa" hi cih

thu tangko hi." (Luke 2:11, NKJV).

Tua ban ah, "Pasian Tapa" in Too Pasian sung a ama

mun zong hong lak ahihi. Hih min in hih leitunga Zeisu

hong om sunga Pa Pasian leh Zeisu kikal akinaizia hong

thei sak min zong ahihi.

Pa leh Tapa kikal kinaina pen ei leh Pasian kikal

kinaizia tawh kibang lo hi. Ei kinaina pen piangsakpa leh

honkhiapa hihna tawh hong sep sakna tungtawn a ih ngah

thu ahihi. Zeisu pen Pa tawh akinaizia ah akikim, tawntunga

aom khawm ahi uh hi. Too sung a kihel hihna tawh Zeisu

pen Pa tawh kinai diak hi.

"Zeisu in van a om Ka Pa" acih ciang in, mihing ahih

hang in van Pasian tawh pum khat ahihna nungzuite aphawk

sak ahihi. Amah in amaute tawh thuak khawm in athuaknate

uh ah ahehpihpa zong ahihi. Too Pasian hihna hang in

tawntung pa tokhom tawh kizom hi. E.G. White, Khangcin'

Lunggulh, D.A. p. 442.

Zeisu Pasian ahihna in ei ading in bang khiatna nei

hiam? Hih thu in khiatna tampi nei hi. Lamdang asak huai

pen thu in Zeisu pen Pasian kim lai mite mun ah akipiak

theih nang in hong kiniamkhiatna thu ahihi. Hih mun ah

Pasian agen ih hihi! Hih thumann in Pasian taktak ahihna

eite ading in bang alamdang lametna hong nei sak hiam?

NITHUMNI (Tuesday) Apr. 14

Mihing Tapa (Luke 6:5)

Zeisu in Pasian Tapa leh mihing Tapa ahihna thei tel

mahmah hi (Luke 22:67-70). Ahi zong in "mihing tapa" cih

min deih diak hi. Midangte'n tua min tawh sam lo uh hi.

Stephen thugenna (Sawl. 7:56) tua min akizatna mundangte

in Mang. 1:13 leh Mang. 14:14 te ahihi. Midangte'n zatpih

lo hi. Hih kammalte lungdamna thubu sung ah 80 vei val

leh Luke thubu sung bek ah 25 vei kimu thei hi. Luke in

hih kammal azatnate ah Zeisu pen Pasian in hotkhiatna

thupha tangko ding a Pasian sawlpa cihna lungdamna tawh

agen ahihi.

"Mi bang a hong piang Pasian Tapa cih thu in eite

ading in kicing kim hi. Hih thu in Khazih tungtawn leh

Khazih tawh eite hong henkhawm khauzang bang ahihi. Hih

thu in ih sin toh den ding thu ahihi. Khazih pen mi taktak

hi a, mihingte bang a hong kiniamkhiat nopna thu hong lak

hi. Amah pen mihing cilehsa apua Pasian zong ahihi. E.G.

White, Teltuam Thupuakte, 1 SM. p. 244.

Luke in "mihing tapa" cih kammal azatna tawh

apiandang ama pumpi, zialehtong, amasuan, leh Zeisu

mailam hun cihte hong ngaihsun kha thei sak hi.

Amasapen ah, tua min in mihing ahihna lak a, leitung

minlehpuam pha nei lo hi (Luke 9:58).

Anihna ah, tua min in Zeisu pen Pasian ahihna zong

kawk hi. Bang hang hiam ci leh "mihing tapa in Nipini'

(Sabbath) Topa ahihi" (Luke 6:5, NKJV). Tua hi a Amah in

piangsakpa, maisak theihna vang nei pa ahihi.

Thumna ah, leitung pian ma a Too te ngaihsutna sa

apicing sak ding in Zeisu hong pai ahihi (Eph. 1:3-5). Tua

hi a mihing Tapa in amangte zong ding gum dinga hong pai

ahihi (Luke 9:56; Luke 19:10). Ahi zongin hih hotkhiatna

thu pen "Mihing Tapa in thu tampi thuak in sihna thuak a

ni thum ni a athawhkik khit mateng picing thei nai lo hi"

(Luke 9:22, NKJV). Mihing Tapa in atot ding lampi atheih hi

a, mihingte hotkhiat nanga apiak ding manh zong atheih sa

mah ahihi. Hih thu in hotkhiatna vai gelna vai ah Khazih

mi bang a hong kipum piakna thu hong lak hi.

Alina ah, Luke in hong lah haksatna teng athuak

Messiah omzia teng kician mahmah a: singlamteh atel theih

zia (Luke 18:31 - 33), akizuakna (Luke 9:44), genkholhna'

tangtunna ahi ama hong sihna (Luke 22:22), singlamteh a

hong kikhailupna leh athawhkikna (Luke 24:7 leh Luke 11:30

saikak in la), Pasian leh mite kikal a palai na asepnate

ngaihsun in.

Angana ah, Luke in mihing tapa pen leitung bei ciang

a misiangthote thamanh pia ding leh kikingkalhna ma hial

dinga hong pai nading thute acing in hong mu thei sak hi

(Luke 9:26; Luke 12:4; Luke 17:24, 26, 30; Luke 21:36;
Luke 
22:69).

Atom in en leng "mihing tapa" cih kammal ah Khazih

kua hi a, bang hih ding a hong pai a, bang teng bawl a,

hotkhiatna vai tawh kisai bang teng sem ding bang teng

hong sep sak ding cih thute kawk hi.

NILINI (Wednesday) Apr. 15

"Pasian' Khazih" (Luke 9:18-27)

Luke 9:18-27 sim in. Adawnna ding uh atheihsa

anungzuite kiang ah bang hang in dong ding ahi hiam? Ama

thu leh amau nungzuih manh bang ahilh nuam hi ding hiam?

"Kei kua hi hong ci na hi uh hiam?" (Luke 9:20,

NKJV). Kum 2000 ma Zeisu dotna pen tu dong mah a ih

dawn ding hi den hi. Mi tuamtuamte'n dawnna tuamtuam

pia ciat uh a; sia lianpipa, mihon vai thu telsiam, thumann

thutak gena aneipa, akipumpiak a etteh huai, lau anei lo

kamsangpa, kipawlkhopzia puahphapa, vai khempeuh ah

etteh tak cing hi. Tua dotna i dawnna ding diktak pen Peter

kam pan hong pusuak hi.

Zeisu in pianngei tung a athuneihna hong lak hi (Luke

8:22-25), (aneu 26-35), natnate azawhna, (Luke 5:12-15;

Luke 8:43-48), bangmahlo mai tawh mi 5000 avakna (Luke

9:13-17) sihna tung ah agualzawhna (Luke 8:51-56) cihte

ahihi. Tua ban ah, Zeisu in anungzuite dotna 2 donga :

Amasa pen ah, mi te'n Amah angaihsutzia hi in; tua khit

teh anungzuite'n Amah angaihsutzia uh ahihi. Atheih loh

uh adong hi lo hi. Amaute'n atel siam nang a avek a akipiak

uh akul ding lam athei sak hi zaw hi.

"Zeisu ih theihna pen gensawn pan hi theilo hi. Mi

ngaihsutzia namkim thei kha mah ni. Christian thu mite

ngaihsut khit khempeuh zong thei kha mah ni. Mi muan

tampite ngaihsut-ziate ban gen thei in Christian ki hi lo thei

hi. Christian hihna pen Zeisu thu theihna hi ngei lo hi.

Zeisu ih theihna hi den hi. Zeisu Khazih in mi khatsim'

khentatna kulsa hi. Zeisu in Peter bek dong lo hi. Ih vek a

hong dong hi a: nang' kei hong koici muh, hong koici

ngaihsut na hi hiam?" aci ahihi. - Adapted from William

Barclay, The Gospel of Matthew, (Bangalore: Theological

Publications in India, 2009), Vol. 2, p. 161.

Zeisu hong dot thu ih dawnna pen Peter agenna sang

neu zaw thei lo in: Zeisu in "Pasian' Khazih" ahihi (Luke

9:20, NKJV). Khazih khiatna pen "sathau nilhpa," Messiah,

anasep masuan pen gupkhiatna hi a, Satan letcipna mawhna

pan suakta a dikna thu ah nuntakna ahihi.

Zeisu kua hiam? cih ih theih bek kicing lo hi. Ei ma

ading in ih theih kul hi. Zeisu thei ing na cih leh - Ama thu

bang teng thei a? Nang theihna in Ama thu bang hong hilh,

kua ahih lam hong hilh hiam?

NINGANI (Thursday) Apr. 16

Mel Kilamdanna (Luke 9:27-36)

Lungdamna thubu 3 te sung a mel kilamdanna sim

kim in (Luke 9:27-36, Matt. 17:1-9; Mark 9:2-8). (Tua thu

vai Peter' hong genna, leh ama mit muh teci hong genna; 2

Pet. 1:16-18 sim in). Luke in bang hong gen beh a, tua thu

bang hang in thupi hiam?

Luke in apatna lam Matthew leh Mark gente sang

kim zaw in: Zeisu in Peter, John, leh James te mualtung ah

thungen ding in paipih hi. Zeisu in Jerusalem lam nga in

mailam a athuak ding thute genkhol hi. Zeisu in ama septe

Pasian sep sak nop te hi sak nuam hi. Tua bang hun lai tak

in, thungetna pen Pasian deihna telkheh theihna omsun

ahihi. Thungetna tungtawn in Zeisu tung ah van vangliatna

hong kibuak hi. Amel hong kilamdang hi. Apuan te khuaphia

bang hi (Luke 9:29, NIrV).


Vangliatna adim Zeisu pen Moses leh Elijah tawh

"Ama sih ding vai, Jerusalem a asih baih ding vai" gen uh hi

(aneu 31, NIrV). Hih mun ah si, paikhia cih thu pen thu 2 in

pai a: amasa pen ah Jerusalem a asih ding vai ahihi. Ahi

zongin Greek kam tawh hih "Exodus" pen sihna genna hi lo

hi. Anihna ah tua "Exodus" pen Zeisu in Jerusalem a sihna

tung ah gualzo a mite asuahtak sak ding thu agen ahihi.

Tua thumte kimuhkhopna (Zeisu, Moses leh Elijah)

pen van pan a aw tawh kikhumm a, "hih in ka it ka Tapa hi.

Athu ngai un!" (aneu 35, NKJV). Tua mel kilamdanna in

Zeisu vangliatna pulak a Pasian Tapa ahihna ki gen kik in

hotkhiatna in Tapa' nuntakna sawngg ding cih thu tangko

hi. Tua hi a, nungzuite kiang a van pan a thu piak in: athu

ngai in athu mang un. Thuman'na leh cihtakna lo tawh,

nungzuihna om thei lo hi.

E.G. White in Moses leh Elizah vai agenna ah, " Zeisu

tawh Atuahsiat ding vai holim khawm ding in vantung mi

tokhom tung a tu kuama peuh te sang in tel zaw uh hi. Van

pan a panpihna, thuakpihnate tawh hehnem ding a hong

pai ahi uh hi. Leitung' lametna, mi khempeuh hotkhiatna

vai pen amau' kikamkup thu ahihi." E.G. White, Khangcin'

Lungguh, D.A. p. 425). Zeisu nangawn, mi tampi te ahehnempa,

hehnep kisam hi. Hih thu in ih makaipite, siate, leh

lamlakte zong khat veivei hehnep, hanthot, midangte' huhna,

panpihnate kisam thei uh hi. Tua bang na theih tu in kua

om hiam?

KIGINNI (Friday) Apr. 17

SINBEH DING: "Khazih mihing ahihna vai telkhialhna

apiang sak thei ding dotna, genna khempeuh pell in.

Thumann pen upmawh sansat tawh kinai mahmah hi. Zeisu

pen mi bang a ih gen ciang in mi khat lah hi a Pasian lah ahi

veve pong bang in na kammal zat te akitelkhialh loh nading

in kidawm in. Gentehna in, hong suah hong pianna pen

Pasian nalamdang ahihi. Khazih sung ah mawhna tawh

kipawl bangmah om ngei peuhmah lo in mawhna sung ah

them zong kisawh kha lo hi. Mi bang, eite mah bang in

khialkhemna thuak a ahi zong in "asiangtho" ci in kisam hi.

Eite bang a ki koici ze-et in khialkhemna thuak thei mawk

ding a, mawh bang peuhmah lo ding cih bang bang ci pian

thei ding. Khazih mi bang in hong piang a mi hi paisuak

ding hi cih pen lamdang lua hi, thu lamdang hiden ding hi."

E.G. White, Comments, 5 B.C. pp. 1128, 1129.

KIKUP DINGTE:

1. Hih atung a E.G. White lai at Khazih' mihing pianzia sim

in. Zeisu' Pasian pianngei leh mihing hihna in alian thumann,

ih telsiang zawh ngei loh ding thu ahihi. Akigelh

mah bang in "mihing hi den lai ding a, telsiang zawh hi

thei ngei lo ding hi." Hih "thu thuuk" ei theih dana atheilote

tung thu khen mang ih sep khak ding bang hang in kidop

kul ding hiam?

2. Mel kilamdanna mual a thupiang ngaihsun in. Amah

tawh hong pai teltuam nungzuite in bang bawl masa uh

a? Ihmu! ei zong hotkhiatna vai thulianpi, Zeisu

kumkikna hun ma deuh in tua bang mah a ihmu khate

maw?

3. Zeisu in Ama thu agenna pawl khat sim ni. Zeisu pen mi

thupi khat, kamsang lian khat, ahihkeh kha lam makaipi

khat, bek a ngaihsut khak pen bang hang in khial hiam?

Amah mah kikhem cip, mi amkham khat bang in bang

hang ngaihsun lo ding? Zeisu in Zeisu ahihna pan khel

theih ding, ih tel theih dang om thei lo hi.




Easter Sunday Hong Kipatna


Hih tawh kisai thudot a ukte adingin dot theih ding tampi om hi. Easter Sunday in Jesu sihna pan a thawh kik ni mah hiam? Hilo ahih leh hibang ngeinate koi pan hong piang hiam? Thumann a thei nuam tadingin ka lai-at hoihtak na sim sak leucin phattuamna ngah ding kong lamen hi. 

 

Ih theih masak ding ka deih ah, Christian a kici-te in hih Easter pawi a bawl lote na hizaw uh hi. "Ishtar", awsuah "Easter" ih cih in kha (moon) nusian leh ni (sun) pasian te' tapa khat neihsun "Tammuz" pasian ii thawhkikni pahtawina pawi ahi hi. Tang lai in, Noah tapa Ham ii tupa Nimrod a kici mi khat om hi. Ham in tapa khat nei aa Cush kici hi. Cush in Semiramis numei tenpih hi. Cush leh Semiramis te nupa in tapa khat nei aa Nimrod cih min phuak hi. A pa hong sih khit ciangin Nimrod in a nu, Semiramis tenpih aa, kumpi thunei hong suak hi. Laisiangtho in Nimrod tawh kisai hidan in hong gen hi: "Cush pen leitunga a thahat gal siam masa-a kigen Nimrod' pa ahi hi. Amah TOPA mai-ah a thahat sabengpa hi a, tua ahi manin, "Nimrod bangin TOPA mai-ah a thahat sabengpa," kici hi. A masa pen ama kumpi gam khuapite Shinar, a Babylon, Erech, Akkad le Calneh-te ahi hi." (Piancil 10:8-10 ZIV)  

 

Nimrod pen pasian khat hong hi aa, azi lah hi, anu zong ahi Semiramis zong a minthang tanglai Babylon kumpi nu hong suak hi. A tawpna ah Nimrod pen a galte'n hong thah sak uh hi. A sa kisem nen in agamke te ah kipuak kawikawi hi. A sa a kikai khawmteng a ki mansuah khat losiah Semiramis in hong la hi. A ki mansuah sa pen ahih leh Nimrod ii pasal van nahi hi. Semiramis in "Tua sa omlo in Nimrod hong hing kik theilo ding hi. Nimrod ni tungah kahto ahih man "Baal" (Ni pasian) ih cih ding ahi hi" ci hi. Semiramis in, "Biakpiakna ah ih zat meikuang, khuaimei or meivak te limte sungah Baal pasian hong om ding hi" ci hi. Semiramis in kuama theih zawh loh thusim biakna khat hong bawl aa, Satan panpihna tawh amah leh amah Nusian in hong kikoih hi. Amah leh amah naupaai aa kigen hi. Nusian ahi khapi zong ni 28 sung a kimkot khit ciangin atui tui hi. Tua khapi kiang pan kha tui agol mahmah khat in Euphrates gun tungah hong kia dan in amah leh amah kigen hi. Hih thupiang in khal hun kipat sun leh zan kikim ni khit kha bemkim hun laitak-in piang hi. 

 

Semiramis pen "Ishtar" (awsuah: easter) in hong kithei ta aa, ama kha-tui pen "Ishtar's' egg" hong kici hi. Tua zawh asawt lo in Ishtar pen nau hong paai aa, ni pasian Baal ii aleng (azang) in hong gai sak ci hi. Tapa khat hong nei aa, "Tammuz" min phuak hi. Tammuz in a zawdeuh in ganhing sungah bilpi hoihsa mahmah hi. Amaute pen tanglai biakna sungah asiangthote hong hi uh hi. Ahangin Tammuz pen ni pasian Baal ii tapa in ummawh uh hi. Tammuz pen a pa mah bangin sabeng siam khat hong hi hi. Ni khat Tammuz pen a sabenna pan ngal in na that hi. 

 

Ishtar kumpinu in "Tammuz pen a pa Baal kiangah kahto aa, amau tegel pen Pa, Tapa, Khasiangtho bangin a siangtho khuaimei, meivak meikuang sungah pasian biate tawh om ding uh hi" ci hi. "Pasian' ii nu leh vantung kumpi" ci aa a kibia ta ahi, Ishtar in zong  kuama theih zawh loh thusim biakna hong zom to lai hi. "Tammuz gam sungah ngal in a thah lai in a sisan pawlkhat singkung bulsum ah na taak hi. Tua singkung bulsum pen zan khat thu in hong khangto aa, singkung lianpi hong suak hi. Tua manin Tammuz sisan tungtawn in teh-eng singkungte in sianthona ngah hi" ci hi. Tammuz sihna hangin kum khat cin sim ni 40 ta lungzuan dahna hun khat gen khia hi. Hih hun sungin kua man anne lo uh hi. Mi khempeuh in a siangtho Baal leh Tammuz tungah thu thukpi ngaihsun in om uh hi. Biakna abawl kawmkawm un a lungtang tungah "T" dan lim bawl uh hi. "T" or atung ah singlamteh tawh a kiciamteh cakes siangthote ne uh hi. Kum sim in khua khal sun leh zan kibat ni khit khabem (hla pyih) khit Sunday masapen ni sial in pawi khaam den uh hi. Hih in Ishtar's Sunday ni hi aa, bilpite leh aktuite tawh pawi bawl uh hi. 

 

Ishtar in, "Tammuz pen ngal (vok) in that ahih teh, hih sunday ni-in tua ganhing ne gai ding hihang" ci hi. 

 

Tu in laisimte in tanglai dawibia te ngeinate uh tulai Christian pawlpite kiangah hong kizom to ahih na thei ciat ding kong lamen hi. A taktak in Easter ih cih in Jesu Christ thawhkikna tawh a kisaina bang mah om kilkel lo hi. Banghang in "Easter" laimal King James Version sungah om ci'n pawlkhat te'n lamdang sa uh hi. Sawlttak 12 in, Christian ahi hetlo, Easter pawi bawl ding ageel a gilo Herod kumpipa' thu agen ahi hi. 

 

Paisan pawi leh Easter pen khat veivei kituah kha thei hi, ahi zong kum pawlkhat sungah na ki gamla mahmah taleuleu hi. Amaan athei nuam, a zongte adingin theih lah nading om peuhmah lo hi. Laisiangtho sungah, "Pasian in kha ahi hi. Amah a biate in kha le thutakin a bia pelmawh ding uh hi," a ci hi. (John 4:24 ZIV). A taktak in cile hang, ni 40 tanna, aktui, bilpi, singlamteh moh, Easter voksa cihte in tanglai telzawh loh Babylon te dawibiakna vive nahi hi. Hihte in Anti-Christ ii nasep vive te nahi hi. 

 

Satan pen mikhem siam mahmah ahih manin Christian a kicite hidan milim biaknate tawh hong lungkim sak mahmah hi. Hihte in Pasian' hehna meikuang a thumanglo atate tungah hong puak ding nahi hi. Nang in nasep leh na tate tungah na hilhna tawh kizui in thusitna na thuak hun hong tung ding hi.

 

Hih Easter ngeinate'n a biak uh Baal, Satan zong a kici, "zingsang nisuak" tung abiak uh hi aa, a inn pen "Zing nisuak Inn" ahi hi. Pawlpi bang zah in nisuah na lam mai-ngat in zing nisuak tung biakna bawl lai ie hiam? Kuateng in tanglai Babylon te bangin aktui limzutna, bilpi tangthu gennate zang lai ie hiam? Hih in thuneu hilo aa, ciamnuihna zong hilo hi. Pasian' Khasiangtho in thumann hong theih sak nadingin thu kong nget sak hi. Tuhun in hun nunung mahmah ta hi. Kisik kik in Babylon pan paikhiat hun, amau te tawh kikhen khiat hun hita hi.

 

Laisim khat ciat Topa'n thupha hong pia hen!

 

David J. Meyer


Tuesday, April 7, 2015

THUKHAM NAMNIH


THUKHAM NAMNIH


Thukham nam nih in kikhen thei hi.

Pasian' thukham: Moral Laws (Spiritual kici).

Moses' thukham: Ceremonial laws kici.

Hih anuai aa tawh saikak in ensuk leng telkhialh nading omlo hi.

Pasian' thukham pen "a tawntung in kip" ci hi.

Moses' thukham pen "singlamteh ah bei" ci hi.

[Pasian] Spoken by God- "Pasian in … gen hi." Deut. 4:12,13.

[Moses] Spoken by Moses- "Moses in gen hi." Lev. 1:1-2; Neh. 9:14.

[Pasian] Called the "royal law"- "Topa' thukham kici" James 2:8.

[Moses] "law-contained in ordinances"- "Ngeina tawh kipawl 

biakpiakna thukham." Ephe. 2:15 

[Pasian] Written by God- "Pasian in gelh hi" Exodus 24:12

[Moses] Written by Moses- "Moses in laibu sungah gelh" Deut. 31:24, 2Chro. 35:12.

[Pasian] Written by the fingers of God- "Pasian khutme tawh kigelh" Exo. 31:18.

[Moses] Was the handwriting of ordinances. "Biakpiak ngeina ki gelh khempeuh" Col. 2:14.

[Pasian] Placed in the ark- "Thukham singkuang sungah kikoih" 

Deut. 10:5; Heb. 9:4; 1King 8:9.

[Moses] Placed at side of ark- "Thukham singkuang puallamah kikoih" 

Deut. 31:26.

[Pasian] Called "the testimony"- "Tecipanna kici" Exo. 14:20,31:18.

[Moses] Called "book of the law"- "Thukham laibu kici" Deut. 31:26.

[Pasian] Called law of God- "Pasian thukham kici" Ps. 1:2; 119:1.

[Moses] Called law of Moses- "Moses thukham kici" Mal 4:4,Acts 15:5.

[Pasian] Last forever- "A tawntung in kip" Ps 111:7-8.

[Moses] Came to end of the cross- "singlamteh ah bei" Col 2:14; Heb 9:10-11.

[Pasian] Points our sin- "Mawhna lak" 1 John 3:4; Rom 3:20,7:7.

[Moses] Points to sacrifice of Christ- "Zeisu ki gawhna lak" Col 2:14-17.

[Pasian] Not abolished by Christ- "Zeisu kip sak" Matt 5:17.

[Moses] Was abolished by Christ- "Zeisu in singlamteh ah beisak" Eph. 2:15.

[Pasian] Magnified by Christ- "Tawisangin thupi sak hi" Isaiah 42: 21.

[Moses] Nailed to the cross by Christ- "Singlamteh tungah kilhcip in beisak" 

Col 2:14.

[Pasian] Is holy, just and good- "Siangtho, thuman in hoih hi".

"I KNOW THAT THE LAW IS SPIRITUAL" Rom. 7:12,14.

[Moses] Only shadow of good things to come- "hong pai ding ahoih naate lim ciinkholhna" Heb 10:1. 


Mawhna hong lut khit Adam khanga kipan tuhun dongin, Pasian biakpiakna ngeina nih in kikhen hi. Zeisu sih ma hun leh Zeisu sih khit hun ahi hi. Zeisu sihma hun aate in, thuciamlui zangin biakna pia uh hi. Zeisu sih khit hun aate in thuciamthak zangin biakna pia uh hi. Thuciamlui in "Honpa hong si ding" cih phawk sak a, thuciamthak in "Honpa Zeisu Kigo zo" cih phawk sak hi.


Thuciam-lui ahi a, athak ahi zongin, kha-mangthangte in Pasian a zuat kik theihna ding-a kibawl ahi hi. Pasian kiang zuan khempeuh in, Pasian' geelsa lampi zui-in zuan kik thei hi. Mihing utthu tawh Pasian kiang kizuan theilo hi.


Topa Zeisu hong sihna pen mawhneite tang-a si hi. Thukham tang a si hilo hi. Thukham palsatna thaman sihna thuak dingte tan hizaw hi. Thukham phiat nuam leh tat kullo ding hi. Kip lua ahih man ahi hi.


Kumpi upadi palsatte Lawyer cial a, ih tat khiat tawh kibang ahi hi. A kitat khiat manin ut bangbangin tat theihna ki pia lo hi. Gammi-hoih khat bangin omkik theihna bek ahi hi. Pasian' thukham pen spiritual mahmah hi aa, Sabbath zong spiritual Sabbath ahi hi. Spiritual Kingdom lut ding ih hih manin pumpi tawh kisin khol i hi hi. Kikheelna ni hong tun matengin, vantung misiangtho nuntakzia sin khol-khol i hi hi.  


by, Pr. Thang Siangh.

Source: Zo Phualva Thupuak - Volume 02, Issue 16

Monday, April 6, 2015

Sinna 2. Luke: Tuiphumna leh Ze-etnate

SINNA 2 April 4 - 10

TUIPHUMNA LEH ZEETNATE

 

NIPINI (Sabbath) Nitak lam Apr. 4

SIM DINGTE: Luke 3:1-14; Rom. 6:1-6; Luke 3:21, 22; Luke 4:5-8; Isa. 14;13, 14; Luke 4:9-13.


KAMNGAH: Kha Siangtho pum nei in vakhu bang in Ama tung ah kum suk a, "nang mah in ka lung hong dam sak ka it ka Tapa na hihi," ci in vantung pan in aw khat aging hi. (Luke 3:22).


Nung Nipi a ih muh sa bang in Luke in ama hun lai a ukpi minthangte pawl khat hong lak hi. Hong lahna thu pen hih mi vangliante mah bang in a om takpi leh apiang takpi thu ahihna hong lak ahihi.

 

Hih mi vang lian huzap neite min akigenna ahang thudang khat om hi. Gam palak a kiniamkhiat tak a nungta John tawh akilamdanna lah nang zong ahihi. Tuiphumpa John pen mihingte athupi pen hun a Pasian kamsang a "lamsial" ding a hong paina in leitung honkhia ding a hong pai Zeisu hang ahihi. Pasian in leitung miliante khat peuh tel lo a, atualniam zaw te atel zawk pen lamdang sak huai alunglawp huai thu ahihi.

 

Laisiangtho thu ngaihsunte in hih makaite genkhawm in nasep akipat hun pen A.D. 27 ahihkeh 28 kum hong suah uh hi. Hih bang Rome gam makaite hin lai in Zeisu tui hong kiphum in "Pasian Tapa it" (Luke 3:22) hihna van thupha sang hi. Luke in apat lim in Zeisu khazih nasep thu "abanban a agen" ma in hih thu kip sak phot hi.

 

NIMASANI (Sunday) Apr. 5

Topa Lampi Sial Un (Luke 3:1-14)

 

Luke 3 a John in athupi hotkhiatna thu ah ama aituam mawhpuak nasep asepkhiatna hong kidawk hi. John in thu ahilh ciang in mipi lungkim na ding in kamzol valthau zang lo hi.

 

Luke 3:1-14 sim in. Ama kammalte ah eite ading a athupi thumann te kihel hi. Hih mun ah John genna pan bang na sin thei ding hiam?

 

Kisikna pen ngaihsutna hawmpi khat peuh hi lo hi. Greek kammal metanoia pan hong pai hi a lungsim kikhelna pan a nuntakna lampi thak zuatna ahihi. Ki "baptize" cih ciang in tui sung a kidiah vek cihna hi. Tui ah diah vek cih in khiatna thukpi nei hi. John mapek in Jew te in tuiphumna pen tui sung a "kiphum vek" cih na ahihi. Gentile te Jew te upna ah hong lut uh ciang in ahih ngeina uh ahihi.

 

John in Jew te zong tuiphum ding a agen ciang in thuthak aphuang hi a: kituiphumna in mawhna tawh kipawl gamtatnate nuai siat in Messiah hong pai kik na ding kiging a om cih atangko ahihi. Tuiphumpa John in mawhna nusia a van mite bang in nuntak siangtho ah kalsuan cih alahna ahihi. Hih nuntak thak Zeisu tawh akipan ding hi ta hi. John in agen lai na ah ken tui sung ah kong phum a, ka nung a hong pai ding pa in "Kha Siangtho leh mei tawh hong phum ding hi" na ci hi (Luke 3:16, NKJV). Tua hi a tui sung a "phumna" pen sung lam kikhelna lim la ahihi. Tua pen Kha Siangtho a kiphumna tawh kip sak ding ahihi.

 

Rom. 6:1-6 sim in. Tui phum vai tawh kisai bang kha lam sinna Sawltak Paul in hong pia hiam? Tui sung a "kiphumna" leh tui sung pan a paikhiatna pen mawhna ah si a dikna ah nuntakna tawh na genteh hi. Khazih sung ah nuntakna thak nang a in bangci ciang dong taksuakk hiam?

 

NINIHNI (Monday) Apr. 6

"Ka It Ka Tapa Na Hihi" (Matt. 3:13-17)

 

Luke 2:41-50 sung ah, Joeseph leh Mary in Jerusalem ah Zeisu amatsuahna vai uh ih sin hi. Angaihsut huai thu in Mary in atai ciang in Zeisu dawnkikna thu ahihi (aneu 48). Zeisu dawnna ah Amah Pasian Tapa ahih lam atheihna hong lak hi. "Bang hang a no kei hong zong lai zang? Ka Pa inn ah ka om ding ahih thu thei lo maw?" na ci hi (aneu 49, NIrV). Zeiseu dawnna Joseph leh Mary in telcian lo hi.

 

Bang telcian na lai zang mah ding? Nungzuite na ngawn, akum a akikholh khit mah un, Amah leh anasep telcian lo uh hi. Gentehna in, athawh kik khit ciang in Zeisu in Emmaus khua lampi a nungzui 2 te tawh kiho uh hi. Khat in Zeisu thu agenna ah Amah "kamsang khat hi; agen ahawmnate ah, Pasian mai leh mite mai ah vang nei hi" (Luke 24:19, NIrV) ci hi. Zeisu bel kamsang bek hi lo lai zaw hi. Nungzuite mahmah in zong amah kua hi a, bang vai a hong pai cih tel lo uh hi.

 

Matt. 3:13-17; John 1:29-34; leh Luke 3:21, 22 sim in. Zeisu' ki tuiphum pen bang hang in thupi hiam? A ki tuiphum laitak in Zeisu pen Pasian Tapa ahihna van pan hong ki gen hi. Zeisu in amah tui akiphum kul ahih man hi zaw lo in midangte etteh ding a abawl ahihi (Matt. 3:14, 15). Zeisu aki tui phum vai athupi thu thumte in:

1. tui phumpa tangkona, "leitung mawhna apuakhia! Pasian tuuno en un!" (John 1:29, NKJV);

2. Zeisu na sepna ding a anuntakna ah Kha Siangtho' makaihna;

3. Zeisu pen Pa lungkimna, Pasian Tapa ahih thu van pan a tangkona cih te ahihi.

 

NITHUMNI (Tuesday) Apr. 7

"Ann bek" Tawh Hi Lo (Luke 4:4)

 

"Zeisu pen, Kha Siangtho tawh kidim in . . . Khasiang- tho in gampa lak ah ni 40 sung dawi ze etna thuak ding in paipih hi (Luke 4:1, 2, NKJV). Pasian sawl bang sem ding a hong piang ahihi. A ki tui phumna ah a nasep kipan hi. Kha Siangtho in panpih hi. A masuan ading kiging khol ding in gamlak zuan hi.

 

Gam lak a athuak zeetna in Khazih leh Satan kikal kidona ahihi. Hih kidona pen van ah Satan hong lehtat a kipan ahihi. Gamlak a, ih gumpa in ni 40 ann ngawlna tawh thanem a, ih masuan liap in lam et om lo hong bang hi. Tua hun mah in Satan in a nasep masuan hong pan a "amahn azawh kei leh amah ki zo ding cih mu hi. Hih kidona pen adangte khat peuh' khut ah ngak ding in thupi lua hi. Amah ngiat mah hong pang hi." E.G. White, Khangcin' Lunggulh, D.A. p. 116.

 

Khazih kiang ah Satan cih ngaihsun leng: "Pasian Tapa na hih takpi leh hih suangte khomun suak sak in" na ci hi (Luke 4:3, NKJV). Hih mun ah Satan in van a asep sa sep ding a hanciamm bang hiam? Ann pen hih vai ah athupi pen hi lo hi. Ni 40 sung honpa a ann ngawlna in agilkial mahmah hi. Satan in Zeisu' gilkial pen mawhna sung lut sakna in neih sawm hi. Ahih hang in Satan in Zeisu pen piang sak pa ahih lam thei hi.

 

Van nuai khempeuh bangmahlo pan a apian sak ahihi. Suangte khomun suah sak pen avai buai hi lo hi. Avai buai pen amasa kammalte vai hi a, "Pasian Tapa na hi takpi leh" cih thu ahihi. Tua ma ni 40 hun in Pasian Tapa ahih takpi lam van pan kitangko khin hi. Tun tua vai Zeisu in lunghei nei ding maw? Pasian kammal muan lohna pen ze-etna sung lutna masa pen hi. Vantung ah Satan in Zeisu' thu neihna dem ngei zo hi. Tun adem leuleu hi a, van a ahih sang a aki thei lo zaw tham in abawl ahihi. Pasian kamciamte muang mawh kha lo ding in bang ci kisin thei ding na hi hiam?

 

NILINI (Wednesday) Apr. 8

"Kei Hong Bia In" (Luke 4:5-8)

 

Luke 4:5-8 sim in. Bang hang in Satan in Zeisu' biak ding ut se hiam? Bang vai thupi om hiam? Pasian bek biak ding ahihi. Biak huai hihna pen piang sakpa leh piansakte' kilamdanna ahihi. Vantung a Lucifer in Pasian alangdona vai zong kibiak vai mah na hihi. Isaiah in Lucifer lungtup Isa. 14:13, 14 a agenna ah: atokhom van aksite' sang a asan sak zawk a, sangpenpa tawh kibat ding ahihi.

 

Pasian bek in aneih theih thuneihna atuh na hi gige hi. Tua hi a hih ze-etna ah bang thu piang cih ih telsiam thei zaw hi. Zeisu in hih leitung, Pasian neihna leh ukna sung ah aguan kik ding ciang in Satan in mual dawn ah paipih hi. Satan in Zeisu hih leitung kumpi gam khempeuh mu sak hi. Tua teng gamtat na neu no khat tawh piak ding gen a: "nong biak leh avekpi in nang a suak ding hi" ci hi (Luke 4:7, NKJV) Satan in Zeisu' thuneihna pen ama a bang in ngaihsun sak nuam hi. Satan in Zeisu pen liatna leh minthannate tawh ze-et ding hanciam in ama kiang ah kun sak ziau ding bek ahihi. Vantung a angah zawh loh thu Zeisu kiang pan a ngah ding ahanciam ahihi.

 

Khazih in ze-etna angawh dawnzia ngaihsun leng, "Satan aw kihemkhia in!" (aneu 8, NKJV). Ki biak vai thute piang sak pa bek tawh akisai ahihi. Pasian kammal mah zang in na dawng kik hi. Kha Siangtho in Moses kiang ah na ci khin hi lo hiam?, "Israel te aw, ngai un: Topa Pasian in Too khat ahihi! Na Topa Pasian it in, . . Na Topa Pasian zahtak in, Ama na nasem ding hi (Thuhilhk. 6:4, 5, 13, NKJV) ci hi lo ahi hiam? Upna leh thumanna tawh kiptak a Pasian zuihna pen Satan zuauthu leh khembawlnate' dawnna hoih pen ahihi.

 

Ih upna azawm sak ding khialkhemna "thu neu no khat" tungtawn in zong kituak kha thei tek hi. Gentehna in, na nasep masuamte, na college lai zawhna, na za khanna vai cih te in Nipi ni Sabbath khawng hong zawikaih sak nuam thei hi. Koici ciang tawh lungkim ding? Akilawm takpi hun a om thei ngei ding hiam?

 

NINGANI (Thursday) Apr. 9

Khazih Agualzo Pa (Luke 4:9 - 13)

 

Luke leh Matthew in ze-etna nihna leh thumnate kilaih sak hi. Ahang ih theih loh hang, thupi sam lo hi. Lungdamna thubute sung a avai thupi pen abu 2 tuak ah Zeisu in Satan tung ah gualzo dikdek cih thu ahihi. Athupi dang khat ah Zeisu Khazih pen eite mah bang in ki ze-et a khialkha tuan lo hi (Heb. 4:15). Ze-et khialkhemnate ah gualzo a Satan tung a Pasian kammal bang a genna leh thungetna tawh, Pasian gam thu tangko ding in Zeisu hong kipankhia in Christian thuhilhna hun hong kipan theita ahihi.

 

Luke 4:9-13 leh Matt. 4:5-7 sim in. Ze-etna masa te gel ah Zeisu in Satan anntah pen Laisiangtho zang in zo hi. Tun, athum veina ah, amasate mah bang in Laisiangtho siksan in Pasian kammal sittel sinsen maw cih ze-et hi. Hih mun ah bang piang a, Zeisu in bang ci dawn hiam? Satan in Zeisu pen Jerusalem, Jew tangthu ah asiangtho-pen, biakinnpi dawn ah paipih hi. Pasian amite tawh a omna mun pen Zeisu leh Satan kidona mun hong suak hi. "Pasian Tapa na hih leh" cih thu tawh hong tawngg kik hi. Satan cihna ah:

 

Pasian pen na Pa takpi ahih leh, na masuan ama thupiakna tawh ahih leh, hih biakinn dawn pan ki kia sak in. Amann takpi leh hong liam sak lo ding hi. Satan in Laisiangtho man in: "Pasian in avantung mite hong kem ding in sawl ding hi. Amaute in akhut uh tawh hong len ding uh hi" (Luke 4:10, CEV).

 

Satan in Laisiangtho thei napi kawilaak hi. Ama bawlzia banga Zeisu pen Pasian asittel sak ahihi. Zeisu in Pasian deihna bang asep lai teng Pasian in avantung mite tungtawn a, kep ding kamciam hi. Daniel leh alawmte zong tua bang mah ahihi. Laisiangtho man in Zeisu in Satan dawng kik hi. Pasian pen ei sittel ding hi lo hi (aneu 12). Ei hih ding pen ama khut ah kiaap a ama deih bang a hong sepkhiat ding ahihi.

 

Ze-et khialkhemna vai ah athupi thu 4 te in:

1. Ze-et khialkhemna apengg kuamah om lo hi.

2. Pasian in ze-etna hong tun' sak ciang in zawh nang akisam hehpihna leh thatang zong hong pia hi.

3. Ze-et khialkhemnate ki bang den lo hi;

4. Athuak zawh loh ding uh a, ze-et khialkhemna atuak kuamah om lo hi (1 Cor. 10:13).

 

KIGINNI (Friday) Apr. 10

SINBEH DING:

"Josep leh Mary te in Pasian lungngai in thu ngen den uh hi leh amau sep ding thute telsiam in Zeisu mansuah lo ding uh hi. Ni khat a awlmawh lo khak man un Honpa mansuah uh a ni thum sung lungkham a zon' hong kul hi. Eite zong, kam nainawng, kam hoih lo te zang in thunget ding ih phawk kei leh ni khat sung in Honpa ih mansuah kha ding a lungmuanna ih muh kik nang in ni tampi sung lungkham ih thuak' hong kul ding hi." E.G. White, Khangcin' lunggulh, D.A. p. 83.

 

KIKUP DINGTE:

1. Ze-et khialkhemnate mawhna hi pah sam lo hi. Sian thona lam hong manawh pih theih thu Laisiangtho in hong gen hi. Hong ki khen ding pen thu khat hi a, mawhna sunga puk ding pen thudang khat ahihi. Ze-et khialkhemnate ih pelh theih nang in ih hih theih banga pelh ding vai ah bangci ding ihhi hiam?

 

2. Laisiangtho thu ngaihsun te leh ngaihtuah a thumann kansuut te in "metannarrative" acih uh thupai pi khat leh thu neuneu te zong kihel hi. Thu dang khat in enleng metannarrative ih cih pen tangthu leh thupiangte ahuam kim thu ahihi. SDA te ih hihna tawh, kikingkalhna thu pen vantung leh leitung ah thu teng apianna thute ahuampi ahihi. Laisiangtho bang munte in hih kikingkalhna a om den lam hong lak hiam? Bang munte in hong tel thei sak hiam?

 

3. Ih tuah khak ze-et khialkhemnate ah gualzawh nang kamciam hong pia Laisiangtho mun thupi pen te bang khawng hiam? Tua bang kamciamte kawmkal mah ah bang hang in puk ding ol mahmah veve mawk hiam?

 

4. Tu kal sinna sung khat a acihna ah "lunghei neihna in ze-et khialkhemna tuah nang kalsuan masa pen hi" na ci hi. Bang hang in hih thu mann hiam?

 

5. Milim biakna ih cih pen Topa ahi lo khat peuh mai ah kun a biakna sang koici bang in khawkk zaw tham hiam?