Monday, May 11, 2015

Pawlpi Thulamlak: KHAWKPI 35. KHANGNOTE HANTHOTNA

Youtube ah zong kingai thei ding hi. MP3 in na deih leh personal mail pan ong khak thei ning. Group pan kingah lo hi. A diakin khangno te in na ngai ta peuh un. Lungdam
Khambawi


https://www.youtube.com/watch?v=ZAy0plGLuo0



          Kong it khangnote aw, na vawh bangbang uh na at kik ding uh hi. Tu laitak na vawh hun uh ahi hi. Bang at kik ding na hi uh hiam? Bang khaici vawh na hi uh hiam? Na pau khiat khempeuh uh, na sep khiat khempeuh uh, khaici hi paha, a sia ahih kei leh a pha hong gah khia-in, a vawh te'aadingin dahna a hih kei leh nuamna hong piang sak ding hi. Khaici a kivawh bangbang a gah hong piang ding hi. Pasian in khawvak lianpi leh hamphatna tampi note hong pia hi. Tua khawvak hong kipiak khiata, na mai uh ah a lauhuaite hong kilah tel khit nungsang no' tavuan hong suak hi. Pasian in note a hong piak khawvak na bawl dan uh tawh kizui-in lunggimna ahih kei leh lungnopna na ngah ding uh hi. Nomau mah in na masuan ding uh a khuat ding na hi uh hi.

          Na vekpiun midangte' lungsim leh zia-le-tong tungah a sia lam ahih kei leh a pha lamin huzap na nei uh hi. Tua na huzapna bangbang uh vantung laibu sungah kiciamteh hi. Vantung mi in hong vila, na kampau na gamtatte uh ciamteh hi. Zingsang na thawh ciangin, na cihmawhna leh Pasian kiang pan hatna kisam na hih lam na phawk hiam? Kiniam khiatin, lungsim tak tawh na kisapnate vana na Pa' kiangah na ko hiam? Na koh leh vantung mi in na thungetnate na ciamteh ding hi. Tua na thungetnate zuau pipi a hih kei nak leh, khialhna a hih lam thei lo-a na bawl khak ding, midangte a khial sak dinga huzap na neih khak ding ciangin, ong cing vantung mi na kiangah hong omin, a hoih zaw ding hong hilhin, na kampau ding hong teel sakin, na gamtat ding hong bawl sak ding hi.

          Lauhuaina na phawk kei-a, mawhzolnate na dona ding huhna leh hatna na nget kei leh, lam na pial takpi ding hi. Na tavuan na awlmawh lohna vantunga Pasian' laibu sungah kiciamteh dinga, sittelna ni ciangin cing lo-in na om ding hi.

          Biakna lama kipantah ngeisa mi pawl khat na kiimah oma, a nuntakna taktak uh a kisiat gawp dong a noptat, a zualzang, a kiphat leh a kipahtawi mi pawl khat zong CC-16 [209] om hi. A mi ka theih tektek te' thu hong gen ka hi hi. A gamtatnate uh noptatna, kiphatna Ieh thadahna tawh kisia gawp ahih manin a kimanna uh om lo hi. Tu-a a nuntakna mahmah uh a kimanna om kei leh, mi khempeuh siangtho—a a kiciatna, mi khempeuh zia-leh- tong a kibatna mun ah nuntak ding lamen thei mawk ding ih hiam? Tun mite'a dingin thu ka ngen hi. Amau te' kiangah zong ka gen hi. Kiphatsakna, kizep nopna leh tawntung nopsakna dingte don lohna lamah midangte a tun pih dingin a maute in huzap nei uh a hih lam ka mu hi. A  gamtatnate uh kidawma, a kiphatsakna lungsim uh panin Pasian' mai ah kiniam khiata, a mawhnate uh pulaaka, a kikhel  uh leh bek, amaute'a dingin lametna om hi. 3 T, Iaimai 363,364.

Khalam Nate Lawpna Khangsak Un

          Vil gige-a  kiniam khiatna tawh  thungetna bek ah Khangnote'aadingin lungmuan om hi. Tua lopi—in Khristian a hi thei dingin kingaihsun mawkmawk kei uh hen. Gamlaka Khris a khem lai-a a hih dan mah bangin Satan in a mi zolna leh a mi khemnate khawvak nuai ah seel hi. Tua ciangin amah vantungmi bangin hong kilang  hi. Vantung pana lengla bangin ih kha' galpa hong  pai ding a hih manin, pilvanga navak taka omna bek mah muanhuai hi ci-in sawltakpa in hong gen hi. Kidawm lo in mawk gamtata, a Khristian tavuan a don lo te, Khris a gualzawh banga a gualzawh uh sangsikin, galpa' khemna sungah puk den zaw uh hi. 3 T, laimai 374.

          Mi tampi Topa' lamah a omin kigen uha, ahih hangin om lo uh hi.  A gamtatna khempeuh uh Satan' lamah kai zaw hi. Kua lamah om zaw cih bang tawh theithei ding ih hiam? Ih lungsim ah kua om hiam? Kua ngaihsut belin nei ih hiam? Kua' thu gengen nuam ih hiam? Kua ngai bela, kua'a  dingin ih thatang zang  ih hiam? Topa' lamah a om ih hih leh, ih lungsim ah Amah bek om in, Amah bek ngaihsutin ih nei ding hi.  Leitung tawh kilawmtatna ih nei kei ding hi. Ei mahmah leh ih neihsa khempeuh Topa' tuangah ih ap ding hi. Ama [209_210]  lim pua nuamin, Ama Kha nei nuamin, Ama deih bang sem nuamin, na khempeuh ah Amah ih lungdam sak nuam ding hi.


          Pilna maan in, phattuamna a piang sak dinga ih siamnate zat khiatna ahi hi. Leitung lamah ih khuak hatna, ih guh' hatna leh ih tha' hatnate zang  napi-in bang hangin biakna lam thudon lo mawk ih hiam?  Ih
pum bup-i hatna teng tua lamah a kai zawk man ahi hi. Leitung tawh kipawi nate ah ih hatna khempeuh  a zang dingin kipantah khin ih hih man in lungsim in zong tua lam mah zuih nop sa zaw pah hi. Tua ahih manin Khristiante in  biakna nuntak haksa sa-in,  leitung tawh kipawl nuntakna baihlam sa uh hi. A  siamnate uh tua lama zat dingin kipantah khin uh hi. Biakna lam nun takna ah Pasian' Thu a maanna a phawk teei uh hangin, a nuntakna sung uah zang khia lo uh hi.

          Pil sin-na ah biakna lam ngaihsutna leh Pasian biak nopnate kihel lo mawk hi. Tua te in pumpi bup a uk ding hi zaw hi. A hoih gamtatna kingeina seh ding kisam hi. Ut hun khat ciangin  hoih tat pak bek in, Pasian  tawh kisai nate ngainsut gige ding pen ngeina-in kinei lo hi.

          Sianthona a deih dingin lungsim pantaha kisek sak kul hi. Khalam nate a deih dingin kihan thot kul hi. Hehpihna leh thumaan theihna ah na khantoh nop leh na kihansuah kul hi. Hoih ding leh siantho ding utna pen a hoih ahi hi. A hi zongin utna bek tawh a khawl leh a phattuamna om lo hi. Ngimna hoih zong a hoih ahih hangin, a kisep khiat kei leh a phattuamna om lo hi. Mi tampite Khristian a hi dinga a kilamet uh hangin mangthang ding uh hi. Hanciamna nei lo uh a hih man in tawikhaina tawh ki khai dinga, leek zo lo ding uh hi. Utna pen a hoih lamah zat kul hi. Lungsim taktak tawh Khristian ka hi nuam hi. Kicing itna a dung leh a vai, a sanna leh a thuukna ka thei nuam hi. Jesu kammal ngai in: "Dik tatna a duh a deihte hampha hi, amaute kivak kham ding hi." Matthai 5:6. Diktatna a duh a deih mite a lungkim sakna ding vaihawmna Khris in nei zo hi. 2 T, laimai 262-266. [210 211]

Khalam Dinmun Sang Zaw Zam In

          Itna siangtho in dinmun a sang zaw hong puakin, Pasian' thute theih theihna hong khang sak dinga, a kicing lopi-in hong lungkim sak mawk lo ding hi. Khristian hi'ng a ci mi a tam zaw in, a kisia thei leitung nate a ngahna ding uha a hanciam zahun Pasian' thute a theih theihna dingun lawpin, kinin hanciam uh hi leh a ngah ding uh khalam hatna pen phawk kha lo uh hi. Khristian hi'ng a ci mihonpite khalam ah a tun tom ding mahin lungkim uh hi. Pasian' Gam leh Ama dikna zon masak dingin ngaihsun lo uh hi. Tua a hih manin Pasian biakna lamah nopsakna pen amau' aadingin thu thukpi khat suaka, amaute in tel zo lo uh hi. Amaute in theihna kician tak tawh Khris thei kha lo uh hi.

          Pasian' thute ah tun tom-a khelbai banga a omna uh tawh a lungkim mite a numei a pasalin thakhatin vantung kipuak to hen la, tua lai-a a om a sang a siangtho kicinna — mi khempeuh a ki—itna, mai suah khernpeuh a lungdamna, Pasian leh Tuuno pahtawina a ngaih a kilem mahmah late a kisakna, tokhom tunga tu Pa' maitang leh Tuuno kiang pana mi siangthote' tungah khawvak a taan denna mun kimu sak vat leh, a sang zaw leh a lian zaw lungdamna a ngah ding uh om lai a hih lam kithei sak leh, Pasian' nopsakna amau zong hong ngah zaw dinga, gen-- zawh loha a bei thei lo thupina leh nopsakna panin nopsakna a thak leh a lian zaw hong ngah thei ding uh a hih teh tua bang mite zong vantung mite lakah omin, a la uh sak pihin, Pasian leh Tuuno' kiang pana hong tang khia a siangtho vangliatna amaute in a thuak zo ding uh hiam? ci-in ka dong hi. Hi thei lo ding hi. Vantung kampau a theih theihna ding un, "leitung lunggulhna kihhuaite tawh kipelha, Pasian' pianzia" a puak theihna dingun amaute' aading hunpha kum tampi kikhang to zo hi (2 Peter 1:4). A lungsim uh leh a pumpi uh' hatna a zatna ding un amaute in duhhop nasepna nei uh hi. Sit nei lo-a Pasian' na sep ding hanciam nuam lo uha, tua pen masuanin nei lo uh hi. Leitung vaite thu masa—in koihin, a hatna khempeuh uh zang uha, Pasian' thu a [211-212] ngaihsut hun uh tawm mahmah hi. "A siangthote siangtho lai ta hen, a kihhuaite kihhuai lai ta hen," cih khensatna nunung khit ciangin tua bangte kikhel thei nawn se ding hiam? Tua hun hong tung ding hi. Khalam thute ah nuam a sa dinga a lungsim a pantah mite, lak tohna a ngah dingte hi uha, van pana a tang sesa vanglianpi tawh a kisusia dingte hi lo uh hi. Lai siamna zong na nei kha ding hi. Lasak siamin laigelh zong na siam kha ding hi. Na tatzia in na lawmte lungkim sak kha ding hi. A hi zongin tuate in vantung aadingin hong kiging khol sak hiam? Pasian' thukhenna lianpi ah na din theihna dingin, tuate in bang hong huh thei hiam? 2T, laimai 266,267.

Vantung Zia-leh-tong Leitung Ah Ngah Kul

Thei khial kei un. Pasian a kikhem thei ding hi lo hi. Sianthona longal bangmah dang in vantung aadingin hong kiging khol thei sak lo ding hi. A siangtho gamtat hoih hong nei saka, a kineh thei lo khuavak sunga a om Pasian' omna sung a hong tum sak thei ding pen cihtakna tawh Pasian zahtakna bek ahi hi. Vantung zia-leh-tong leitung ah ngah kula, tua lo—in cikmaha kingah ngei ding hi lo hi. Tu laitak sanga a baih zawa na hanciam theih ding hun a hong tung dingin ngaihsun khakei in. Pasian tawh na kigamlatna nisimin khangkhang hi. Na hanciam ngei zah sanga a kan zawin a tawntung'a ding kiging khol in. Lai Siangtho a kin ding, thunget kikhop a lawp ding, Pasian' thu lungngaih hun nuam a sa ding leh, Pasian tawh kikholh hun nuam a sa zaw kan lai dingin na lungsim pantah in. Vantunga om lapawl sungah na kihel nop leh vantung thu bek ngaihsutin nei in. 2T, laimai 267,268.

Pasian' Hong Itna Sang In

          Beersheba-a a mangmuhna sunga a kisawlna thu manga Izak tawh khual a zin a citak Abraham ka phawk kik hi. Biak piakna mun ding kong lak ding hi ci-a Pasian in amah a gensa mual ama'n hong galmuh hi. Pasian in sawl a hih manin, hehpihna a nei a pa in khut ling kawmsa-in Izak hen hi. A pa' cihtakna mu' a
[212] hih manin a tapa zong a kigawh ding ut hi. Na khem peuh kisa khol khina, a pa' upna leh a tapa' kipiakna, a kisittel khit ciangin, a tapa a thahna dinga Abraham in a liik toh khut pen Pasian' vantung mi in khawl sakin, pha zo hi ci hi. "Tu-in, tapa khat na neihsun
hong haza lo na hih manin, Pasian zahtak takpi na hih lam ka thei hi." Piancilna 22:12.

          Eite' phattuamna dingin hih Abraham' upna a kilat khiatna na kiciamteh hi. Bang zahta-in haksa-in dah huai ta se leh, Pasian' hong sawlnate ah lungmuanna ih neih ding hih thu in hong nilh hi. Tate in a nute a pate uh leh Pasian' thu a manna ding uh zong hong hilh lai hi. Pasian' tungah ih piak ding bangmah a pammaih om lo ahih lam zong tua Abraham' thumanna in eite hong hilh hi.  

          Simmawhna, bawlsiatna, zawnna, gimna, kosiatna  leh singlamteh tunga sihna a thuak dingin Pasian in a Tapa phal hi. A hi zongin tua mun ah: 'Pha zo hi, Ka Tapa aw, Nang' sih kul nawn kei," ci-a lungdam thu a puak ding vantung mi om lo hi. Izak tungtang mah bangin Ama zumhuai sihna ding panin a tawp khakna ah Pasian in a dal ding vantung mi honpite in lamenin dahna tawh ngak uh hi. Pasian' Tapa' kiangah tua bang thu a puak dingin vantung mite kipai sak lo hi. Thukhenna zum panin Kalvari mual dong mah kisimmawh bawl lai hi. Ki zahko-in, kikhel bawlin, kicil phih hi. Sianglamteh tungah a lu kuunna a sih dong mah Amah a mudah te' nuihsatna, nehpikna leh kosiatnate thuak hi. 

          Hih bang gimna a thuak dinga A Tapa a hong piakna sanga  a nasia zawin Pasian in hong itna hong lak thei nawn ding hiam? Pasian in mihing a hong piak pen a khawnkhong a kicing Ama hong itna ahih mah bangin, Amah in ei' tung pan in ih muanna, ih thumanna, ih lungsim buppih leh ih lawpna khempeuh zong a kicing mah hong ngen hi. Mihingin ih piak theih ding khempeuh Ama'n hong ngen hi. Ei' kipiakna pen Ama hong silpiak tawh a kikhaikim ahih kul hi. Kim takin a kisam om sak lo ding hi hang. Pasian' tungah leibate ih hi hi. Ei mahmah a kima utna tawh ih kipiakna lo tawh a hi thei lo ding thu Ama'n ei' tung pan hong kal hi. [213] Utna tawh thuman lianlianna hong kal hi. Tua hi kei leh Ama'n hong sang lo ding hi. Tu mahmahin Pasian' hong itna leh pah- takna ih ngah thei ding hi. Hih lai a sim mi kimkhatte'aadingin tu kum pen kum nunung hi thei ding hi. Lungsim takpi tawh zonga Ama deihna lungdam taka a sem mite Khris in a piak lungnopna sanga leitung gualnopna a teel zaw, hih hanthotna a sim khangnote' lakah khat peuh na om kha uh hiam? 3 T, laimai 368-370.

Hong Kitawikhai Hi

          Pasian in ih zia ih tongte, ih gamtatnate leh ih lungsimte, biakinna tawikhaina tawh hong khai hi. Ih lungsimte Ama lamah hong kaihna dinga singlamteh tunga a si, hong Tanpa in ki-itna leh thumanna ah na leek zo kei uh hi, a hong cih ding lau huai mahmah hi. A lian a manpha silpiakte Pasian in ei hong pia hi. Lam khiala khawmial sungah ih pai lohna dingin khawvak leh Ama deihna theih theihna ei hong pia hi. A nunung thukhensatna ah hong kitawikhai-a, leek zo lo-a, a lau- huai thaman ih ngah ding pen, a kibawl kik thei ngei lo ding a kihtak huai khialhna  ahi hi. Khangnote aw, Pasian' laibu sungah na minte uh muh zawh lohin a om kha diam?

          Amah tawh nasem khawm na suahna dingin Pasian in Ama a ding nasep khat nang hong guan hi. Na kim na pamah hot khiat ding mite om hi. Na hansuah theih ding, hanciama na sepna tawh thupha na ngah sak theih ding mi tampi om hi. Mawhna panin dikna lamah mite na hei thei ding hi. Pasian in thu hong sit ding a hih lam na theih ciangin, thungetna ah cihtakna a kisap lam leh, Satan' khemnate do dinga vil cinten ding a kisapna na phawk ding hi. Khristian taktak na hih leh, thadah zualzanga kizepna tawh kiphasaka na om sangin, leitung khawmial gamtatnate' hangin na tau nuam zaw ding hi. Gam sunga a kibawl kihhuainate' hanga khuisa-a a kapte' lakah na kihel ding hi. Kihisaka, ki-zuuna, mi' muh dinga kizem dinga Satan hong zolnate na nial ding hi. A thupi masuante don lo-a hih a gina [213-214]  lo nate a kin dingin lungsimte kawcikin pilna zong tawm hi.

          Ut hi le uh tu huna khangnote Khris tawh nasemte hi ding uh hi. Tua banga sepna tawh a upna uh khauh- in Pasian' thu a theihna uh khang ding hi. Tupna hoih khempeuh leh a hoiha gamtatna khempeuh nuntakna laibu sungah kiciamteh hi. Amau lungkimna ding beka a nuntakna uh leh, tulai nuatak gina lo tawh a pilna uh a hai sakna uh pen mawlna lian a hih lam khangnote ka mu thei sak, ka phawk thei sak nuam mahmah hi. A ngaihsutnate uh leh a kampaunate uh, hih leitunga a gina lo a a lawp huaite' tungah amaute in laam to nuam uh hen la, Pasian' min than sakna ding tupin nei le-uh, thu theihna khempeuh a pailet Ama lungnopna pen a-mau' aading ahi hi. 3 T, laimai 370,371.

          Pasian in khangnote, lawpna luigsim a nei mite a hi ding, Ama na sepna ah a diang pah lianlian ding leh sep ding a om peuh a sem dingin deih hi. Pasian' minthang saka mihingte' tungah thupha a tun sak theihna dingun, amaute' mai-a om kidona hang taka a do ngam ding, a tangzang a galhang, lungsim siangtho a nei khangnote Pasian in cial hi. Khangnote in Lai Siangtho bek mah sinin nei nuamin, a lunggulhna hoih lote uh bei sak nuam uh hen la, amau a Piangsakpa leh a Tan-pa uh' thu ngai uh hi leh amaute Pisian tawh kilem bek tham lo-in, amau mahmah mi-thupi suak ding uh hi.

          Na paina khempeuh ah khawvak keng in. Khensatna mel a nei lo na hih loh lam, kholhpih hoihlote' zolna a zui pahpah lo na hih lam, tupna kician a nei na hih lam kilang sak in. Pasian' min a dai sak mite' thugenna a mang pahpah dingin om ke'n la, siatna panin mite a puahpha, a sam khia leh a hon khia dingin hanciam zaw in.

          Thungetna muang in. Amau leh amau a kilangpan mite, lungnemna leh kiniamkhiatna tawh zol in. Khialhna pana mi khat hon khia-a, Khris' dialkhai nuai tun-pihna in, vantung ah lungdamna piang sakin, na lungdamna lukhu ah aksi khat hong hi ding hi. Hot khiatna[214-215] a ngah mi khat in, Pasian' deihna banga a gamtatna  hangin huzap nei-in, midangte hotkhiatna thu thei sawn sak dinga, tua bangin nasepna tangzai ding hi. Thukhen- na ni ciangin tua nasepna bang zahin tangzai cih hong kilang phing ding hi.

          Ka sep theih ban mah om kei ci-a na ngaihsut manin Pasian' na na sep ding uaikai kei in. Na sep theih  sunsun thumaan takin sem in. Na hanciamna tawh ki- zuiin Pasian in hong sem ding hi. Topa lungdamna sungah a tum dinga a kilawm mi hi ci-in nuntakna laibu sungah na min hong khum ding hi. MYP, laimai 21-23.


Zop lai ding. . .

Saturday, May 9, 2015

PAU LAMDANG (OR) KAMTUAM PAU (2)

TULAI HUN PENTICOSTALISM HONG PIANGDAN

a).Rechard G.Spurling:-Amah pen Baptist Pastor ahihi.U.S.A. Tenesi gamkee a mi ahihi.Amah in khanglawhna pen nasia tak in sem in, 1896 in Tenesi mun ah khanglawh thakna khawmpi (revival meeting) na nei in, hih mun ah pau lamdang (seideina a laamna) hong tung ta hi.Hi lai pan in "Church of God" pen hong phut ta hi.

b). Charles F.Parham (1873-1929): Amah pen Penticostal Movement maikai bel pa ahihi.1898 kum ah "Bethel Healing Home" phuam hi.1900 kum ah Bethel Bible college phuam kik hi. Sang naupang te in ah khasiangtho tawh ki tuiphumna ngahna thu sin uhhi."Khasiangtho tawh ki tuiphumna kingah hi cih theihna pen pau lamdang pauna (seidei a laamna)hi," cihi.

c).1900 kum kim pawl laiin khasiangtho ngah hi cih theihna dingin, pau lamdang ngah sawm in hamciam uha,January 1.1901 ah pen Agne Ozaman pen pau lamdang in hong pau hi.A mah pen pau lamdang a pau ngah masa pen hilo in, ahih hangin kha lama pau lamdang pau nate lakah pau masa bel ahihi.Tulai Penticostal Movent hong kipat to zelna pen hih lai pan ahihi.

d). 1905 kum in Parhama in,Texas a Houseton mun ah Lai siantho sang nahon hi.W.J Seymour pen Negro te thu hilhpa ahihi. 1906 April 9 ah Los Angelas mun a thu agen na ah mi 7 te in khasiangtho ngah in pau lamdang in thu gen uhhi.312V- Ajusa Street ah w.J Seymour in kum 3 sung thu gen in, mi tuamtuam te in mangmuhna mu uha, tua lai pan kipan in Ajusa street Missionary te hong piang khia hi.Tua lai pan in Penticostal Movement pen minthang hong ki panta in,tu inah manglang tak in akhang penpen hong hihi.Tu inah gam tuamtuam 73 ah hong omta in,(A.G) Assembly of God cih ahihi.

Tua bang a pau lamdang a zatna pen Protestant khempeuh te in na deihlo a,Kum 1960 april 30 akipan in Protestan ah kiselsim in hong lutpih in,pawl 50 bang ten hong pompih khin uha, 1967 akipan in Roman Catholic inzong hong pompih ta hi.

Hih bang te pen pau lamdang (seidei alaamna) ni dang laipek akipan thu umlo mite kiangah leh Khristian te kiangah tu hun inzong hong omtoh zia dan ahuampi te hong hi in, om lo cih ding hilo in, na om limlim in zong na ngah uhhi.A hih hang in Lai Siangtho sung a pau lam silpiak te tawh akibang den hiam?amann mah hiam? Cih te pen ih thei ding hong kul ta hi.Tu inah Lai Siangtho sung pan in kan na kipan ta ding hi hang.

PAU LAMDANG LAI SIANGTHO II GENDAN

Thuciamthak Lai siangtho a pau lamdang ii cih pen apau abul taktak ah pen Greek pau in "GLOSSA" ahihi.Thuciamthak ah 55 vei bang kizang hi.Hih te lak ah 15 vei pen "LEII" ih kamsung leii genna in na zang hi.Mark. 7:35,Luka 16:24,Sawltak.2:3,1John 3:18,etc.Tua ban ah 7 vei bang mi nam pau genna in na zang hi.Mang.5:9,7:9,10:11,11:9,13:7,14:6,17:15.

Tua ban ah pau lam silpiak na bekbek in 25 vei bang na zang hi.Mark 16:17 ah zong, sawltak alian 2,alian 19 ah zong,1Kor.12,13,14, te ah zong muh thei in omhi.Greek Dictionary ah pen "GLOSSA" tih limlim pen "PAU" cihna na hi giat hi.Thuciamthak ah pen pau genna in kizang hi.Tua ahih man in,pau lamdang (seidei alaamna) leh mumal omlo khiatna neilo a pau gawpna genna in kizang khawm thei na hi hetlo hi..zop lai ding……PAU THAK…

.
Pastor. P.L Biakchhawna

Cin Ngaih's photo.


SINNA 7 May 9 - 15 "ZEISU, KHASIANGTHO, LEH THUNGETNA"

Youtube pan na ngaih nop leh.

https://www.youtube.com/watch?v=EicZC4VTz7U

NIPINI (Sabbath) Nitak lam May 9
SIM DINGTE: Luke 2:25-32; John 16:5-7; Luke 23:46;
Luke 11:1-4; Matt. 7:21-23; Luke 11:9-13.

KAMNGAH: Khat vei ka cih in ah, ngen un. Na nget uh leh,
hong pia ding hi. Zong un, na zon uh leh, na
mu ding uh hi. Kongkhak keu un. Na keu uh
leh, hong kihon' ding hi. Bang hang hiam na
cih uh leh, angente khempeuh in angah ding
uh hi. Azongte khempeuh in amu ding uh hi.
Akeute khempeuhte ading kongkhak ahon'
ding hi. (Luke 11:9, 10).

Lungdamna thubu 3 (Matthew, Mark leh Luke), Luke
in Khasiangtho leh Zeisu kizopzia adangte sang in lim gen
zaw hi. Matthew in Khasiangtho 12 vei gen hi. Mark in 6
vei leh Luke in 17 vei leh Sawltak thubu sung ah 57 vei gen
hi. Zeisu mi bang a hong pian a kipan leitung bup a nasem
ding a hong sawlnate ah Luke in Zeisu leh Khasiangtho kikal
ah kizopna mu hi. Hih kizopna pen ih honpa nasep ih telsiam
nang in thupi hi. Luke in Zeisu nuntakna leh anasepnate
ah thungetna' thupitna zong hong lak hi. Pasian takpi hi a,
Pa leh Khasiangtho tawh kikim in aleitung nuntak sung in
thungetna ah ih etteh ding in hong lak hi. Zeisu i thunget
kisam leh, ei kisam san lai ding hi ve hang maw?

Thunget denna lo tawh, zulhtak in thumann lampi
pan pial kha thei ding hi hang. Galpa Satan in hehpihna
tokhom zuatna lampi khaktan ding hanciam den hi.
Hehpihna ih ngah loh nang leh ze-etnate upna leh thungetna
tawh suahtakna vang ih ngah loh nang a abawl ahihi. E.G.
White, Khazih Kiang Zuatna, S.C. p. 95.


NIMASANI (Sunday) May 10
Zeisu leh Khasiangtho (Luke 1:35, 41).

Luke pen Gentile thu um mi khat ahihi. Nungzuipi
Paul tawh khualzin khawm a thupha tangkopa khat ahihi.
Luke in Zeisu thu kician tak in asuahna pan van alut kik
dong leh Paul kizelhzia zong at hi. Luke in hih vaite pen
Khasiangtho makaih hun Pasian kiang pan a na lamdang bang
in mu hi. Zeisu nuntakna ah Too thum Pasian in hotkhiatna
vai hong hawm sak a tua vaite ah Khasiangtho' makaihna vai
hong pho lak hi.

Luke 1:35, 41 leh Luke 2:25-32 sung ah Khazih mi
bang a hong paina vai ah Khasiangtho nasepna bang hong
gen hiam?

Zeisu nasep masuan pen Khasiangtho nasepna tawh
ma kipan hi. Luke genna ah tuiphum John in amah'n tui
tawh baptize a Zeisu in Khasiangtho tawh hong baptize ding
ci hi. Zeisu tui kiphumna ah Pa leh Khasiangtho in zong Zeisu
pen Honpa hihna masuan ah koppih hi. Pa Pasian in tunglam
pan a it Tapa Khazih mite gum ding a kisawl pa cih tangko hi.
Tua lai tak in Khasiangtho vakhu lim la in atung ah hong
kilang hi (Luke 3:21, 22). Tua pan in Zeisu pen Khasiangtho
tawh kidim hi. Galpa Satan tawh kisai ding in gamlak ah
kuan hi. Amasuan akipan hi kawm pah hi (Luke 4:14).

Nazareth a Zeisu thugen masa pen in Isaiah
agenkholhna a Amah Messiah ahihna vai ngaihsun kha sak
hi. "Topa Khasiangtho ka tung ah om hi" (Luke 4:18, NKJV).
Khasiantho Zeisu tawh omkhawm den a Ama thahatna ahihi.
Van akah ciang in Khasiangtho, anungzuite tawh omkhawm
bek lo in Khasiangtho silpiakte angente khempeuh piak ding
thu zong kamciam hi. Pa leh Amasuan ah akoppih den
Khasiangtho pen mah in nungzuite upna masuan ah tha
apia ding ahihi. Tua hi a, Khasiangtho makaihna pen
Christian nuntakna ah thupi mahmah hi. Tua ziak in
Khasiangtho gensiatna in mawhna asuksia pen mawhna
ahihi.

Khasiangtho makaihna ih ngah thei nang in kimanna
anei lampha bang teng hiam? Ama aw in eite hong
lungkhauh sak loh nang in bang ci kidop thei ding ih hi
hiam?

NINIHNI (Monday) May 11
Zeisu' Thunget Nuntak (Luke 3:21)

Zeisu thungetnate pan Luke bek in aciapteh pawl
khat om hi. Anuntakna ah vai thupi anawk hun ciang in
thungetna tawh anuntakzia anuai a vaite ah kimu thei hi.
1. Zeisu in aki tuiphum in thungen (Luke 3:21). "Hun
thak vai thak hong kipan ding hi ta hi. Anuntakna galdona
sung ah lut kipan ta hi. E.G. White, Khangcin Lunggulh,
D.A. p. 111. Zeisu' singlamteh lam azuan mipi lak a Ama
nasepna vai thungetna lo tawh kipan ngam lo hi.

2. Nungzui 12 te atel ma in Zeisu in thu ngen. (Luke
6:12-13). Makaite'n nungzui mawk tel lo uh hi. Zeisu in bel
anungzuite ding te atel mawk bek hi lo hi. Amasuan ah
akipumpiak a atel siam ding te atel ahihi. Amau masuan
pen mihingte sep khempeuh ah vai thupi pen ahihi. Zeisu
nasep azom lian ahihi. E.G. White, Khangcin Lunggulh,
D.A. p. 291.

3. Zeisu in anungzuite ading thu nget sak (Luke 9:18).
Nungzui hihna in Zeisu tung ah cihtakna leh Ama telcianna
lo tawh piang thei lo hi. Ama athei takpi nang un "gamdai
thunget nei hi. Tua khit ciang in, " Kei kua hi hong ci na hi
uh hiam? cih dotna tawh phawngkhia hi." (Luke 9:20,
NKJV).

4. Zeisu in mel kilamdanna vai ma in thu ngen. (Luke
9:28-36). Pasian' "it Tapa" ahihna thu kipsakna anih veina
hong ngah hi. Pa leh Tapa kikal kizopna bang mah in khel
thei lo hi. Tua thungetna in zong nungzuite, "avangliatna mit
tawh amute teci te suak hi.

5. Gethsemane huan ah Zeisu in thungen. (2 Pet.
1:16, NKJV). Hih thungetna pen gupkhiatna vai a thupiangte
sung ah athupi pen hi kha ding hi. Hih mun ah Honpa in
van leh lei kinai tak in hong zom khawm hi. Hih thu hang
mah in thu 3 hong phut a:
a. Pasian lunggulhna leh hong deihsakna,
b. Sihna vai leh sisan suahna vaite dong ah Pasian thu manhna;
c. Pasian deihna bang sepna ah gualzawh nang tha ngahnate ahihi.

6. Zeisu in Pasian khut ah anuntakna ap in thungen
(Luke 23:46). Singlamteh tung ah Amah kampau nunung
pen, "Pa aw, ka nuntakna na khut sung ah kong ap hi" na ci
hi (NKJV). Thungetna deihna ah vai thupi pen hong thei
sak hi. Sihna leh suahna ah, galte leh lawmte ma in, ih
ihmu a khua ih phawk zong in thungetna in Pasian tawh
hong kizom sak den thu ahih ding kisam hi.
Hih gentehna in ih thunget nuntakna ah bang phawk
sak hiam?

NITHUMNI (Tuesday) May 12
Thungetzia Khen 1 (Luke 11:1-4)

Luke 11:1-4 sim in. Hih munte in thungetzia'
nasepzia bang hong telsiam sak hiam?

"Pa" cih pen Khazih in Pasian agenna ah adeih pen
kammal ahihi. Lungdamna thubute sung ah atawm pen
170 vei na ki zang hi. Pasian pen "Pa" cih a ih sap ciang
in, Pasian pen pumpi tawh om ahihna leh akibatpih
mihingte tawh kikholh khawm nuam asa thei takpi, itna
leh deih sakna tawh adim mihingte ading a Pa mah abang
takpi cih asang ih hihi. Leitunga ih Pa te tawh kibang lo in
avanglian, mun citeng a om thei den, na khempeuh amu
athei, paubang lo, asiangtho Topa ahihi.

"Van a om Pa" ih cih ciang in asiangtho pumpi tawh
om Pasian hi a Christian biakna pen ngaihsutna, upmawh
thu, na khempeuhte sung a om bang a ki um pasian zong
hi lo hi.

"Nang ma Min siangtho ta hen" (Luke 11:2, NKJV).
Hih mun ah Pasian pen asiangtho ahihna hong kidawk kik
hi. Ama nungzui a ki nei te in Ama min, ih gen ih hawmnate
ah leh ih sep ih bawlnate ah ih siangtho sak ding ahihi. Ama
kazui ci kawm sa a Ama tung a mawhna bawlna in tua min
zahkona suak hi Matt. 7:21-22 sung kammalte in Pasian min
bang ci siantho sak ding cih hong telsiam sak thei ding hi.
"Na gam hong piang ta hen" (Luke 11:2, NKJV).

Lungdam thubu in Pasian gam 100 vei val: Luke ah 40 vei
dek tak Matthew 50 vei dek tak leh Mark ah 16 vei, leh John
ah 3 vei cih bang teng ahihi. Zeisu hong paina in leitung a
hehpihna kumpi gam leh van a minthang kumpi gam te
atakpi ahihna alak ding a hong pai ahihi. Amasa ah lut lo
in, anihna ah kilut thei lo hi. Tua ahih man in gumpa in
anungzuite'n anihna alamet uh leh akhatna sung ah
atualbual ding in lamen hi.

"Vantung a na deihna akicin mah bang in leitung ah
kicing ta hen" (Luke 11:2, NKJV). Vantung a Pasian deihna
thei in mang uh hi. Tua thu Zeisu in saang in leitung a zong
tua bang ding mah lamen hi. Pasian deihna bang leitung a
kisem a, ei mihingte khat sim tawh akipat ciat ding deih hi.

Topa na thei takpi hiam, athu bek a athei na hi
hiam? Na thungetna in hong koici kinai sak zaw thei ding
ahi hiam?

NILINI (Wednesday) May 13
Thungetzia: Khen 2 (Luke 10:38-42).

"Nisim a ka khamkhop ding uh ann hong pia in" (Luke
11:3, NKJV). Topa thungetna pen pia cih kammal tawh kipan
hi. Mihau mahmah te muk leh kam ahi a mizawng daipam
tagahte kiang pan ahi zong in hih thungetna in Pasian ah
kingakna leh Ama muanna ah kinga hi. Ih vekpi in Pasian
tung ah akinga ih hi a, "pia" ih cih ciang in na hoih khempeuh
hong pia pa hong phawk sak hi. Amah in piang sak pa hi a,
Ama sung ah anungta, agamta, akampau ih hihi. Amah in ei
te hong piang sak pa hi a, ei leh ei a piang ih hi kei hi (late
100:3, NKJV).

Pasian in ih kitang sapna khempeuh hong pia ih Pa
ahihi. Hih kamcian pan in alamdang bang thupuak ih mu
thei ding hiam Luke 11;9-13?

"Ko te mawhna zong hong mai sak ta in" (Luke 11:4,
NKJV). Mai sakna pen lungdamna thu laigil ahihi. Pasian
mai sakna lo tawh gupkhiatna ih nei kei hi: "mawhna sung
ah asi na hi uh a . . . . ahi zong in Pasian Zeisu tawh nuntakna
thak hong pia hong guan hi. Ih mawhna khempeuh hong
mai sak hi. Pasian mai sakna angah te'n amau tung a khial
te it thei ding uh hi. Mawhna mai sak na ding thu ngetna
ah "ei mai sak bangh" (Luke 11:4, NKJV) hi ding ih cih ciang
in Pasian hong mai sak nang in ei mai sak na kisam masa
cih na hi zaw lo hi. Ei hong ki mai sak ahih man in Tua mai
sakna angah mite tawh nungta khawm in Ama itna leh mai
sak na bang ei tung a hong mawh te tung ah mai sakna piak
ding ahihi.

"Khelkhemna hong thuak sak kei in la, hong
honkhia in" (Luke 11: 4, NKJV). Thu 2 ih ngaihsut ding
om hi. Amasa pen ah khialkhemna pen mawhna hi lo hi.
Greek kammal in khialkhemna pen peirasmos hi a -asmos
tawh atawp hi in apiang san thu hi a thutawp hi lo hi.
Laisiangtho in khialkhemna pen vai khat amansiang dong
apiang thupaizia ahihi. Khialkhemna pen mawhna hi lo
na pin ih thuak zawh kei leh mawhna suak hi. Nihna ah,
Pasian in khialkhemna pan lo hi (James 1:13). Zong thuak
sak phot kha mah ding hi. A hi zong in mawhna sung
lutpih ngei lo hi. Tua hi a thungetna in Satan thang te ah
ih awk khak loh nang in Pasian in hong panpih ding in tha
hatna aneih lam hong phawk thei sak hi.

Luke 11:1-4 enkik in. Ahuam khak thu teng
ngaihsun in. Hih thute tuah khak nang hang in thungetna
tungtawn in bang ci bang in thu theihna thuk in picing thei
ding a hi hiam?

NINGANI (Thursday) May 14
Thungetna Vai Sinbeh Ding Thute (Luke 18:9-14)

Thungetzia ding agen khit phet in, zan kim lai a
alawmpa kiang a huhna ngen mipa gentehna pia hi (Luke
11:5-13). Hih gentehna tungtawn in thu nget tangtang ding
ahih zia hong gen hi. Anasep zawh kuan lam in Zeisu in
anungzuite kiang ah amawhna te uh hang a dah in
kiniamkhiatna tawh thu nget ding vai gen hi (Luke 18:9-14).
Hih munte in thungetna pen biakna ngeina khat hi mawk lo
in, muanhuai tak a Pa tawh tonkhawm holimkhawm a nuntak
khopna ahihi.

Luke 11:5-8 sim in. Zeisu in mite thungen den ding
a, hanthotna agen ahihi. Thunget pen ngeina khat a neih
mawk bek ding hi lo hi. Pasian tung ah kinga a Amah
tawh kizop denna bulpi ahih ding kisam hi. Thungetna in
kha lam thu husanna ahihi. Tua lo tawh kha lam thu ah
asi ih hihi. Zeisu gentehna a veng leh paam bang a a om
lo vengpa khat' thu gen hi. Alawmpa zan kim lai a ann
lum nget tangtangna in azankim kitangsapna huh sak zo
lo hi. Ahi zongin atawpna ah, tua bang a lungkhauh mi
nangawn khawl lo a kong kieuhna thuak zo lo lo hi. Thu
angen tangtang mipa tung ah Topa'n huhna pia zaw lo
ding hiam?

Tua bang hanciam tentanna in Pasian lungsim khel
ding cih hi zaw lo in hong muang sak thei zaw ding hi.
Luke 18:9-14 sim in. Thungetna athupitna vai bang
hiam? Pharisee pa in ama sepna hoih te tungtawn in Pasian
san ding lamen hi. Siahdongpa in ahih leh Pasian hehpihna
tung ah kinga in amah kipum ap hi. Pasian in eite hong
sanna pen ei sep ei bawl tungtawn hi lo in Ama hong
hehpihna hang bek ahihi. Tua bang hehpihna pen mawhna
hang a adeih takpi akiniamkhiat lungsim tamkham mite
bek ahihi.

"Gualzawhna aleh zawhzawhnate in kiniamkhiatna
pan a hong pai ahihi. Singlamteh phung a akun mite
minthanna lukhu in ngak hi". E.G. White, Kamsangte leh
Kumpite, P.P. p. 590.

Topa athei nai lote in amau sang a siahuai zaw te
tawh kiteh kak uh hi. Amau sia lua lo bang a akimuh nang
uh ahihi. Hih bang omzia bang hang in siahuai mahmah
hiam? Mite sang asiat zawk leh bang phamawh hiam?

KIGINNI (Friday) May 15

SINBEH DING: "Pasian huhna leh vangliatna deih a nisim a
nasia tak a thu angente in lungsim picing, thumann leh
omzia dik telsiam zaw sem in, Khazih zialehtong picing
lunggulh sem ding uh hi. Pasian tawh ih kizop den nak leh
midangte tung ah ih lungtang a om khuavak leh lungmuanna
hawmkhia thei sem ding hi hang. Thungetna in thahatna
ngah theih nang in lungsim nei thei sak a, bang ci nget
ding cih ngaihsun thei sak hi. Hih thu 2 te in mihingte
lungsim nisim nuntak na ding in bawlpha a lungmuang
tak in nungta thei sak hi." E.G. White, Mualtung
Thuhilhna, MB. p. 85.

"Pasian pen Pa ci a ih sap ciang in, Ama tate
khempeuh ih sanggam aci ih suak hi. Eite khempeuh in
tua innpi sung a om ih hihi. Ih thunget ciang in ih veng ih
paam te zong ih nget sak ding ahihi. Ama a ding bek a
thupha ngente athunget uh amann nai lo ahihi." Mualtung
Thuhilhna, MB p. 105.

KIKUP DINGTE:

1. Luke in Zeisu leh Khasiangtho nasep pen Ama lai at tawh
aman ta hi lo cih hong gen hi. Mi khat peuh in Christian
pawlpi tangthu atel nang in Luke laibu at nihna Sawltak
thubu sim ding ahihi. Tua hi leh Christian te masuante
ah leh anasem te tung a Khasiangtho nasepzia ngaihsun
kha ding hi. Luke bek mah in nungzuite kiang a Zeisu
vaikhakna ahi Jerusalem a, "Asangna pan vangliatna na
ngah mateng uh" (Luke 24:49, NKJV) ngak phot ding vai
gen hi. Hih pen munkhempeuh ah singlamteh a kithat,
athokik honpa thu gen ding a apaikhiatna ding thu ahihi.
Tua khit ciangin Luke in Sawltak thubu at hong kipan a
Khasiangtho kamciamna tawh hong pan in Pentecost ah
kamciam apicinna gen hi (Sawl. 2). Hih thute in pawlpi
nuntakna vai ah Khasiangtho nasep thupitzia bang hong
gen hiam?

2. Thungetna mahmah zong hih vai ah Pasian lo a apian
theihlohzia leh Ama tung a ih kingakzia hong koici lah
hiam? Bang ci kha lam thuthuuk, hih gentehna tawh,
Zeisu in hong telsutpih hiam (Luke 18:9-14)?


Tuesday, May 5, 2015

Mrs. White pen Midangte In A Muh Dan

            Mrs. White in Pasian kamtainu hihna tawh midangte bang lo-in, a nuntakna te a kimuh ciangin mi kimkhat in, Amah bang ci mi hiam?  ci-in dong thei hi.  Eite bang mah mihing a hi hiam?  amah hau hiam, zawng hiam?  ci thei uh hi.

             Mrs. White pen thu ngaihsun pha mahmah nupi khat a hihi.  Kidawm taka innsung nupi siam khat a hihi.  Zin do siama, ama inn ah mite zin tung mun mahmah uh hi.  Vengte a huh thei mahmah khat a hihi.  Amah leh amah a ki-uk zo mahmah nupi khat hi-a, a omna peuh ah lungkim thei-in, a aw neem den hi. Koi lai koi lai ah a om hangin, mai khingin heh mai cih bang mai gum cih bang om ngei lo hi.  Ama kihelna peuh mah a kiima omte in nuam sa uh hi.  Mrs. White pian zia teltheih nadingin a hoih penpen ci leng, 1859 kum pana nisial ciamtehna diary a khol toh te sim leng kitel pen hi.

             White-te innkuan pen, Battle Creek dai nawl huan, zapi-a inn neuno khat ah teeng hi, cih kimu hi.  Huang zaa a hih manin, meh huan khat, singkung gah nei huan khat, leh bawngpi khat nei a, ak tawm zong khawi in naupangte kimawlna mun ding leh na sepna ding zong mun om hi, cih kithei hi.  Hih hunin Mrs. White pen kum 36 pha hi Tu-in tapa thum nei uha, kum 4, kum 9, kum 12 pha uh hi.

             Tua inn sungah Khristian numeino hoih khat zong oma, Mrs. White in thu gen leh lai gelhin a manlah ciangin a hi zongin, inn pan a pai khiat ciangin a hi zongin, inn sung nate sem hi, cih kimu hi.  A hih hangin Mrs. White in bel, an huan, bel nawt, kuang sawp, inn phiat, puan khui te pum-ap lo-in tavuan lak pihin sem veve hi.  Ni khatkhat gam dai takin lai a gelh theihna dingin lai hawm khiatna innpi ah pai suk hi A nidangte-in huan ah paak suan, meh-teh suanin puahin na sema, a vengte peuh tawh paak suan kilawm thei hi.  Amah in a inn sung uh a nop thei penpen ding hanciama, a tate in a inn uh nop a sak pen na mun uh a hih theihna dingin bawl hi.

             Mrs. White in na a lei ciangin kician hi, a lawmte in na alei ding uh ciangin amah tawh kithuah thei ding ut uh hi.  Bang hang hiam cih leh, lei khial ngei lo zaw deuh uh hi.  A nu zong tua bang maha nupi kician hi-a a tate gina takin pantah hi.  A meel-et hoiha, a kigina bawl lo nate in sawt kimang lo-a, a tam man a ginate lei sang kisum zaw cih mu hi.

 

            Sabbath ni pen a tate a dingin nipi kaal sungah lungdam pen ni hi sak hi.  Biakinn kah den uh ahih ciangin, Pastor White a hi-a Mrs. White a hi zongin thu hilh ding tavuan a neih loh ni uh ciangin a innkuanun a tukhawm uh hi.  Sun an zong tua ni-in nidanga a neih ngei loh uh, a lawp huai zaw deuh te ne uha, an nek khit ciangin lungdam diak ni a hih mah bangin Mrs. White a tate tawh gamlak khawngah vaakin, Pasian' bawlsa nate a pian pih tawh a meel hoihna khawng en in, ngaihsunin sin uh hi.  Khua peuh a dam ni ciangin Mrs. White in a tate mei kiangah khawma, a khual zinna khawnga a kaih khop lai sim ding a hoih thu tuamtuam te sim pih hi. Tua tangthute pawl khat kai khawm in kikhen khia a nu leh pa a hi ding te in zong a tate uh zakin sima, a pattah theihna ding uh deihna-in laibu in kibawl hi.

             Mrs. White a ci dam pha lo hi.  Sun-in a om nuam lo hi.  A hih hangin inn sung nasepte leh Pasian' nasepte ah bangmah khiam tuan lo hi.  Tua zawh a sawt lo 1863 kum ciangin cinate kepna ding cidamna lam tawh kisai mangmuhna hong nei hi.  A mangmuhna ah puan silh dan gina, an gina nek ding, a kisam zah thasanna leh tawldamna neih ding leh pumpi cidamna leh thahatna a kipna dingin Pasian muan ding a thupinate mu hi.

             Sa nek a lau huaina leh zantak an tawh kisai Pasian' kiang pana khuavak in, cidamna leh thahatna dingin sa kisam hi ci-a Mrs. White ngaihsutna hong tukalh lian hi.  A mangmuhna in a lungsim khua vak saka, an vui an gah, an teh thei puam, bawng nawi leh aktui pana kibawl an hoih te bek sabuai tungah a lui dingin a anhuannu sawl hi.  Singgah tam zat pen uh hi.

             An kuang hong um uh ciangin an hoih tampi kioui napi, sa na kihel lo hi.  Mrs. White in sa bek duhin an dang duh lo a hih manin, an a kici peuh a duh mateng an kuang a zuan lo dingin pai khia hi.  An nek kik ciangin zong tua bang mah hi-a an a kici peuh duh tuan nai lo hi.  An kuang hong um kik leuleu uh hi.  A mangmuhna-a kilak bangin cidamna, hatna leh khanna ding an hoih te bek na kilui hi.  Zongsang lua ahih manin sa mah lunggulh lai hi.  Tu-in a hih leh sa pen an hoih a hih loh lam thei ta hi.  "Ka tilpi tungah ka khut nga-in, 'an vui an gahte na nek theih masiah hi ci om phot oh' ka ci," ci-in ama'n hong gen hi.

             A sawt lo-in Ellen White in an vui an gahte hong duh ta-a an nek kipuah phatna hangin a ci zong dam zaw pah hi.  A nuntak lai teng hong cidam to suak thei hi.  Mrs. White zong eimah bangin haksatna nei ve a hih lam kimu thei hi.  Eite in zong ih duhna ih uk zawh ding a kisap mah bangin amah zong a kisam ve a hihi.  Leitung bupa om SDA innkuante' a dingin cidamna ding kipuah phatna in thupha lian bel khat a hih mah bangin, Mrs. White-te innkuan' a dingin zong hi veve hi.

             Cidamna ding kipuah phatna tawh kisai mang mu-a, a baih lam cina khoina hong zat uha kipan Pastor White-te nupa a veng a pamte un a dammawh uh ciang-in a khoi dingin sam zel uha, Topa in zong a nasepna uh thupha tampi pia hi.  Khat veivei cinate amau' inn ah kipuaka, a dam siang dong uh lim takin khoi sak uh hi.

             Mrs. White in mual tung khawng, bual tung khawng leh tui tung khawng ah va kizia-a va tawl ngak hunte nuam sa hi.  A khan kim sat lai tak, America gam nitumna lam Pacific Press phualpi nai ah a teen lai-in, kitawldam sakna ni dingin ni khat seh khia uh hi.  Mrs. White-te innkuan zong lai khetna phualpi-a nasem teng tawh tua ni nuam zang dingin kizawna, na thukim pah hi.  A pasal bel nisuahna lam gam ah pawlpi nasepna khat tawh manlah hi.  Tua pen a lai khakna pana ih nung theih sak thu a hihi.

             Tuipi gei ah sun an a nek khit uh ciangin, San Francisco tui dawk ah a vekpi-un tembaw tuang dingin pai uh hi.  Tembaw hawl pa pawlpi mi khat na hi-a, tua ni pen nuam sa mahmah ciat uh hi.  Tuipi thuk lam dong pai hong sawm uh hi.  Tua tawh kisai Mrs. White in a gen kikna ah, "Tuipi hualte sang mahmaha, hong lam to hong khia suk zel hi.  Ka lungsim ah sang pi kilam to-in kuama kiangah lah ka gen khia thei kei hi.  Nuam mahmah hi!  Tui in hong theh zaizai hi.  Golden Gate pua lam huih hat mahmaha, ka khan sung in tua bang anuam ka sakna a om ngei kei hi," ci hi.

             Tembaw ukpa' mit heek leh ama thu a mang lian dinga tembaw nasemte' om zia a muhna tawh kisai-in amah in, "Pasian in Ama khut tawh huihte len hi.  Tuite zong uk hi.  Ko lah Pacific tuipi mai za lua, thuk lua, tungah nin thelno khat ka bang lel uh hi.  Tui hual tunga tai hih tembaw neu khat a kem dingin vantung mite hong kisawl hi.  A lamdang Pasian' nasepna!  Eite'n ih thei khin zo kei hi.  A sang bel vantungte leh tuipi sung zong et khatin Ama'n hong mu thei hi," ci hi.

             Mrs. White a neu tunga kipan mai tai hi.  "Kei, mai khing, lung ngol, phun hat, cih banga ka om nong mu ngei uh hiam?  Tua te a kham cip thei upna ka nei hi.  Tua te in Khristian gam tat maan leh nasep maan neihna ding dal hi... Lung kim tak leh lawp taka Jesu' na ih sepna in biakna nuam piang sak hi.  Khris' nung a zui cinten mi mai khing ngei lo hi," ci hi.

             Khat vei mah, "Thu pawl khatte ah, mai taina pen Khristiante' mipi suahna tawh kituak lo hi, kici nuam hi.  Tua pen maan lo hi.  Vantung pen lungdamna vive hi," ci-in gelh hi.  Mi na mai tai leh nang hong kimai tai kik dinga, kam khum na pau leh kam khum mah na za kik ding hi, cih thu ama'n thei hi.

             A hih hangin Mrs. White zong a lung kham luat hun hong om thei sam hi.  Australia-a nasep huh dinga a pai a sawt lo-in tua bang thuak ngei hi.  Kum khat phial ding dam lo-in thuak sia mahmah hi.  Lupna tung ngakin oma, zanin zong ihmu thei khol lo hi.  Tua thu a lawmte khat a lai khakna ah, "Ka cihmawh ciangin tuipi zaipi kan tana ka pai ka kisik mahmah hi.  Bang dia America ah om lel mai lo ka hiam?  Sum hih zahta bei-in bang dia hih gam pai ka hiam?  Ka puanbu sungah ka mai phumin ka kap thei zel hi.  A hih hangin ka khitui tampi ka luang sak nuam kei hi.  Tua ciangin, Ellen White, bang cimawk na hiam?  Conference in Austrilia pai dinga hong sawl khit ciangin, ka pai kul hi, ci-a na ngaihsut sa hi lo hiam?  Khual na zin ngei mah hi lel lo hiam?  ka ci-a 'Hi mah e' ci-in ka kidawng kik hi.

 

            'Tua a hih leh bang dia lung zuang khawngai-a om na hia?  Tua pen gal pa' deihna hi lo maw!"  ka kici-a 'Hi mawk mah ei!  ka kici kik zel hi.  Tua ciangin ka khitui ka nul samsama, 'Pha zo, a mial lam en nawn kei ning.  Sih leh sih, hin leh hin, kei'a dinga hong si pa' a dingin kipum piak ning! ka ci hi.

             "Tua panin Topa in na khempeuh vai hawm ding hi, ci-in ka uma, tua kha 8 sung, bang mah cihmawna leh kha launa ka tuak kei hi.  Hih thu hih gama kipan America gama Topa' mite leh keima hoihna dinga Topa' vai hawmna a hih lam ka thei ta hi.  A hang leh a zia ka gen theih loh hangin, tua mah hi ci-in ka um hi.  Tua ka gentheihna hangin ka lung dam hi.  Vantunga k.  Pa ka muang thei hi.  A hong itna ka muang khial kei ding hi," ka ci hi.

             Mrs. White a hun nunung kum 15 sung California-a a ten lai-in teek ta napi huan sungah nasepnate nuam sa-in, ama nasep a huh innkuan dangte tawh nuam sa khawm uh hi.  A lai gelh ding tawh kicing laha, zan kim khit a sawt lo-in tho-in kipan zel thei hi.  Khua phat ni ciangin a nasep a kinusiat thei leh vak khia-a huan sung hiam, inn kiim hiama a muh nupi khat peuh kiangah khawl thei hi.  An leh puante a kisam a theih leh ciah kikin ama inn sung zat laite panin pia zel hi.  Ama sih khit ciangin zong a teenna veng kuam khempeuhte in, "Nupi sam kaang, Jesu' it huaina a gengen nu," ci-in phawk den uh hi.

             A sih lai takin nuntak tawmna-a kisam a hi lo van a val zek nei hi.  Amah etteh dingin kuamah sawl lo hi.  Bang hang hiam cih leh amah zong eite mah bangin Seventh-day Adventist khat mah hi lela, a tho kik Topa' hehpihna muanga, sep dinga Topa in a sawl nasep, muan huai taka sep a sawm khat hi lel hi.  A lung sungah kha muanna tawh a khan zong hong cing ta-a, Khristian nuntakna ah zong kip cinten hi.

Source: Pawlpi Thu Lamlak

Saturday, May 2, 2015

PAU LAMDANG (OR) KAMTUAM PAU

KHRISTIAN PAWLPI PATE HUN AH

1.Justin Martar (AD110-163).Hih pa pen pawlpi pa te lakah mi theih mahmah khat ahihi.A laibu "Diologue with Tripo" tih ah pen," kha lam silpiak pen pawlpi sung ah om hi" ci in na gen khia lel a, ahih hang in na tel cianlo hi.

2.Ireneous (AD 126-136).Against heresies: A man in "kahsingtho angah te in pau nam tuamtuam in pau uh ci hi.

3.Eusebiaus (AD 126-180).Hih pa in,"Montanus a tu nung deuh a piangthak te in lawpn a leh lungnopna in nanei uha,seideina, pau kician melneilo a pauna, tua ahih man pawlpi cih ngeina dan bang lian in thu genkhia nate nei uhhi. Kha mannlo a mi te kipawl khat sak in gen mumal nei lo in awng gawp lel uha, hukna leh numei pasal siatna lama kikep theilohna te omsak hi"ci in gen hi.

4.Tertuliana(166-220): Amah in zong " Pawlpi khalam silpiak a omhi." Na ci hi.Numei khat mangmuhna mu in,vantung mi leh Pasian te tawh kihopih zel in midam ska theihna zong nei a om hi," ci in na gen hi.

5.Origena (185-254):A mah leuleu in,"Kha lam silpiak pen ,Zeisu in nsem akipat cil a kipan na om den in, ahih hang in hong thupi nawn lo deuh ta in, tu in ahih leh tawm bekbek muh thei ding in om," ci in na gen hiathiat lel hi.

MIDDLE AGES HUNLAM (311-600)
1.PACHOMIOUS:-(AD 292-384).Hih pa in ,Tobenia tuikulh ah MONK (Phongyi) pawl nap hut hi.Tobenia khua pen Nile gun tung ah omhi.Pachamious pen suangpi sungah kum 15 sung tu cihi.Pau lamdang silpiak ngah in, na lamdang theihtheihna nei in,Nile gun te pen awle tung ah tuang in adeihdeih na ah na kai kawikawi zel hi ci in Phillip Chaff in gen hi.

2.CHRYSOSTOM:- AD. 345-407.Hih pa in 1Kor. 12: thu pen hilh cian ding pen haksa mahmah hi, ahang pen hih lai a kha lam silpiak te pen a omnawn lohna hang hi ci in gen hi.

3.AUGUSTINE (AD.345-430): A mah in Johan masa hilhcian in,"Sawltak te hun lai in thu um mite tungah hong tung uha, khasiangtho in pau apiakbang in asin ngeiloh uh leh atheih ngei loh uh pau in pau uhhi," ci hi.

MIDDLE AGES: HUN LAI ZANG, HUN MIAL LAI
1.HILDEGARD (1098-1197):Hih nu pen kamsang nu ahihi.Dam hetlo mahmah hi.adam loh lai leh adam lai in mangmuhna na mu na ngah ngei a, na lamdang mahmah hih theina leh pau dang pau theihna nei in kithei hi.

2.VENCEMT FERRER (1350-1419): Hih pa pen Roman Catholic hi in Dominican Phongyi ahihi.Catholic Encyclopedia in hih pa pen pau nam khat bek thei in, apai nate ah pau lam silpiak ngah in gen hi

REFORMATION HUN LAI (1517- 1624)

1.THOMAS ZIMMERMAN:- Hih pa pen A.G pawlpi ahihi."Matin Luther pen 1483 ah piang in , 1546 ah si hi.Matin Luther in pau lam silpiak ngah in, Hebrai pau te,German pau te,Latin pau te,Greek pau te siam hi," ci in gen hi.
2.FRANCIS XAVIER (1506 -1552): Hih pa pen pau lam silpiak te ngah in na lamdang te zong bawl hi.A hih hang Japan Pu pen kum khat bang asin thu tangthu sung ah kimu hi.A luang pen Goa-Roman Catholic biak inn ah om ci hi.

REFOTMATION KHIT
1.ISABEU VINCENT:-A mah pen kum 10 bek pha in pau lamdang in pau in, naupang dang te in zui in mi dang te in zong na ngah zel in, a thei ngei hetloh Piantit (France) pau in napau thei zel hi. Gevenal Prophet 1648-1900.

2.JANSANISTA :Hih te pawl pen kum zalom 17 na te ah pau lamdang ngah in kigen a, a na hih te limlim uh lungsim pilna neilo in a utut bang in pai uh a,Pope zong na deih hetlo hi.

3. QUAKERS:- Kum zalom 17 na lai ah mi ahihi.Hih bang pawl te in pau lamdang silpiak ngah in kigen uha, alungsim bang a om bangbang pen Lai Siangtho thu sang in thupi sak saw uhhi.

4.ARVINGITES:- Hih pawl te in pau lamdang pau theihna silpiak ngah in kigen uhhi.Lai siangtho a pau lam silpiak pen namnih in na hilh cian uha, Penticostal ni a leh Korin khua a mite ngah bang a tedan hi.Amau te in Korin khua a mite ngah bang dan in ngah uhhi.Ed-ward Iringvite.

5. SHAKERS (AD 1747): Apan cil pa pen Annlee ahihi. Zeisu hong paikikna pen Annlee kiang pan in hongtung ding in um uha,Shakers Pawlpi( Church) ci in min kipia uhhi.Pau Lamdang ngah uha, ahih hang thu gen deihna taktak pen zong theilo uhhi.Shakes Pawlpi (Church) te lakpan Pasian gam hong piang ci uhhi.Zop lai ding ..thulu.. Tulai hun Penticostalism hong piangdan.

Pastor.Dr. P.L Biakchhawna

Cin Ngaih's photo.


Friday, May 1, 2015

SINNA 6 May 2 - May 8 "ZEISU NASEPNA AH NUMEITE"

NIPINI (Sabbath) Nitak lam May 2
SIM DINGTE: Luke 1:39-55, Luke 2:36-38; Luke 7:11-17,
36-50; Rom. 10:17; Luke 8:1-3; Luke 18:1-8.

KAMNGAH: "Bang hang hiam na cih uh leh, note
khempeuh in Khazih Zeisu . . . . upna hang
in Pasian tate na hi uh hi. Bang hang hiam
na cih uh leh Khazih sung ah baptizena
angah mi khempeuh in Khazih asilh uh hi."
(Galation 3:26-28).

Luke thubu pen numeite lungdamna thu kici deuh
se hi. Ahang pen Zeisu in numeite akhualzia lim gen diak
hi. Ama masuan ah numei te bang zah in mapang cih zong
hong lak hi.

Zeisu hun lai in, tu lai pawl khat mah bang in numei
te kithusim lo se hi. Jew mi pasalte in sila, Gentile, ahihkeh
numei a apian loh man un Pasian tung ah lungdam ko uh
hi. Greek leh Rome mite suksia zaw lai uh hi. Rome te
ngeina ah pasalte'n zi aneih uh pen agam luah ding ta neih
nang bek bang ahihi. Tua hi a gualnoppih ding numei tampi
zong kem uh hi.

Ngeina tampite ah numei te'n bawlsiat thuak hi. Hi
mah leh Zeisu in numei te pen Abraham tanu hi takpi cih
lungdamna thu gen hi. (Luke 13:16 sim in). Hih thu azak
uh teh numeite nuam in lungdam ngel ding uh hi. Zeisu
ading in numeite Pasian mai ah pasalte tawh manh kikim
uh hi. Numei leh pasalte Zeisu sung ah pumkhat hi vek hi
cih thu ahihi.

NIMASANI (Sunday) May 3
Zeisu Apahtawi Numeite (Hong Pai Masak Lai) (Luke 1:39-45)

Pasian Tapa in Pasian nasep masuan ahi mihingte
honkhia ding in leh amite lametna piang sak ding in Messiah
ahong pai ciang in numei te lungdamzia Luke bek mah
in na gen hi. Hih numeite in athupiang thei cian zo lo uh hi.
Hih alamdang thupiang vai ah agamtat akampaute uh in
Pasian a upna uh lak hi.

Luke 1:39-45 sung a Elizabeth leh Mary kimuhna
vai sim in. Elizabeth in apiang ding thulianpi atelzia hong
koici lah hiam?

Elizabeth gen khit ciang in Mary in zomto hi (Luke
1:46-55). Mi tampite'n kampau sang in lasak dan in
ngaihsun a uh zaw uh hi. Alang nih pan in Laisiangtho lui
kammal tampi hong genkhia uh hi. Hih thu in Mary pen
Laisiangtho asin tangtangh Zeisu nu mah dia kilawm ahihna
lak hi. Mary lasakna in Laisiangtho bulphuh bek lo in Pasian
tawh akizopzia hong lak hi. Hih la in amah leh a Topa
kizopna, ama upmuanna leh Abraham lametnate' kizopzia
hong lak hi.

Luke 2:36-38 sim in. Biakinn ah Anna thugenna
vaite in bang thumann hong pholak hiam?

Hih lametna in Zeisu ah ngaihsut khak loh in hong
tangtung hi. Meigong pitek nu'n tua nalamdang na mukhia
hi. Tua hun pan in biakinn azuan mite khempeuh kiang ah
tua thu vai gen pen ama nasep hong suak ta hi. Tua bang
in amah pen lungdamna thu tangkona ah numei nasem
muanhuai pen hong suak hi.

Tua thumann akilah ciang in tua numeite'n lamdang
asak dan ding uh ngaihsun in. Hih ih tangko ding thumann
ih lungtang ah ih nuntak sak nang leh ih tangko nang in
hih theih bang om ding hiam?

NINIHNI (Monday) May 4
Zeisu' Damsakna Nasep leh Numeite (Luke 7:11-17)

Luke 7:1-17 sung a Nain khua a apiang thulamdang
sim in. Hih nupinu, azawng daipam khat, hatsatna lianpi
tuak lailai atapa neih sun si hi. Adahpih mihonpite tawh asi
kha uh hi. Hih mite in dahpihna nasia tak in lak uh hi.
Atapa neih sun si sawnsawn, amai lam nuntak vai ding pen
lamet bei in dah mahmah hi.

Khuapua lam zuan si kha te pen khua sung hong lut
mihon khat tawh kituak uh hi. Khuapua zuan pawl ah amasa
pen in khankuang sung a siluang hi a, hong lut te amakaipa
in Piangsakpa sung a Nuntakna ahihi. Akituah uh ciang in
Zeisu in lamet bei meigongnu dahna tawh kidim amu hi.
Topa in amuh ciang in thuakpih lua in "kap kei in" va ci hi
(Luke 7:13, NIV). Tua kammal midang khat peuh' cih mawk
hi leh khiatna nei lo ding hi. Ahi zong in nuntakna' Topa,
Zeisu in acih ciang in thulamdangpi hong suak hi. "Kap kei
in" cih thu piak tawh tua nu kahna thu alakhia ding vang
om a: Zeisu in tua khankuang lawng in tangvalno pa tho
ding in thu pia hi. Tua bang a lawnna pen "asiangtholo" thu
hia ngeina thukham palsat hi (Gamlak. 19:11-13). Zeisu
ading in tua ngeina thukhun sang in hehpihna thupi zaw
hi. Mi kitang-sapna piak ding pen thukhun zuihna sang in
thupi zaw hi.

Nain khua mite in na lamdang mu kha uh a, thupiak
tuamdang ngah in: Zeisu' mit ah numei te thuakna pen
pasalte thuakna sang in neu zaw tuan lo hi. Tua bang in
Zeisu in sihna vang zo mang hi.

Luke 8:41, 42. 49-56 zong sim in. Hih thu ah Jairus,
mithupi khat vai ih sim kha hi. Amah in kikhopna inn ukpa
hi a, biakinn vai thu neipi leh asai pipa zong ahihi. Nipini
sim in thunget, Laisiangtho sim, thu gen makai hi. Amah in
huzap, hauhna leh vang nei hi. Atanu it ahih man in adam
sak ding in Zeisu sam sak pah lian hi.

Hih vaite ah nupinu tapa athosak leh apa kiang a
numeino nu apiakik pen Zeisu mah ahihi. Hih thupiang
amu mite ading in lamdang mahmah ding hi; anu apate
diakdiak ading in mate! Hih thute in Pasian' vangliatna
bang ci gen hiam? Hih thute in tua vangliatna ih tel theiloh
zia bang hong hilh hiam? (Tu lai pilna in zong among them
zong tel zo lo hi. Athupi pen ah, Pasian dikna vang ih muan
theih nang in athupiang ding don lo in, bang sem bang bawl
ding ih hi hiam?

NITHUMNI (Tuesday) May 5
Lungdamna Tawh Adim Nupite Leh Upmuanna (Luke 7:36-50)

Luke 7:36-50 sung ah, Zeisu in ann nekkhawmna hun
pen mawhnei numei nu ading in kha lam kipuahphatna leh
minpha aguan hun khat suak sak hi. Gam makai leh biakna
makai (Pharisee) Simon in annkuang um khawm ding in Zeisu
sam hi. Lenglate atum kim khit ciang in thu khat hong piang
hi. "Tua khua a mawh nei numei khat" in Zeisu kiang zuan
vingveng hi. Suang kang hoih paknamtui bawm sukham in
amanpha paknamtui atung ah buak hi. Tua khit ciang in akhe
phung ah kuun suk in akhitui tawh akhe sawp hi.

Luke 7:36-50 numeinu lungdam kohnna leh Zeisu
in ama upna asanzia pan bang sinna ih ngah thei ding hiam?
"Mihing muhna ah ama dinmun pen lamet om lo hi.
Ahi zong in Khazih in Mary ading lametna pha mu hi. Amah
in ama hoihna lam teng mu hi. Tatkhiatna thu in lametna
pha hong pia a Mary tung a apiak mah bang in Zeisu'
hehpihna tungtawn in Mary in Pasian zialehtong hong luah
thei ta hi. . . . Zeisu in hong thawh kik khit ciang in hann a
ava mu masapen hi a, Athawhkik lam aphuang masa pen
zong ahihi. E.G. White, Khangcin Lunggulh, D.A. p. 568.

Luke 8:43-48 sung a thuaksiatna ziak in Hongpa'
hehpihna' thupitzia hong thei sak hi. Sauveipi sung, tua nu
in akidam sak zo lo natna nei hi. Tua in apumpi leh anuntak
sia suak sak hi. Ahi zong in kum 12 sung khasiat lunglen
nung ah lametna hong tung a: "Zeisu thu hong za hi (Mark
5:27, NKJV).
Bang teng za hiam? Tawm cik maw?, tam cih thei kei
hang. Hi mah leh Zeisu in mizawng daipamte don cih thu
thei hi. Midangte san nop loh te Amanh sang hi. Aphakte
lawng hi. Tui pan lenggahtui suak sak hi. Lamet nei lo te don
hi. Ahi zongin athu zak bek pen kicing lo hi. Tua athu zak in
upmuanna lam azuatpih kul hi (Rom. 10:17). Tua bang
upmuanna in Ama puanmongtepp valawngg sak hi. Tua bang
a lawnnop nading in upmuanna kisam hi. Tua bang
upmuanna bangte bek mah in nuntak-piatheipa' thupha sang
thei hi. "Na upna in nang hong dam sak zo hi." (Luke 8:48, NKJV).

Mite en paka thukhenna piak baih mahmah hi, hi lo
hia? Ih genkhiat loh hang in, ih lungsim sung ah, khen
khin gige hang. Tua bel dik het lo hi. Amau mun ah om leng
ih theih tuan het lo ding thu ah midangte thu khenna pen
koici khawlbawl thei ding ih hi hiam?

NILINI (Wednesday) May 6
Zeisu Azui Numei Pawl Khatte (Luke 10:38-42)

Luke 10:38-42 sim in. Hih thu pan bang kha lam
thumann sin thei ding ih hi hiam? (Luke 8:14 zong sim in).
Lengla do nu Matha bang in, "sep ding bawl ding
thute tawh manlah hi." (Luke 10:40, NIrV). Alenglate ading
ahoihpen hanciam hi. Ahi zong in, Mary pen "Zeisu khebul
ah tu in athu ngai hi" (aneu 39, NKJV). Matha in amah bek
mah manlah lua ahih lam Zeisu ko liang hi. Midangte azin
dona vai ah Zeisu in atai hi lo hi. Nuntakna vai ah athupi
pen mah amasa pen a koih ding thu agen ahihi. Nungzui
hihna thu ah Zeisu tawh kikholh pen athupi pen ahihi.

Midangte tawh kikholhkhop hun om mah ding hi.
"Khazih lo lai ah nasep cilgil leh ahanciam kisam hi.
Biakna nasepna ah Matha abang te tampi kisam hi. Ahi
zong in Mary tawh Zeisu khe bul ah tu sak masa ni. Hanciamna
leh thatangte Khazih hehpihna thu tawh siansuah phot
ni. Tua bang nuntakna pen vangliatna thupha kido zo lo
suak hi. E. G. White, Khangcin Lunggulh, D A. p. 525.

Luke 8:1-3; Luke 23:55-56 leh Luke 24:1-12 sim in.
Hih munte in Khazih mapanpih numeite nasep bang hong
hilh hiam?

Amasuan hong picing semsem a, Zeisu "khua khat
khit khat ah thu gen in thu hilh hi. Nungzui 12 te zong
Amah tawh om hi. Zeisu dam sak numei pawl khat te teci
pannate leh athu um mite Luke in na ciamteh hi. Ahau
anuamsa numei pawl khat te in zong hong min neih zawk
ciang in zui uh hi. Hih lai ah Luke in amin a gente: 1. Mary
leh adang dawi gilo ahawkkhiat sak te; 2. Joanna, Chuza'
zi, Herod' nasep vai ukpipa; 3. Susanna leh 4. ahuh apanpih
midang tampite" na ci hi. (aneu 3, NIrV).

Zeisu mi khempeuh ading asih ih thei tek hi. Tua
thu in Pasian mai ah ih kikimzia hong telsiam sak hi.
Midangte tung a ih lungsim puakzia ah hih thumann ih lak
siam hiam? Midangte neu muh kha lo in ih om thei takpi
ding hiam?

NINGANI (Thursday) May 7
Thungetna ah Muanhuai in, Piakkhiatna Lam ah Kipumpiakna (Luke 18:1-8)

Athupi khalam thumann hilh na ding in meigong
numei 2 te vai Zeisu genna thu Luke in hong lak hi. Amasa
vai ah (Luke 18:1-8, thumann tak a thukhenna angah na
ding a ahanciam azawng ahehpihuai meigongnu vai ahihi.
Amah pen mi simmawh baawlsiat athuak khat ahihi. Amahn
thukhunte, thukhamte leh thumann thutak um in muang hi.
Thukhenpa Pasian leh mite alang pan khat ahihi. Meigongnu
huh ding panpih ding cih ngaihsun kha beek lo hi. Meigongte
don ding pen Laisiangtho deihna hi (Pai. 22:22-24; Late 68:5;
Isa. 1:17). Thukhen pa in thukham man' sawm se lo hi.
Meigong nu neih sun galhiam khat pen cihtentanna ahihi.
Tua tawh thukhenpa nelhsiah in alunggulh thumann ngah
hi. Hih gentehna thu in athupi thu thum hong hilh a:

1. Lungkia lo a thu nget den ding (Luke 18:1)
2. Thungetna in mi suaksualte lungsim nangawn khel cih thu leh
3. Upmuanna picing in agualzo upmuanna hi cih thu te
ahihi. Upmuanna dik tak in Christiante ading in
tawntung ciimna nei a: agualzawhna hun ahi, "mihing
Tapa hong pai kik" hun dong ih ngak akul leh zong
khahsuah ngei loh ding ahihi (aneu 8, NKJV).

Avai nihna ah (Luke 21:1-4; Mark 12:41-44), Zeisu
in biakinn kim a mi deih bang a apau kawikawi biakna
makaite omzia atel-lah khit lai tak ahihi. Tua khit teh
akilamdanna tellah in: abiakna diktaka azui azawng
meigongnu thu tawh saikak sak hi.

Zeisu in biakna makai pawl khatte pen "meigongte
inn asut alaksakte" ci hi (Luke 20:47, NIrV). Mizawngte leh
meigongte donna vai Laisiangtho gennate palsat uh hi.
"Abiakna vai" a akimuh nading bek in mitampite in pia uh
hi. Aneih val uh sung pan bek in pia uh hi. Cihnopna ah
kipiakkhiatna uh om lo hi. Tu hun in zong mite kilamdang
tuan lo hi.

Ahi zong in Zeisu in anungzuite kiang ah tua
meigongnu pen biakpiakna diktak etteh huai na ci hi. Ahang
pen amahn aneih khempeuh pia hi.

Amasate pawl in bel mi muhna ding a pia ahi uh hi.
Kipiakkhiatna leh Pasian minphatna pen tua meigongnu
piakna' ahang ahihi. Tua meigongnu in aneipa Pasian ahihna
thu atheih takpi zia, aneih khempeuh dangka san tang 2
piakna tawh lak hi. Na khempeuh amu athei piangsakpa
Pasian ading in athupi pen in bang pia cih hi zaw lo in, bang
hang a pia cih thu hi zaw hi. Bang zah pia cih hi zaw lo in,
bang ciang dong a kipumpiak cih thu ahihi. Midangte ading
leh Pasian ading in bang zah ciang dong kipia na hi hiam?

KIGINNI (Friday) May 8

SINBEH DING: "Zeisu in, singlamteh tung ah, nasia taka
athuak laitak in anu phawk hi. Akap numeite pen alungdam
huai Ama thawhkikna thu atangko masa pen te suak sak
hi. Tua Zeisu pen mah tu lai in zong vai tuamtuamte
khempeuh ah numeite' lawm phapen ahihi. E.G. White,
Innkuan Nuam, A.H. p. 204.

"Topa in pasalte ading bek hi lo in numei te ading
nasep nei hi. Tu hun haksa, buai huai hun in ma apan ding
uh ahihi. Amaute tungtawn in Aman sem ding hi. Amau sep
ding mawh puak te Kha siangtho makaihna tawh sem le uh,
Ama nasepna masuan a akitangsam khempeuh ngah ding
uh hi. Honpa in hih akipumpiak numeite Ama nasepna ah
zong meitang bang in ngaihsun ding hi. Tua ban ah Amah
in amaute pasalte sang in atam zaw vang pia ding hi.
Innkuan sung ah numeite in pasal sep theih lote sem thei
uh hi. Hih in mi sungtawng akhoih thute ahihi. Amaute in
pasalte bat theih loh mite lungtang ah nai takin pai thei uh
hi. Amau nasep kul in thupi hi." E.G. White, Thumann
Tangkona, Ev. p. 464.

KIKUP DING TE:

1. Lungdamna thubute khempeuh, Luke ah zong, alunglawp
huai pen thute in Zeisu sihna pan hong thawh kik khit a
numeite sepnate tawh akizom vaite ahihi. Lungdamna
thubu khempeuh ah numeite pen Khazih thawhkik khit
a amu masapente ahi uh hi. Athawhkik vai agen
masapente zong ahi uh hi. Laisiangtho kansuut te in
thawhkikna anial nop uh hang in hih thu zong Zeisu
athawh kik takpi thu akip sak thu in nei uh hi. Mi pawl
khat te in Zeisu' thawhkikna pen zuau thu "laiatte
phuahtawm bang in gen uh hi. Ahi zongin bang hangin
Laisiangtho at te in tua cih phuahtawm in numeite kiang
ah kilak masa pen ci kiim thei takpi ding uh hiam?
Tua hun lai in numeite ki thupi koih lo hi. Tua hun lai in
mi up ding deih takpi a, abawltawm uh hi leh, bang hang
in pasalte tang in numeite zang zaw sop uh hi ding hiam?
Kikup bawl ni.

2. Numeite azahtak bawl loh mihonte kawmkal ah Zeisu in
amaute akilawm na tawh kituak in zahtakna pia hi.
Numei leh pasalte Pasian' mel sun a aki piangsak hi a,
Ama muhna ah kikiim uh hi. Numei leh pasalte Pasian
mai ah kikiim uh a ahih hang in kibang lo uh hi. Numei
leh pasal Pasian mai ah liangko kikiimna uh san' bawl in
akibat loh na uh zong ih sangsiam takpi thei ding hiam?